ابلاغ دستور‌العمل طرح عملیاتی فدک (فاو)

چاپلینک ثابت

 ‌ ‌فتح فاو در عملیات والفجر8 در بهمن 1364، یکی از برجسته‌ترین پیروزی‌های نظامی ایران پس از فتح خرمشهربود. این پیروزی علاوه بر پیامدهای سیاسی  استراتژیک، از نظر نظامی بسیار حائز اهمیت بود ، زیرا عملیات فاو به دلیل عبور از رودخانه اروند  عملیاتی آبی - خاکی محسوب می‌شد که باید علاوه بر پیش‌بینی عملیات عبور از رودخانه و عملیات سر پل‌گیری، برای پشتیبانی نیروها نیز تمهیدات لازم پیش‌بینی می‌شد.

 

 

 

 

  ‌سپاه برای طرح‌ریزی این  عملیات از تجربیات دو عملیات آبی - خاکی خیبر و بدراستفاده کرد ولی پیچیدگی‌های عبور از رودخانه اروند نیاز به تفکر، برنامه‌ریزی و خلاقیت داشت که در این عملیات به گونه‌ای بارز به منصهِ ظهور رسید.

 

  ‌نخستین اقدام برای طراحی عملیات تصرف فاو در مرحله جدید در تاریخ 1364/2/23 با دعوت فرمانده کل سپاه برادر محسن رضایی از کلیه فرماندهان ومسئولان قرارگاه‌ها انجام شد. گفتنی است که  پیش از این  چند بار برای طراحی عملیات در این منطقه  اقدام شده بود ولی به دلیل مشکلات و موانع موجود از جمله امکانات لازم برای عبور از رودخانه ، به نتیجه نرسیده بود. از طراحی عملیات تا اجرا، نزدیک به 9 ماه به طول انجامید.

 

 منطقه اصلی عملیات فاو، غرب اروند در انتهای شبه‌جزیره فاو در خاک عراق بود و نیروهای سپاه و بسیج می‌بایست از منطقه عمومی خسرو‌آباد در جزیره آبادان تا انتهای جزیره آبادان (راس آبادان) از اروندرود عبور می‌کردند و منطقه فاو را به وسعت 300 تا 400 کیلومتر مربع به تصرف درمی‌آوردند. آنها عمدتاً بایستی در نیمه جنوبی جزیره آبادان آرایش می‌گرفتند تا اقدام به تلاش اصلی برای تصرف فاو نمایند.


 

فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مورخه 1364/8/27 دستور‌العمل طرح عملیاتی فدک (فاو) را به یگان‌های تابع قرارگاه کربلا ابلاغ کرد.

 

موضوع: دستورالعمل طرح فدک

فرستنده: فرماندهی کل                گیرنده: یگان‌های تابعه قرارگاه کربلا

درپی نشست حضوری با فرماندهان عزیز و تشریح چگونگی پیشبرد مراحل مختلف عملیات فدک، بدین‌وسیله به قرارگاه کربلا مأموریت داده می‌شود تا با استفاده از یگان‌های تحت‌امر آماده باشند که در روز "ر" ساعت "س" اهداف مربوطه را تصرف نموده و تأمین نمایند.

امید است که فرماندهان محترم در لبیک به ندای"هل من ناصر ینصرنی" و در ظل توجهات خاصه حضرت بقیةالله‌الأعظم ارواحنا له الفداء، با نیاتی خالص و اراده‌ای استوار، برمبنای تکلیف شرعی و یاری‌رساندن به دین خدا و به مصداق آیه شریفه "واعدوا لهم ما استطعتم من قوه"، تمام توجه، وقت و همت خویش را برای اجرای موفقیت بیشتر عملیات و حداکثر استفاده از تمامی توان ممکن به کار گیرند.

 

فرماندهی قرارگاه کربلا و فرماندهان عمل‌کننده تحت‌امر موظف‌اند که موارد مشروحه زیر را در تمامی مراحل آماده‌سازی و طرح‌ریزی‌های عملیاتی عمیقاً و موشکافانه موردتوجه و اقدام جدی قرار دهند:

1- پوشش و اختفا

دشمن برای کشف فعالیت‌های ما اهمیت بسیار زیادی قائل است و در جزوات آموزشی خود گفته است که" اگر ما نتوانیم فعالیت‌های نیروهای ایرانی را در ساحل دور (زمین ایران) تشخیص بدهیم، کارمان بسیار سنگین است." دشمن معمولاً فعالیت‌های خود را ازطریق دید‌بانی، رازیت، هواپیماهای شناسایی و منابع جاسوسی به دست می‌آورد و لذا لازم است که کلیه حرکت‌ها و جا‌به‌جایی‌ها، به‌ویژه در محل‌های نزدیک خط، در نهایت پوشش و اختفا صورت گرفته و سعی شود که عقبه نیروها حتی‌المقدور در جنوبی‌ترین نقطه منطقه عملیات و در خارج از دید دشمن قرار گیرد و از حرکت در روز یا فعالیت‌های غیرمفید در نزدیکی خط تاحدممکن اجتناب گردد. فراموش نشود که پست‌های شنود دشمن نیز دائماً درحال ردیابی و ضبط مکالمات بی‌سیم خودی است.

 

2-عبور از رودخانه

عبور از رودخانه ازجمله مسائلی است که برای فرماندهان ما کاملاً تازگی دارد. جریان آب، جزرومد، شدت جزرومد در روزهای مختلف ماه، وضعیت ساحل و آبراه‌ها از عواملی است که بایستی دقیقاً موردمطالعه قرار گرفته و برای هریک پیش‌بینی‌ها و تدبیر لازم اتخاذ گردد. ضروری است که فرماندهان محترم مدتی را شخصاً در منطقه عملیات سپری نموده تا از نزدیک جو منطقه را کاملاً لمس نمایند.

 

3- شکستن خط

دشمن در این منطقه برخلاف مناطق دیگر، نیروهای اصلی خود را در خط می‌چیند. تلاش او این است که با تحکیم و تقویت هرچه بیشتر خط، ما را از نفوذ به عمق مواضعش بازدارد؛ زیراکه درصورت شکسته‌شدن خط، مقابله با نیروهای ما برایش بسیار دشوار می‌گردد. و لذا باید عمیقاً روی شکستن خط فکر کرد و تدابیر لازم را از قبل و برمبنای شناسایی‌های انجام‌شده و نیز پیش‌بینی احتمالات گوناگون اتخاذ نمود. توجه به عواملی ازقبیل کیفیت زمین در ساحل دشمن، نحوه پیاده‌کردن نیروها و چگونگی فعالیت گروه‌های پیشرو و گروهان‌های خط‌شکن از اهمیت زیادی برخوردار است.

 

4-پاک‌سازی

پاک‌سازی یکی از ویژگی‌های بارز این عملیات است. چنانچه عملیات پاک‌سازی به حول و قوه الهی با موفقیت انجام شود تأثیر زیادی را در موفقیت کلی عملیات به ‌جای خواهد گذارد. باید توجه داشت که پاک‌سازی نخلستان‌ها، حاشیه آبراه‌ها و جاده‌های مواصلاتی و مناطق شهری نوعی سازماندهی مخصوص عملیات نامنظم را نیاز دارد و لذا لازم است که روی دسته‌ها و یا گروهان‌های پاک‌سازی‌کننده و بالابردن آموزش آنان و برقراری ارتباطات قوی باسیم (برای شروع کار) و بی‌سیم (پس از تسلط بر منطقه) و نیز چگونگی حل مشکل الحاق نیروها به‌شدت کار شود و از هرگونه تلاشی به‌منظور توجیه‌نمودن آنان با استفاده از نقشه‌ها و کالک‌های دقیق و طرح مانور جزء به جزء فروگذار نگردد.

دشمن از تجربه زیادی برای جنگ در نخلستان برخوردار نیست و بالابردن سطح آموزش‌ها و آمادگی‌های ما دراین‌زمینه می‌تواند به‌عنوان یک عامل قوی در پیشبرد عملیات مؤثر باشد.

 

5- پدافند

اهمیت موضوع پدافند به‌خوبی برای فرماندهان ما روشن است. مسائلی ازقبیل کشاندن به‌موقع وسایل مهندسی به جلو، احداث سریع خاکریز، تقویت سیل‌بندها، سنگرسازی، آب‌انداختن به جلو خاکریزها و استفاده مؤثر از ابزار و وسایل ضدزره ازجمله موضوعاتی است که باید روی تک‌تک آن حساب جداگانه‌ای گشود. شکی نیست که موضوع پدافند به‌عنوان آخرین مرحله عملیات نقش حساس و کلیدی را در کل عملیات ایفا می‌کند و هرگونه تلاش برای نیل به ابتکارات جدید در این امر درصد موفقیت عملیات را بالا خواهد برد.

 

6-ادوات

ادوات در این عملیات می‌تواند نقش چشمگیری را برای" دفع پاتک‌های دشمن" و نیز" انهدام تجهیزات و نفرات" آن ایفا نماید. استفاده مؤثر از ابزارهایی مانند تفنگ106، مینی‌کاتیوشا و خمپاره120 در حاشیه 500 متری ساحل خودی (بدون عبور از رودخانه) می‌تواند دشمن را زیر آتش پرحجم خود قرار داده و به‌نوبه‌خود پاتک‌هایش را دفع نماید.

 

7-آموزش، توجیه و مانور

به‌منظور هم‌جهت‌نمودن برنامه‌های آموزشی تکمیلی یگان‌های رزمی با نیازمندی‌های خاص منطقه عملیات و برای حصول اطمینان از موفقیت عملیات در مراحل آماده‌سازی، عبور از رودخانه، شکستن خط، پاک‌سازی و پدافند، ضروری است که مانور کاملی در محلی مشابه منطقه عملیات برای هر لشکر طرح‌ریزی گردد و فرماندهی لشکر شخصاً تمرینات مانوری لشکری را زیرنظر گرفته و با مشخص‌نمودن نقاط ضعف و برطرف‌نمودن آن، فرماندهان تیپ، گردان، گروهان و حتی دسته را نسبت به چگونگی اجرای عملیات در منطقه مانوری توجیه نمایند.

یقیناً هر تلاشی به‌منظور انجام هرچه بهتر مانور، امر هدایت و اداره نیروها را در صحنه عملیات برای فرماندهی لشکر آسان‌تر خواهد نمود.

 

8-عملیات محدود

پرداختن به عملیات محدود و کوچک، گذشته از اینکه فواید بسیاری را در تقویت نیروهای خودی و تضعیف دشمن در بر دارد، خود یکی از بهترین طرح‌های فریب برای عملیات آتی است. عملیات محدود در شش ماه گذشته تجربه موفقی بود که باید در آینده نیز به‌موازات پرداختن به عملیات‌های مهم، بی‌وقفه نسبت به ادامه آن همت گماشت.

بدیهی است که عملیات محدود در سطح لشکرهای خط‌شکن بایستی به‌گونه‌ای طرح‌ریزی گردد که لطمه چندانی به پیشرفت عملیات مهم وارد نیاورد.

در خاتمه، سلامتی و طول عمر حضرت امام، موفقیت شما فرماندهان ارجمند و پیروزی رزمندگان جان‌برکف اسلام را از خداوند متعال مسئلت می‌نماییم. والسلام علیکم و رحمت‌الله

فرماندهی کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی محسن رضایی ـ 1364/8/27

 

 

منبع:

سند شماره 010728 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزیده اسناد، جلد1، صص20 ـ 19، 27/8/1364.

دیدگاه جدیدی بگذارید