مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 29 آبان؛

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

22 مهر 1359

چاپلینک ثابت

تاریخ شمسی

22
مهر
1359

تاریخ قمری

4
ذی‌الحجه
1400

تاریخ میلادی

14
اکتبر
1980
خلاصه روز: 

در بیست و سومین روز، خرمشهر وضعیت بحرانی‌تری به خود گرفت.گمرک، کشتارگاه و پلیس‌راه خرمشهر به تصرف نیروهای عراقی درآمد و پادگان دژ در محاصره قرار گرفت. در داخل شهر نیز جنگ تن‌به تن شروع شد و با وجود توان بالای دشمن، اندک رزمندگان باقی مانده به مقابله با دشمن پرداختند. در محور آبادان، عراقی‌ها از مارد به طرف آبادان در حال پیشروی هستند و تنها راه ارتباطی (جاده ماهشهر آبادان) زیر آتش شدید قرار دارد.

اهواز از دو سمت جنوب و غرب زیر آتش توپخانه قرار گرفت و نیروهای دشمن در 30 کیلومتری جنوب اهواز مستقر شدند.

دراین روز بستان بار دیگر سقوط کرد و به تصرف دشمن درآمد و عراقی‌ها حرکت خود را به سوسنگرد ادامه دادند. شب گذشته، دزفول زیر موشک دشمن قرارداشت. در این جبهه 20 تانک دشمن منهدم شد. در جبهه میانی، رزمندگان اسلام با پیشروی در ارتفاعات کوره‌موش (محور سرپل‌ذهاب)، ضرباتی به دشمن وارد کردند. از سوی دیگر، نیروهای عراقی از قصرشیرین خارج شده، در اطراف شهر مستقر شده‌اند. هواپیماهای دشمن، خارک،چندین شهر و چند نقطة خوزستان را بمباران کردند که چند هواپیمای دشمن سرنگون گردید. یک هواپیمای خودی نیزدر منطقه بستان سقوط کرد.

روزشمار سیاسی 59/7/22

با شکست اهداف اصلی عراق در تصرف مناطق و شهرهای استراتژیک ایران، جنگ بیش از پیش چهره فرسایشی و طولانی به خود می‌گیرد. بغداد امیداوار است با طولانی شدن جنگ، ایران منزوی و گرفتار محاصره اقتصادی را به پشت میز مذاکره کشانده، مجبور به تسلیم نماید. در تهران فرسایشی شدن جنگ ظاهراً با اهداف مسئولین کشور در جهت سر و سامان دادن به وضعیت آشفته نیروهای نظامی و ادامه جنگ تا سرنگونی صدام هماهنگی دارد. هر دو کشور تلاش می‌کنند خود را برای یک جنگ طولانی مهیا سازند و از ابزارهای نظامی، سیاسی، تبلیغاتی و اقتصادی استفاده نمایند. در سطح منطقه، ادامه جنگ ایران و عراق منجر به تعمیق شکاف بین کشورهای محافظه‌کار عرب که به حمایت از عراق برخاسته‌اند با دولت‌های تندروی عرب، همچون لیبی و سوریه شده است. دولت‌های حاشیه خلیج فارس اگرچه از هر دو کشور ایران و عراق واهمه دارند، امّا در این مقطع زمانی عراق را تنها سپر دفاعی در مقابل امواج انقلاب اسلامی ایران، و حمایت از بغداد را تنها راه مصون ماندن از خطر بنیادگرایی اسلامی می‌بینند.. درمقابل دولت‌های چپ‌گرای عرب با حمایت از ایران در عین حالی که حربه تبلیغاتی دولت عراق مبنی بر جنگ اعراب با فارسیان مجوس را بی‌اثر می‌‌سازند، کانال ارتباطی ایران را با جهان خارج باز نگهداشته‌اند. قدرت‌های بزرگ نیز با این که اهرم‌های لازم را در جهت تاثیر‌گذاری بر جمهوری‌اسلامی در اختیار ندارند، تلاش می‌کنند با تعقیب سیاست‌های خاص در قبال جنگ، ظرفیت نفوذ خود را در عراق تعمیق بخشیده، ایران را وادار به سازش و حداقل کاهش سیاست‌ها و روش‌های انقلابی نمایند.

شرح روز: 

حملات و درگیری‌های زمینی

جبهه خودی

دشمن با به دست آوردن جا پا در مدخل خرمشهر در روز گذشته و با عبور از کارون و محاصره پادگان دژ، خرمشهر را در معرض سقوط قرار داده و فقط مقاومت باقی مانده حماسه‌آفرینان خرمشهراست که اجازه‌ی تسلط بر این شهر را به سادگی به دشمن نمی‌دهد. در ساعت 14/30 امروز، سپاه آبادان اعلام کرد که: «خرمشهر در محاصره دشمن است و نیروهای عراقی از سه جبهه‌ی را‌ه‌آهن، پلیس راه و گمرک پیشروی می‌کنند. نیروهای خودی تلفات زیادی داشته‌اند و جنگ خیابانی در ابتدای کوی طالقانی ادامه دارد.

سپاه خوزستان نیز گزارش داد: «درگیری سختی بین نیروهای خودی و عراقی‌ها در پلیس‌راه و نزدیکی پادگان دژ صورت گرفته است. پادگان توسط نیروهای خودی در حال تخلیه است.»

شهربانی آبادان اعلام کرد: «در حال حاضر فشار قوای مهاجم شدید است. در اطراف راه‌آهن نیروها درگیرند. وضع نیروی خودی چندان خوب نیست و در حال عقب‌نشینی است. »

شهربانی آبادان اعلام کرد: «پادگان دژ عقب‌نشنی کرده و دشمن داخل شهر است. » یک مقام آگاه در فرمانداری آبادان ساعت 12/30 امشب اعلام کرد: «عراقی‌ها تقریباً کنترل یک سوم خرمشهر را به دست گرفته‌اند و تا خیابان طالقانی پیش آمده‌اند. امروز عراقی‌ها خرمشهر و خصوصاً پادگان دژ را به شدت درهم کوبیدند. » دشمن بعد از ایجاد پل روی کارون در دو محل دارخوین و سلمانیه در دو روز گذشته، تلاش زیادی برای محاصره‌ی کامل آبادان و خرمشهر به کار گرفته و مخصوصاً درتلاش است با قطع جاده ماهشهر آبادان، تنها راه زمینی ارتباطی آبادان و خرمشهر را قطع نموده، این دو شهر استراتژیک را به تصرف در آورد. امروز نیز دشمن توان زیادی برای رسیدن به این جاده و همچنین رسیدن به آبادان به کار گرفت.

به گزارش سپاه خوزستان: «دشمن به 3 الی 4 کیلومتری آبادان رسیده و جاده ماهشهر را زیر آتش توپخانه و خمپاره گرفته است. عصر امروز چند تانک دشمن تا 5 کیلومتری جاده آبادان ماهشهر پیشروی کردند که توسط نیروی هوایی کوبیده شدند. امروز 4 میگ عراقی سرنگون شدند. دشمن تا ساعت 2بعدازظهر پیشروی داشته، ولی از آن ساعت به بعد پیشروی آنها سد شد. نیروهای عراقی در این محورحدود 25 تانک، 8 نفربر و چند زره پوش در اختیار دارند و با توپخانه حمایت می‌شوند. امروز 4 تانک دشمن منهدم شد. برادران سپاه آبادان احتیاج فوری به نیروی زرهی دارند، زیرا ستون تانک دشمن به نزدیکی آبادان رسیده است. نیروی پیاده مسلح به آرپی‌جی 7 و توپ سبک هم بسیار مورد نیاز است.

سپاه ضمن گزارش دیگری در ساعت 21 اعلام کرد: «کلیه تماس‌های زمینی ما با خرمشهر تقریباً از راه‌های اصلی و فرعی قطع شده و افراد سپاه در خرمشهر و آبادان در معرض قتل‌عام هستند.» همچنین بنابر اعلام شهربانی آبادان: «صبح امروز دشمن از هر دو محور پیش رفته و وضع شدیداً بحرانی است و از ایستگاه 8 تا نزدیکی منطقه ایران گاز، به 800 متری شهر رسیده‌اند.»

به گزارش سپاه خوزستان: «اهواز امروز از 30 کیلومتری در سمت جنوب و 30 کیلومتری در سمت غرب زیر آتش توپ‌ها و خمپاره‌های 120 بود. نیروی عراق در 30 کیلومتری جنوب اهواز در ده خبینه پایین (غرب کارون) در داخل ده به استعداد یک گردان رزمی است و نیروهای خودی در فارسیاتو طرفاعیه (حدود 30 کیلومتری جنوب اهواز، شرق کارون) مستقر هستند.»

سپاه سوسنگرد اعلام کرد: «نیروهای عراقی بین بستان و سعیدیه پل زد‌ه‌اند و شب گذشته تانک‌های زیادی را از آن عبور داده‌اند. بستان ساعت 14 امروز سقوط کرد و نیروهای خودی عقب‌نشینی کردند. به نظر می‌رسد عراقی‌ها قصد دارند بستان را به پایگاه مهمی تبدیل کنند. موقعیت نیروهای خودی در ارتفاعات الله‌اکبر مستحکم است و توپخانه خودی از این نقطه عراقی‌ها را زیر آتش قرار می‌دهند. موقعیت نیروهای عراقی در منطقه سوسنگرد، از یک طرف در کرخه‌کور در جنوب‌شرقی هویزه در روستای کوهه و از طرف دیگر در منطقه جفیر است که مرکز اطلاعاتی، بیمارستانی و پایگاه عمده آنهاست.» به دنبال تصرف بستان، قوای دشمن به سمت سوسنگرد در حرکت است و قصد تصرف سوسنگرد را دارد.

برابر اعلام شهربانی دزفول: «در طول شب گذشته پرتاب موشک‌های زمین‌به زمین عراقی‌ها به دزفول ادامه داشت، ولی چون در داخل شهر اصابت نکرده، خسارت جانی و مالی دربر نداشته است.» نیروهای بسیج روستایی مسلح به تفنگ برنو، طی درگیری‌هایی با دشمن در جبهه دزفول تعدادی عراقی را کشته و چند کلاشینکف و بی‌سیم غنیمت گرفته‌اند.»

جبهه‌های میانی و شمالی

به دنبال ورود دشمن به دهلران در روز گذشته، جاده ربیل به دهلران درتصرف دشمن است. به گزارش سپاه خوزستان: «وضع روحی گردان زرهی (خودی) مستقر در 40 کیلومتری آبدانان (شمال شرقی دهلران) نامناسب است و در روزهای گذشته 20 کیلومتر عقب‌نشینی کرده‌اند. این‌ها احتمالاً به علت نداشتن تماس با جریانات انقلاب در انزوای سیاسی و روحی قرار گرفته‌اند. نیروهای عراقی تا منطقه مرمر پیش رفته‌اند و اکنون در 65 کیلومتری آبدانان مستقرند.» به گزارش سپاه غرب: «عراق به تازگی سعی بر تقویت مواضع خود در منطقه سومار و باویسی دارد. همچنین دشمن نیروهای خود را از قصرشیرین خارج و در اطراف شهر مستقر کرده است.» طبق اعلام نیروی زمینی ارتش به استناد بازجویی‌هایی که از پناهنده‌های عراقی به عمل آمده، استعداد دشمن در منطقه مرزی پنجوین 45 تانک، مسلسل‌های کالیبر 50 و توپهای 80 و 150 میلی‌متریو حدود 900 نفر نیروی پیاده است.

حملات و درگیری‌های هوایی

خارک: امروز چندین نقطه‌ی خارک توسط میگ‌های عراقی بمباران گردید که خسارات چندانی در پی نداشت. در جریان این حملات دو میگ دشمن سرنگون شد.

آبادان و خرمشهر: در مقابله‌ای که با هواپیماهای مهاجم در منطقه آبادان و خرمشهر به عمل آمد چهار میگ دشمن توسط توپ‌های ضدهوایی سرنگون شد. بستان: در منطقه بستان یک فروند هواپیمای خودی سقوط کرد و خلبان آن اسیر شد.

اندیمشک: پمپ بنزین بوغدار اندیمشک هدف راکت هواپیماهای دشمن قرار گرفت. به پمپ بنزین خساراتی وارد نشد، ولی چند اتومبیل خسارت دید و حدود 12 نفر جان باختند. ساعت 19/30 امروز دو هواپیمای دشمن به ایستگاه راه‌آهن مازو حمله و راکت‌هایی به طرف آن شلیک کردند که عمل نکرد. ساعت 15/30، دو میگ عراقی در اطراف حسینیه (شمال اندیمشک) چندین راکت پرتاب کردند که خساراتی وارد نشد. سپس به ستونی از ارتش که به طرف خوزستان در حرکت بود، حمله کردند که از طرف ستون با آنها مقابله شد و مقداری خرابی در جاده به وجود آمد. هواپیماهای دشمن به پل زال نیز چند راکت انداختند که عمل نکرد.

سردشت: به گزارش ناحیه 3 ژاندارمری، آمار تلفات بمباران هواپیماهای دشمن در منطقه سردشت 24 کشته و 50 مجروح است که غالباً بستری هستند.

خلاصه اطلاعیه‌های ستاد مشترک ارتش

اطلاعیه 182.... ظرف روز جاری 6 میگ در آبادان و خارک سرنگون شدند که 4 فروند را پدافند هوایی و دوفروند را جنگنده‌های نیروی هوایی هدف قرار دادند.

اطلاعیه 183... رزمندگان نیروهای مسلح امروز موفق شدند در منطقه ایلام بیش از 20 تانک عراقی را منهدم و 20 نفر از افراد دشمن را نابود کنند. در این درگیری 2 برادر پاسدار به شهادت رسیدند... هم اکنون در اطراف خرمشهر نبرد شدیدی در جریان است و تلفاتی نیز به طرفین وارد شده است.

اطلاعیه 184... در تاریخ 59/7/22، در منطقه بستان، 4 تانک و یک کامیون عراقی منهدم شد و براثر حمله جنگنده‌های نیروی هوایی ایران به بندر ام‌القصرعراق یک ناوچه موشک‌انداز نابود گردید و یک فروند دیگر شدیداً صدمه دید. همچنین در اثر رشادت‌های هوانیروز ارتش، پاسگاه‌های مرزی الشهید و انجیره عراق ویران و تعداد زیادی از پرسنل پاسگاه انجیره کشته شدند و ستون نظامی دشمن که متواری بود، منهدم گردید. یکی از برج‌های دیده‌بانی پایگاه کوه میمک نابود و یک کامیون و دو قبضه پدافند ضدهوایی دشمن مستقر در پایگاه خور درهم کوبیده شد.

خلاصه بیانیه‌های نظامی عراق

بیانیه 77... خسارات دشمن در عملیات دیشب و بامداد امروز عبارتند از: 67 کشته و 92 مجروح، انهدام یک تانک، دو نفربر، دو خودرو، سه توپ و سه پایگاه موشکی. سرنگونی یک هلی‌کوپتر در جنوب. دیشب یک واحد از نیروهای ما به تاسیسات نظامی دهلران حمله و یک فرودگاه نظامی و دو تانک را منهدم کردند و 5 خودرو و مهمات باقی مانده را به آتش کشیدند و سلامت بازگشتند. خسارات ما: 7 کشته و 23 زخمی و انهدام سه خودرو و یک نفربر.

عملیات هوایی: بمباران ایستگاه راه‌آهن در راه دزفول تهران، بمباران یک سیستم مولد برق

بیانیه 78 در ساعت 10/30 امروز، سه هواپیمای دشمن به منازل مسکونی بغداد حمله کردند که آتشبارهای ضدهوایی آنها را مجبور به فرار کردند. در جریان این حمله 12 غیرنظامی مجروح و به یک اتومبیل غیرنظامی خسارات وارد شد.

بیانیه 79

براساس اطلاعیه 79 فرماندهی کل ارتش عراق، نیروی هوایی این کشور امروز مراکز توپخانه و زرهی اهواز را بمباران کرد و به پاک‌سازی هسته‌های مقاومت این شهر پرداخت. پنج جنگنده ایرانی توسط دفاع ضدهوایی عراق سرنگون شد و پنج هلی‌کوپتر نیز با حمله هوایی عراق در اهواز و آبادان در زمین هدف قرار گرفتند. براساس این گزارش یک هواپیمای عراقی مفقود و دو خودروی نظامی این کشور دچار حریق شده‌اند.

بازتاب حملات و درگیری‌ها

رادیو مونت‌کارلو: در حالی که جنگ ایران و عراق وارد بیست و سومین روز خود می‌شود، نبرد در اطراف خرمشهر و آبادان شدت گرفته و نیروهای عراقی پس از عبور از کارون، به سوی شهر آبادان پیشروی می‌کنند. بنا‌ به گفته خبرنگاران، شدیدترین نبرد میان نیروهای طرفین در این منطقه ادامه دارد.

رادیو لندن:... گفته می‌شود که سربازان عراقی از محل پل خود بر رودخانه کارون، در محوطه وسیعی پراکنده شده‌اند. تعدادی از واحدهای آنها به طرف شمال و به سوی اهواز درحرکتند و برخی دیگر به طرف جنوب و به سوی آبادان، اعلامیه‌ای که بعداً از طرف عراق منتشر گردید، حاکی از مقاومت شدید نیروهای زرهی ایران بود.

خبرگزاری فرانسه: تانک‌های عراقی ظاهراً در شرف تسخیر آخرین راهی هستند که به آبادان منتهی می‌شود یک ستون تانک عراقی در 4-3 کیلومتری این جاده که در شرق آبادان قرار دارد و به بندر امام‌خمینی منتهی می‌شود، مستقر شده است. نیروهای ایرانی همچنان کنترل آبادان و بندر خرمشهر را در دست دارند.

رادیو اسرائیل: خبرنگار لوموند که امروز با یک هواپیمای نظامی ایران در فرودگاه دزفول به زمین نشست، گفت: فرودگاه‌های نظامی دزفول که برای فرود هواپیماهای هرکولس و هواپیماهای جنگی دیگر ساخته شده، بدون آسیب هستند و نیروهای ایران در کمال دقت، هواپیماهای مهاجم عراقی را هدف قرار می‌دهند و در خلال دو روز اخیر نیروهای مهاجم عراق را تا24 کیلومتری پایگاه دزفول عقب رانده‌اند.

خبرگزاری آلمان: عراقی‌ها هنوز نتوانسته‌اند شهر دزفول را تصرف کنند. سخنگوی دولت عراق به خبرنگار اشپیگل گفته است اگر دزفول سقوط نماید، جنگ خاتمه یافته است. شایع است که نیروهای عراقی از اهواز و دزفول عقب رانده شده‌اند.

خبرگزاری فرانسه (از کرمانشاه): سه هفته پس از آغاز جنگ به نظر می‌رسد جبهه غربی جنگ دیگر تثبیت شده است. براساس گزارش منابع نظامی ایران، نیروهای عراقی چندین شهر مرزی و به ویژه قصرشیرین، خسروی و نفت‌شهر را تصرف کرده‌اند... براساس گزارش روزنامه‌نگاران خارجی که از منطقه دیدن کرده‌اند. نیروهای ایرانی اکنون در اطراف گیلان‌غرب و سرپل‌ذهاب مستقرشده، و مواضع دفاعی ایجاد کرده‌اند.. اکنون سرپل‌ذهاب (30 کیلومتری قصرشیرین)، از سکنه خالی است. قسمتی از گیلان‌غرب نیز تخلیه شده است و زن‌ها و کودکان به کوهستان‌ها پناه برده‌اند. نیروهای عراقی در سه کیلومتری شهر سرپل‌ذهاب و 15 کیلومتری گیلان‌غرب دیده می‌شوند. ارتش ایران با تانک‌های آمریکایی ام 60 خود در دره‌ها مستقر شده است.

رادیو اسرائیل: هواپیماهای ایران امروز برای نخستین‌بار، در ده روز اخیر، پالایشگاه نفت الدوره واقع در شرق بغداد را بمباران کردند. بنابر آخرین گزارش تایید نشده از بغداد، هواپیماهای ایرانی که 3فروند بودند به پادگان نظامی الرشید نیز حمله کردند. آخرین گزارش موثق از بغداد حاکی است که پالایشگاه نفتی الدوره بغداد براثر حمله هوایی ایران در آتش می‌سوزد.

جمهوری‌اسلامی ایران

بیانیه وزارت امور خارجه جمهوری‌اسلامی:... رژیم عراق در دست زدن به اعمال غیرانسانی سابقه طولانی داشته که شمه‌ای از آن را به اطلاع مردم جهان می‌رسانیم: ارسال اسلحه توسط سفارت عراق در پاکستان برای ایجاد آشوب در بلوچستان، ترور شخصیت‌های فلسطین در پاریس، اسلام‌آباد، لندن و کویت به دست عمال رژیم بعثی عراق، توطئه ترور وزیر امور‌خارجه وقت جمهوری‌اسلامی ایران در کویت که به مجروح و نقص عضو شدن عده‌ای از دیپلمات‌های ایرانی منجر شد. حملات عوامل رژیم عراق به سفارت و سایر موسسات ایرانی در بیروت، اقدام مسلحانه نافرجام دیپلمات‌های عراقی در بن علیه سفارت جمهوری‌اسلامی ایران که به اخراج چند دیپلمات عراقی از اتریش منجر شد. بمب‌گذاری عوامل عراقی با همکاری عناصر ضدانقلاب وابسته به سیا، موساد و دیگر سازمان‌های جاسوسی در محل تشکیل جلسه دانشجویان ایرانی در سانفرانسیسکو، حمله به دیپلمات ایرانی در دهلی‌نو و مجروح کردن وی، ضبط مواد منفجره نزد دو دیپلمات عراقی در آلمان‌غربی که به اخراج آن دو منتهی شد.. به راکت بستن دفتر سفارت جمهوری‌اسلامی ایران در کویت، اشغال سفارت جمهوری اسلامی ایران در لندن که باعث شهید شدن دو دیپلمات ایرانی و انهدام کامل ساختمان سفارت شد.... همه از روحیه تجاوز و توطئه در اعماق زمامداران بعث عراق به ویژه علیه جمهوری‌اسلامی ایران حکایت می‌کند.

مواضع گروهک‌ها و ضدانقلاب

اطلاعیه سازمان چریک‌های فدایی‌خلق (اکثریت): شرکت سازمان چریک‌های فدایی‌خلق(اکثریت) در درگیری‌های مسلحانه کردستان کذب محض است. سازمان مانه تنها در کردستان بلکه در هیچ نقطه‌ای از میهن در درگیری مسلحانه با نیروهای جمهوری‌اسلامی شرکت و دخالت ندارد و با اعلام این حقیقت که جنگ برادرکشی در کردستان خواست امپریالیسم آمریکا و رژیم‌های ارتجاعی منطقه است، ماه‌هاست که برای پایان یافتن مخاصمان کردستان تلاش می‌کند.

سازمان مجاهدین خلق ایران (منافقین): در تلگرامی با استاندار خوزستان ضمن اعتراض به مزاحمت‌ها و اشکال تراشی‌هایی که عده‌ای در جهت جلوگیری از فعالیت‌های ضدعراقی هواداران آن سازمان در اهواز پیش آورده‌اند، خواستار پایان دادن به تفرقه‌ها و مزاحمت‌ها شده‌اند.

عراق وزیر خارجه

عراق: عراق با اطمینان پیروزی خود، این جنگ را هر‌قدر هم طول بکشد، ادامه می‌دهد تا ایران شرایط بغداد را بپذیرد.. ایران همیشه کشور ما را تهدید کرده و دائماً مرزهای ما را مشتنج می‌کند. ما درصدد هستیم به این تشنج‌ها پایان داده، یکبار برای همیشه به ادعاهای ایران در برتری‌طلبی نسبت به کشورهای عربی خلیج خاتمه دهیم.

وزیر خارجه عراق: تا زمانی که ایران آتش‌بس را نپذیرد، نیروهای عراقی به پیشروی در خاک ایران ادامه خواهند داد، زیرا ایران نمی‌تواند جنگ فرسایشی را تحمل کند و به جز سوریه و لیبی، سایرکشورهای عربی از عراق حمایت می‌کنند.

... اگر امریکا به دست ارسال کمک‌های نظامی و قطعات یدکی به ایران بزند، از نظر عراق دخالت مستقیم در جنگ ایران و عراق تلقی خواهد شد. صدام پیرامون اوضاع منطقه شرقی جهان عرب برای شاه عربستان فرستاده است. یاسین رمضان پیام مشابهی را تسلیم امیر کویت کرد. همچنین عبدالفتاح امین، عضو شورای انقلاب عراق برای توضیح نقطه‌نظرهای عراق درباره جنگ با نخست‌وزیر اسپانیا ملاقات کرد و سپس به سوئد رفت. در چند روز گذشته رژیم بعث عراق 27 نماینده به کشورهای مختلف جهان از قبیل ترکیه، عربستان، کویت، هند، ژاپن، اندونزی، روسیه، اردن و فرانسه... اعزام کرده که به تشریح مواضع عراق بپردازند.

تلاش‌های صلح شورای امنیت

روز چهارشنبه برای رسیدگی به جنگ عراق ایران تشکیل خواهد شد. در این جلسه نمایندگان ایران و عراق به تفصیل نظریات دولت‌های متبوع خود را درباره اختلاف‌های دو کشور بیان می‌کنند. دولت ایران به سازمان‌ملل‌متحد اطلاع داده که یک هیأت ویژه برای شرکت در مذاکرات به نیویورک خواهد فرستاد. عراق نیز اعلام کرد که حاضر است در جلسات شورای امنیت شرکت کند.

دبیرکل کنفرانس اسلامی: دو کشور ایران و عراق سرانجام جنگ را با پذیرش میانجی‌گری کشورهای عرب و اسلامی پایان خواهند داد. مقامات عراقی اقدامات تازه را پذیرفته‌اند و اکنون منتظر تصمیم تهران هستم.

مواضع و اقدامات کشورها

ریگان، کاندیدای ریاست جمهوری امریکا:... ایالت متحده در حال حاضر قدرت آن را ندارد که کار مهمی برای پایان جنگ میان ایران و عراق انجام دهد. تنها کاری که می‌تواند انجام دهد، این است که از دیگر کشورها بخواهد از درگیر شدن در جنگ خودداری کنند.. اگر او جای پرزیدنت کارتربود، احتمالاً جنگ ایران و عراق روی نمی‌داد. همزمان با جنگ عراق و ایران، شوروی خود را برای نیروی دریائیش در اقیانوس‌هند آماده می‌کند..... عربستان سعودی بنزین تصفیه شده به عراق می‌دهد.50

شاه اردن

... عراق در این نبرد پیروز خواهد شد، چون حق به جانب عراق است و وی از هم‌اکنون پیروزی عراق را می‌بیند.

نخست‌وزیر اردن: رهبران عراق به او اطلاع دادند که دیگر احتیاجی به کمک‌های نظامی یا اقتصادی برادران عرب خود ندارند و تمام تدابیر لازم را برای یک جنگ درازمدت اتخاذ کرده‌اند.

تحلیل‌ها و تفسیرها

رادیو امریکا

.... عراق که تاکنون به علت پیروی از یک تاکتیک محافظه‌کارانه جنگی در برابر مقاومت مصممانه ایرانیان از یک پیروزی قاطع در جنوب ایران محروم مانده، می‌کوشد با تغییر تاکتیک و دست‌زدن به مانور همه‌جانبه، گذشته را جبران کند. نیروهای عراقی که پس از سه هفته محاصره خرمشهر هنوز نتوانسته‌اند تمام آن را در اختیار بگیرند، می‌‌کوشند با عبور از کارون شهر را دور بزنند و آن را با قطع ارتباط مدافعانش در محاصره خود بگیرند و آبادان را هم محاصره کنند. اگر عراقی‌ها در تصرف کامل آبادان در بمانند، همچنان که تاکنون از تصرف نقاط استراتژیک ایران عاجز مانده‌اند، در این صورت دو طرف محکوم به ادامه یک جنگ طولانی و فرسایشی و خسارت بار خواهند بود و در جنگی چنین، غالب و مغلوب مشخص نخواهد بود. عراق آمادگی تحمل شش ماه تا یک سال جنگ را دارد. در حالی‌که ایران از این آمادگی برخوردار نیست... عراق در ارزیابی نیروهای ایران که در زمان شاه تعلیم دیده و مجهز شده بودند، سخت اشتباه کرد و این اشتباه و عدم پیش‌بینی صدام برای سرنگونی رژیم او کفایت می‌کند.

رادیو لندن.. دستیابی به شهرهای خرمشهر و آبادان از مهم‌ترین اهداف عراق است، در غیر این صورت موفق نخواهد شد عبور و مرور کشتی‌ها را در اروندرود کنترل نماید. مقاومت ایرانی‌ها عراق را مأیوس ساخته است. این یاس زمانی به اوج خود رسید که ایرانی‌ها تأسیسات شهر فاو را از بین برده‌اند. ضعف عراقی‌ها موجب شده آنها پس از مدت‌ها کندروی، اینک فرمان حمله شدید را به سربازان خود بدهند.

رادیو آمریکا..... جنگ عراق با رژیم کنونی ایران، اختلافات درونی را در دنیای خاورمیانه بین آرمان‌های‌ پان عربیسم و پان اسلامیسم آشکار‌تر کرده است. این جنگ در میان دول ترقی‌خواه جهان عرب تفرقه به وجود آورد و رقابت‌های شخصی رهبران عرب را برای کسب قدرت شدت بیشتری بخشید. به علاوه، آمریکا و شوروی را بیش از پیش به داخل منطقه کشاند و به فلسطین ضربه‌ی هولناکی وارد ساخت و مسأله‌ی اعراب و اسرائیل را از دایره توجه اعراب دور کرد.

رادیو کلن

... غرب و شرق مصمم هستند بی‌طرفی خود را در جنگ ایران و عراق حفظ کرده، با تمام قوا از گسترش جنگ جلوگیری کنند. در دنیای غرب، چه در واشنگتن، چه در بن و چه در بروکسل، مقر جامعه اروپایی، آگاهانه و موکداً سعی در برطرف کردن نگرانی‌ها می‌شود. هیچ‌کس نباید ترسی به دلراه دهد. انبارهای نفتی غرب لبریزند. ذخایر نفتی جامعه اقتصادی اروپا برای صد روز کفایت می‌کند... با این همه، نگرانی و ترس به خصوص در جهان‌سوم که فاقد منابع انرژی قابل توجه هستند، مستولی است. 56

رادیو آمریکا

... حداکثر سودی که آمریکا ممکن است از جنگ ایران و عراق به دست آورد، این است که کشورهای حوزه خلیج‌فارس و همچنین شوروی فهمیده‌اند که آمریکا آماده است از قدرت نظامی و نفوذ سیاسی خود برای حفظ منابع حیاتی خود استفاده کند. از سوی دیگر، مسکو همچنان از عراق حمایت می‌کند و روابط خود را با ایران نیز حفظ کرده است تا مگر در اردوی ایران نیز نفوذ کند. اگر شوروی خود را به عنوان برقرار‌کننده صلح در این منطقه جلوه دهد، بر نفوذش بسیار افزوده می‌شود

.... استراتژی تازه شوروی این است که جای پایی در ایران و عراق برای خود باز کند و در هر کوششی که برای حل سیاسی اختلافات ایران و عراق به عمل می‌آید، نقش عمده داشته باشد. امّا اگر شوروی چاره‌ای جز انتخاب نبیند، صدام را رها می‌کند تا نفوذ خود را در ایران توسعه دهد.

رادیو آمریکا

... هیچیک از کشورهای حوزه خلیج‌فارس مایل به پیروزی مطلق یکی از دو طرف جنگ نیست، زیرا چنین قدرتی به منزله تهدید استقلال این کشورها به شمار خواهد رفت. مطلوب‌ترین نتیجه این است که ایران و عراق با سرعت بیشتری یکدیگر را تضعیف کرده، آتش‌بس را پذیرا شوند

.... کشورهای خلیج‌فارس نمی‌توانند انکار کنند که عراق بدون تردید پادزهر قدرت بالقوه ایران است، ولی این به آن معنی نیست که کشورهای حوزه خلیج‌فارس از جمله عربستان‌سعودی مایل باشند عراق به صورت قدرت خلیج‌فارس درآید. این کشورها با قدرتمند شدن عراق برای مقابله با ایران موافقند، امّا با بلامنازع شدن این کشور در جزیره خلیج‌فارس به شدت مخالفند.

                                                                                                                            

جلد - عنوان کتاب: 
10- هجوم سراسری
صاحب اثر: 
مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس
فایل: