مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 29 آبان؛

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

26 مهر 1359

چاپلینک ثابت

تاریخ شمسی

26
مهر
1359

تاریخ قمری

8
ذی‌الحجه
1400

تاریخ میلادی

18
اکتبر
1980
خلاصه روز: 

در بیست و هفتمین روز، تلاش رزمندگان اسلام برای عقب زدن نیروهای عراقی در محورهای مختلف خونین‌شهر ادامه یافت و دشمن به اجرای آتش سنگین روی این شهر ادامه داد. در محور آبادان، نیروهای خودی با نیروهای زرهی دشمن در 5 کیلومتری پل بهمن‌شیر ـ آبادان درگیر بودند. یک گروه از رزمندگان در حوالی فارسیات از کارون گذشتند و در غرب رودخانه با دشمن درگیر شدند. در شمال‌شرق بستان، هلی‌کوپترهای هوانیروز خساراتی به دشمن وارد ساختند و در سوبله درگیری‌هایی صورت گرفت. در محور گیلان‌غرب نیروهای خودی موفق به عقب‌راندن دشمن شدند. از سوی دشمن ماموریت تشدید درگیری‌ها در منطقه سردشت به حزب کومله واگذار گردید و با درگیری‌هایی در منطقه سقز، عده‌ای از نیروهای ضدانقلاب به این شهر وارد شدند.

روزشمار سیاسی 59/7/26

دولت ایران برای منزوی ساختن عراق، در شورای امنیت سازمان‌ملل دست به افشاگری علیه این کشور و حامیان منطقه‌ای و جهانی آن زده و اعلام کرد که تا «پایان عادلانه جنگ» که تنها از طریق «سرکوب و مجازات تجاوزگر» میسر است، جنگ را ادامه خواهد داد. در مقابل دولت عراق نیز تلاش دارد سرنوشت دولت‌های منطقه را به سرنوشت خود و جنگ با ایران پیوند زند و با بهره‌گیری از هراس این کشورها از انقلاب اسلامی، آنها را به ائتلاف علیه جمهوری‌اسلامی بکشاند. تلاش‌های صلح با شرکت نخست‌وزیر ایران در اجلاس شورای امنیت وارد مرحله جدید شده و اقدام جمهوری‌اسلامی در سازمان‌ملل، این امیدواری را در محافل سیاسی ایجاد کرده که احتمال رفع بن‌بست جنگ وجود دارد. اما امریکا که با پیروزی انقلاب اسلامی و اشغال افغانستان توسط ارتش سرخ، موقعیت برتر خود را در منطقه از دست داده و اعتبارش در نزد دولت‌های حاشیه خلیج‌فارس تنزیل یافته، حضور نخست‌وزیر ایران را در نیویورک مغتنم شمرده و تلاش گسترده‌ای را برای برقراری تماس با وی در نیویورک مغتنم شمرده و تلاش گسترده‌ای را برای برقراری تماس با وی در پیش گرفته تا ضمن فراهم آوردن شرایط لازم برای آزادی گروگان‌های امریکایی، موقعیت خود را در منطقه بهبود بخشد. اما پاسخ منفی نخست وزیر ایران به درخواست مکرر ملاقات رهبران بلندپایه امریکا، به تحقیر شدید دولت کارتر انجامیده است. از جانب دیگر، ناتوانی امریکا در حفظ امنیت خلیج‌فارس، منجر به حضور رقبای اروپایی آن کشور در آب‌های منطقه گردیده و به این ترتیب هم‌پیمانان اروپایی امریکا، ناتو به آرزوی دیرین خود در جهت گسترش حوزه ماموریت خود در خاورمیانه دست یافته‌اند.

شرح روز: 

 حملات و درگیری‌های زمینی

جبهه جنوبی

به گزارش سپاه خوزستان: « خرمشهر از سه طرف زیر آتش توپخانه دشمن قرار دارد و نیروهای سپاه، جهاد، ارتش و تکاوران در حال مبارزه با دشمن هستند. به دنبال درگیری‌های دو روز گذشته تیراندازی هنوز ادامه دارد. طی این دو روز 50 نفر شهید شده‌‌اند. دشمن نیز تلفات زیادی داشته است. نیروهای خودی محتاج به نیروهای زرهی تازه‌نفس هستند.»

برابر اعلام شهربانی آبادان: دشمن، چند تانک منهدم شده را در فاصله 200 متری پل ایستگاه 7 قرار داده و پشت آن سنگر گرفته و توسط خمپاره جاده آبادان ـ اهواز ـ ماهشهر و دیگر نقاط را زیر آتش قرار داده است. شهر آبادان نیز همچنان زیر آتش خمپاره‌ها و سلاح‌های سنگین دشمن مقاومت می‌کند و عملیات جنگی در 5 کیلومتری پل بهمن‌شیر ـ آبادان با نیروهای زرهی دشمن ادامه دارد. دشمن قصد دارد با زدن پل نظامی بین پل ایستگاه 12 و پل خرمشهر، وارد آبادان شود.»

به گزارش سپاه خوزستان: «عصر دیروز توپخانه ارتش تانک‌های دشمن را در غرب کارون، مقابل ده فارسیات، زیر آتش گرفت و باعث عقب‌نشینی دشمن گردید. امروز نیز یک گروه 70 نفری از نیروهای خودی از رودخانه کارون گذشتند و در غرب کارون با دشمن درگیر شدند.»

امروز توپخانه دشمن، مستقر در حمودی، سوسنگرد را زیر آتش گرفت. در حد‌فاصل بستان و سوسنگرد، نیروهای عراقی پشت سابله، در دشت مستقر هستند و نیروهای خودی در همان اطراف موقعیت مناسبی دارند. یک گروه شناسایی از برادران سپاه پس از شناسایی مواضع دشمن به سابله بازگشته، اطلاعات خود را در اختیار توپخانه و هوانیروز قرار دادند. توپخانه و هوانیروز ارتش با استفاده از این اطلاعات، ضربات موثری به دشمن وارد کردند. از جمله به مواضع دشمن در منطقه فنیخی در حوالی سابله ضرباتی وارد شد. بعدازظهر امروز 5 هلی‌کوپتر خودی در 5 کیلومتری شمال شرقی بستان با حمله به مواضع دشمن خساراتی به آنها وارد کردند.

جبهه‌های میانی و شمالی

به گزارش خبرگزاری پارس: « طی دو روز گذشته نوار مرزی صالح‌آباد ـ مهران ناآرام بود و در سراسر مرز این منطقه شلیک توپخانه جریان دارد.»

طبق اعلام سپاه غرب کشور: «در دهلران و شور شیرین درگیری دادامه دارد و در منطقه گیلان‌غرب با حمله نیروهای خودی، دشمن از تنگ حاجیان تا تنگ کورک عقب رانده شد و تلفات زیادی را متحمل گردید.

به گزارش خبرگزاری پارس: «عشایر منطقه گیلان‌غرب طی یک عملیات چریکی 14 قبضه اسلحه از مزدوران عراقی به غنیمت گرفتند و نیروهای رزمنده نیز عراقی‌ها را از دو آشیانه توپخانه و منطقه استقرار تانک مجبور به فرار کردند و محل‌های دیده‌بانی آنها را به تصرف درآورند.»

سپاه پاسداران سرپل‌ذهاب طی گزارشی، از کمبود امکانات رزمی و پشتیبانی و همچنین عدم هماهنگی با یگان‌های ارتش مستقر در منطقه که موجب عدم کارآیی و سلب قدرت پیشروی شده، ابراز نگرانی کرده است.

طبق اعلام ستاد مشترک ارتش: «لشکر 7 و 8 ارتش عراق با گروه‌هایی از کردهای ایرانی تماس مستقیم برقرار نموده، آن‌ها را از نظر اسلحه، مهمات و پول تأمین کرده است. این گروه‌ها نیز اطلاعات مربوط به منطقه را در اختیار عراقی‌ها قرار می‌دهند. همچنین کردهای وابسته به حزب کومله (از سوی عراق) ماموریت دارند در منطقه سردشت درگیری‌های متعدد با نیروهای ایرانی ایجاد کنند و مانع حرکت آنها به نوار مرزی شوند و نیز خطوط ارتباطی را که احتمال عبور یگان‌های نظامی ایران است، مین‌گذاری کنند.»

به گزارش ستاد مشترک ارتش: « در ساعت 23 روز 59/7/26، در شهر سقز بین ضدانقلابیون و نیروهای ارتش و سپاه درگیری روی داد و تعدادی از ضدانقلابیون وارد شهر شدند.»

حملات هوایی

خارک: ساعت 19 امروز دو میگ عراقی در ارتفاع زیاد برفراز جزیره خارک ظاهر شدند که بر اثر دفاع ضدهوایی گریختند.

اهواز: جاده اهواز ـ اندیمشک توسط یک میگ عراقی بمباران گردید که بر اثر آن 2 نفر شهید و 4 نفر مجروح شدند 4 خودرو و یک موتور سیلکت آتش گرفت.

لرستان: در ساعت 11 صبح یک میگ عراقی به تنگ فنی و جلوگیر حمله کرد و چند راکت به این نقاط شلیک کرد که هیچ کدام عمل نکرد.

خلاصه بیانیه‌های نظامی عراق

بیانیه 86

... نتیجه عملیات جنگی دیشب و بامداد امروز به این شرح است:

زمینی: خسارات دشمن: 58 کشته، 18 اسیر، انهدام سه تانک و یک خودرو. خسارات ما: 16کشته، انهدام یک نفربر و 4 خودرو.

هوایی: سه هواپیمای دشمن در میدان نبرد سرنگون گردید. در ساعت 9/30، هواپیماهای دشمن به پنجوین حمله کردند که یک نفر کشته شد.

دریایی: نیروی دریایی ما یک قایق را تصرف کرد و دیگری را مورد اصابت قرار داد. همچنین یک دستگاه یدک‌کش را در شط‌ العرب تصرف نمود.

بیانیه 87

بر‌اساس اطلاعیه شماره 87، فرماندهی کل نیروهای عراق، 18 سرباز ایرانی کشته و یک هواپیما در جبهه مرکزی سرنگون شده است. طی بعدازظهر روز شنبه (59/7/26)، شکاری‌های ایران به قصبه‌های سیدصادق، بن‌جوعین و عربت در فرمانداری سلیمانیه حمله کردند. نیروهای عراقی دو تانک چیفتن ایرانی را به غنیمت گرفتند و یک پایگاه پرتاب موشک، 4 خودرو و 4 توپ 106 و یک انبار تجهیزات ایران را منهدم کردند، همچنین 10 سرباز عراقی به هلاکت رسیده‌اند و دو تانک، 4 خودرو و یک توپ عراقی منهدم شده است.

بازتاب حملات و درگیری‌ها

رادیو آمریکا: ایران ادعا می‌کند که با رسیدن نیروهای کمکی جدید، راه خرمشهر به آبادان را از کنترل نیروهای عراقی خارج کرده است.

رادیو لندن: به گزارش روزنامه گاردین، حضور نیروهای عراقی در منطقه قصرشیرین بیشتر برای جلوگیری از حمله متقابل ایران از جاده‌ای است که به بغداد می‌رود.

خبرگزاری فرانسه: دفتر شرکت ژاپنی مجتمع پتروشیمی ایران و ژاپن اعلام داشت هواپیماهای عراقی امروز برای چهارمین بار این مجتمع 3 هزار میلیون دلاری را مورد حمله قرار دادند. خسارات وارد آمده هنوز معلوم نشده است. کارگران ژاپنی هفته‌ گذشته این محل را به سلامت ترک کردند.

جمهوری‌اسلامی ایران (اوضاع داخلی، مواضع و...)

محمدعلی رجائی، نخست‌وزیر در اجلاس شورای امنیت سازمان‌ملل متحد:... من صریحاً اعلام می‌کنم ملت ما مصمم است حتی با دنبال کردن یک جنگ طولانی و مردمی نه تنها متجاوزین را سر‌جای خود بنشاند، بلکه با این عمل خود ملت برادر و مسلمان عراق را نیز به ماهیت رژیم ضد‌مردمی و نیز وابسته صدام هر‌چه بیشتر آشنا سازد و جوابی دندان‌شکن به امپریالیسم امریکا دهد که مستقیم و یا غیرمستقیم به دولت بعث عراق کمک می‌نماید.... امریکا با هواپیماهای آواکس خود که در عربستان مستقر کرده، تحرکات ارتش دلیر جمهوری اسلامی ایران را ضبط و به عراق گزارش می‌دهد و با منحرف کردن سیستم‌های رادار، هدف‌های غلط به جنگنده‌های ما می‌دهد. ما به کسانی که از طریق بندر عقبه در اردن برای عراق اسلحه و مهمات و قطعات یدکی ارسال می‌دارند... هشدار می‌دهیم که تشبثات آنها بی‌جواب نخواهد ماند.... ما به دنیا ثابت می‌کنیم بدون این که برای مبارزه با استعمار‌غرب به استعمار‌شرق پناه ببریم، قادریم روی پای خویش بایستیم برای حفظ استقلال خود بیشترین بها را بپرداریم.... ما صریحاً اعلام می‌کنیم که پایان عادلانه جنگ نظیر هر جنگ دیگر، جز با سرکوب و مجازات تجاوزگر امکان‌پذیر نخواهد بود.

این آخرین و اصلی‌ترین حرف ماست، زیرا قبول آتش‌بس از سوی کشوری که مردمش زیر چکمه‌ها و رگبارهای دشمن است، تثبیت وضع متجاوز و تحمیل تجاوز به کشور مظلوم است.

... شرکت ما در این شورا به منظور دادخواهی یا انتظار دفع تجاوز نظامی نیست. رجاء واثق داریم که اولاً شورای امنیت با پذیرش حق وتو برای زورمندان و دارا بودن مشکلات دیگر، عملاً قادر به خدمت جدی به ملل محروم و مستضعف جهان نیست و ثانیاً تاریخ گذشته شورا بیانگر این واقعیت است که در مواردی هم که شورا قادر به اتخاذ تصمیمات اصولی تحت فشار افکار عمومی جهان گردیده، باز هم در اثر مخالفت یک یا چند ابرقدرت، ضمانت اجرائی برای تصمیمات مزبور نداشته است.

رئیس مجلس شورای اسلامی (آقای هاشمی): اگر در قطعنامه شورای‌امنیت حق ما محفوظ باشد، می‌پذیریم و اگر بخواهند چیزهای دیگری اضافه کنند، طبعاً نمی‌پذیریم.... عراق به ما تجاوز کرده است و با این تجاوز ما حرفی غیز از جنگ نداریم که البته دفاع است و تا به حال هجومی نداشته‌ایم، بلکه دفاع کرده‌ایم. وقتی این تجاوز برطرف شد، به عراق می‌گوییم که حرفمان چیست؟

عراق وزیر امور خارجه عراق در شورای امنیت:.. تنها راه چاره در مقابل رژیم متجاوز خمینی جنگ است. ما هیچ دشمنی با ملت ایران نداریم. قصد ما فقط ساقط کردن کردن خمینی است، زیرا او همزمان که قدرت را در ایران به دست گرفت، با ایجاد وحشت سعی کرد انقلاب به اصطلاح اسلامی‌اش را به کشورهای همسایه صادر کند. در حالی که سیاست غلط و ضدانسانی او موجب شد دوستی‌ها و برادری‌ها تبدیل به دشمنی و جنگ شود. پس جهان اسلام باید برای ساقط کردن او متحد شوند.

تلاش‌های صلح

حبیب شطی، دبیرکل کنفرانس اسلامی: با ضیاءالحق توافق کرده‌ایم بین ایران و عراق آتش‌بس برقرار شود، ولی مقامات ایران و عراق حاضر به پذیرش آن نیستند. دو کشور بیم دارند از وجهه سیاسی‌شان کاسته شود.

کورت والدهایم، دبیر کل سازمان‌ملل: حضور محمدعلی رجائی، نخست‌وزیر ایران در جلسه شورای امنیت به این معنی نیست که ایران و عراق آماده‌ی مذاکره هستند تمایل ایران به حضور در سازمان‌ملل، گام مثبتی است که ممکن است درها را برای مذاکره درباره مسائل دیگر، مانند مسأله دیگر، مانند مسأله گروگان‌های امریکایی بگشاید.

مواضع و اقدامات کشورها

همزمان با حضور آقای محمدعلی رجائی، نخست‌ویز ایران در شورای امنیت، کارتر گفت: مایل است با آقای رجایی ملاقاتی داشته باشد تا درباره‌ی گروگان‌ها با ایشان مذاکره کند.

برژینسکی، مشاور کارتر: ما با جدیت تمام از تلاش‌های جامعه بین‌المللی برای پایان دادن به جنگ پشتیبانی می‌کنیم، زیرا که ادامه‌ی آن به سود هیچکس نیست. یک جنگ درازمدت فرسایشی ثبات و یکپارچگی ایران را در معرض انهدام قرار می‌دهد و برای عراق نیز مخرب است. چنین جنگی توازن را در منطقه از بین خواهد برد... امریکا با ایجاد یک سیستم امنیت منطقه‌ای که پاسخگوی نیازهای ملی کشورهای درگیر باشد، برای کاهش تشنج کوشیده و همگام با تلاش برای صلح، حضور دریایی خود را در آب‌های مجاور منطقه افزایش داده و طرح‌های اضطراری برای پیاده کردن سریع قوا در منطقه، اگر لازم باشد، تهیه کرده است.

برژینسکی:... در هر جا و در هر نقطه حاضریم با رجایی صحبت کنیم. ما از ابتدای ماجرای گروگان‌گیری همواره خواهان مذاکره با ایران بوده‌ایم.

سخنگوی هیأت نمایندگی امریکا در سازمان‌ملل: مک‌هنری (نماینده امریکا در شورای امنیت) آماده است در صورت تمایل نخست‌وزیر جمهوری‌اسلامی ایران، با وی مذاکره کند.

سخنگوی وزارت خارجه امریکا: آقای محمدعلی رجایی پس از بازگشت به تهران باید این پیام را با خود ببرد که ایران به علت آزاد نکردن گروگان‌های امریکایی، در انزوای سیاسی قرار گرفته، و تا زمانی که گروگان‌ها آزاد نشوند، ایران نمی‌تواند از سازمان‌ملل و نمایندگان کشورهای جهان انتظاری داشته باشد.

یک سخنگوی ایالات متحده: ناوگان امریکا در اقیانوس‌هند به تنهایی می‌تواند آزادی رفت و آمد در تنگه هرمز را تأمین نماید.

هارولد براون: نیروی دریائی امریکا در مجاورت منطقه جنگی عراق با ایران، قوی‌تر از همیشه است. برای به راه انداختن رادارهای پرنده تحویل شده به عربستان سعودی نیز متخصصانی به منطقه اعزام شده‌اند. کشتی‌های جنگی امریکائی، انگلیسی و فرانسوی در اقیانوس‌هند و دریای‌عمان در صورت مقتضی می‌توانند به هم ملحق شده، یک نیروی دریائی بین‌المللی برای عبور آزاد کشتی‌های نفتکش از تنگه هرمز، تشکیل دهند.

واشنگتن پست: امریکا و همپیمانان برجسته دریاییش که نگران بسته شدن تنگه‌هرمز هستند حداقل 60 کشتی نظامی را در اقیانوس هند مستقر کرده‌اند. مصر از ایالات‌متحده تقاضا کرده که در تحویل سلاح‌هایی که قول آنها را داده، تسریع کند...

حسنی مبارک، معاون رئیس جمهور مصر: امریکا برای انجام اقدامات نظامی در منطقه، باید پایگاه‌های نظامی مصر را مورد استفاده قرار دهد.

تحلیل‌ها و تفسیرها

روزنامه تایمز لندن:... جنگ ایران و عراق چه از نظر تاکتیکی و چه از نظر استراتژیکی به بن‌بست رسیده است، به همین دلیل عراق به هر دری میزند تا بلکه کشوری واسطه آتش‌بس شود.

روزنامه پرودا:... واشنگتن شفاهاً طرفین (ایران و عراق) را به اعتدال می‌خواند و بر بی‌طرفی خود تأکید می‌کند، اما در عمل امیدوار است از این حوادث بهره گیرد... تز کارتر این است که کشورهای خلیج‌فارس را به مخالفت با شوروی وادار کند.

رادیو مسکو:... محافل میلیتاریستی امریکا قصد دارند علناً از جنگ ایران و عراق به نفع خود استفاده کنند. واشنگتن به بهانه‌ی به خطر افتادن کشتی‌رانی آزاد در تنگه هرمز، نیروهای مسلح خود را در این منطقه متمرکز ساخته است و سعی دارد متحدین خود در ناتو و همدستان خود در خاور نزدیک از جمله مصر را وارد ماجراجویی خویش کند... (اعزام 1400 نیروی واکنش سریع به مصر و اعزام 60 ناو جنگی به خلیج‌فارس از جمله‌ی این توطئه‌هاست).

رادیو کلن:... با توجه به این که از شروع جنگ ایران و عراق فقط کشورهای کره‌شمالی، سوریه و لیبی به ایران کمک کرده‌اند، در صورتی که کشور متخاصم عراق از کمک‌های اتحاد جماهیر‌شوروی و چندین کشور عربی برخوردار است. استفاده از کمک و حمایت امریکا برای تهران بسیار مغتنم است، ولی امریکا و بسیاری از دول نمی‌توانند به دلیل روش غیرقابل خصمانه دولت ایران به کمک آن بشتابند. به صلاح کشور ایران است که در روش انعطاف خود در برابر کشورها و حکومت‌هایی که حاضرند به آن کشور کمک کنند، تجدید‌نظر نماید.

جلد - عنوان کتاب: 
10- هجوم سراسری
صاحب اثر: 
مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس
فایل: