مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 29 آبان؛

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

معرفی کتاب: نبرد شرق بصره

چاپلینک ثابت
پدیدآور: 
زبان: 
فارسی
سال نشر: 
1376
عنوان کتاب(فارسی): 
نبرد شرق بصره
عنوان کتاب(عربی): 
معرکة شرق البصره
عنوان کتاب(انگلیسی): 
THE BATTLE IN BASRA

مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، نبرد هشت ساله ایران و عراق را از دیدگاههای مختلفی مورد بررسی قرار داده و منتشر می سازد، ازجمله پرداختن به عملیاتهای مهم در دو سطح "عملیات" و "تاکتیک". کتاب "نبرد شرق بصره" که  به نویسندگی محمد درودیان از پژوهشگران و راویان دفاع مقدس نگاشته شده است برنده جایزه اول آثار دفاع مقدس در سالهای 74-1373 در موضوع گزارشهای نظامی شده است.

منطقه عمومی شرق بصره، از پاسگاه طلاییه تا شلمچه را در بر می گیرد که عملیات های رمضان کربلای 5 و کربالی 8 را شاهد بوده است، اما کتاب حاضر در زمینه طراحی، فرماندهی و اجرای عملیات کربلای 5 نگاشته شده است. مولف کتاب نبرد شرق بصره، به بازگو کردن موقعیت بحرانی قبل از عملیات کربلای5 همت گماشت تا مشخص نماید در آن اوضاع بحرانی ، چگونه فرمانده وقت سپاه پاسدران از موفقیتی که در حاشیه عملیات کربلای 4 بدست آمد بهره گرفت و عملیات کربلای 5 را پایه ریزی کرد. به عبارت دیگر در کتاب نبرد شرق بصره بیشتر به سطح عملیاتی کربلای 5 توجه شده است.

این کتاب شامل 3 فصل است. فصل اول کتاب تحت عنوان « طرح ریزی در شرایط ویژه»  از والفجر 8 تا کربلای 4 و فرازهایی از مدیریت در فضای دشوار با ویژگیهای انقلابی را به نمایش می گذارد. سنگینی شرایط دشوار پس از عملیات کربلای 4 ضرورت انجام عملیات دیگری را ایجاب می کرد. عملیاتی که پیروزی آن تضمین شده باشد. در بخشی از فصل اول کتاب این چنین آمده است: در شرایطی که امکانات و نیروی انسانی کشور برای انجام عملیات بسیج شده بود و متقابلاً دشمن نیز با درک شرایط حساس حاکم بر جنگ، فشارهای خود را به ویژه بر مراکز صنعتی و اقتصادی وارد می ساخت ، انتظارات موجود در جامعه و ضرورتهای حاکم بر جنگ، عملاً انجام عملیات پیروز را ایجاب می کرد.

"هجوم به مستحکمترین خطوط  دفاعی دشمن" عنوان دومین فصل کتاب که طی آن به شرح اجمالی عملیات با هدف نمایش مدیریت و فرماندهی در صحنه نبرد، آن هم  در فضایی مملو از خوف و رجا می پردازد. این فصل در حالی به پایان می رسد که تقریباً اهداف آن تامین شده است ولی ضرورت تداوم عملیات احساس می گردد. نویسنده کتاب علت تداوم عملیات را چنین بیان می کند:" نظر به اینکه در عملیات کربلای 5 با پیشروی مداوم، نفوذ در استحکامات دشمن و پشت سر نهادن چند رده دفاعی آن، ضربات جبران ناپذیری بر پیکره سیاسی –نظامی رژیم عراق و ارتش آن وارد شد، تداوم عملیات یک اصل اساسی در حرکت نظامی خودی بود، خصوصاً اینکه فرمانده کل قوا، امام خمینی (قدس سره) نیز در این مورد تاکید داشتند."

فصل سوم وپایانی این اثر «بازتابها و دستاوردها» نام گرفته که واکنش رسانه های گروهی، مواضع آمریکا و شوروی، جنگ شهرها و شرایط ایران برای پایان جنگ را عرضه می کند. این فصل توضیح پیچیدگیهای مواضع دو ابر قدرت شرق و غرب در آن زمان و نیز انگیزه ها و اهداف رسانه ها از نوع تنظیم و انتقال اخبار در دوران دفاع مقدس، به خواننده کمک می کند که عظمت عملیات کربلای 5 و نتایج آن را بیش از پیش درک نماید. همچنین اشاره به «شرایط جمهوری اسلامی برای پایان بخشیدن به جنگ » نیز پاسخ ابهاماتی است که به علت ضعف اطلاعات، گاهی به اذهان خطور می کند. در حالی که جهان برای مقابله با موفقیت ایران در جنگ، به طور همه جانبه بسیج می شود و در پی آن است که اراده ملت ایران را در ادامه جنگ، قبل از تحقق خواسته هایش تضعیف کند لکن صلابت جمهوری اسلامی به رهبری امام خمینی «قدس سره» مانع از تحقق اهداف مستکبرین می گردد.

از ویژگی های کتاب دارا بودن فهرست راهنمای موضوعی کتاب، جدولهایی در خصوص سازمان رزم و انواع یگانهای دشمن و نیز نقشه عملیات کربلای 5 شامل محورهای هجوم، موانع و منطقه آزاد شده می باشد، که برای سهولت در بهره برداری محققین و پژوهشگران به موضوعات مورد نظر در انتهای کتاب گنجانده شده است.

کتاب نبرد شرق بصره در قطع رقعی ودر 224 صفحه و چاپ چهارم آن با  قیمت 82000 ریال به چاپ رسیده است.

مطالب مرتبط