ابلاغ طرح عملیاتی محرم توسط قرارگاه عملیاتی قائم(عج)

چاپلینک ثابت

 جلسه مشترکی بین فرماندهان سپاه و ارتش در تاریخ 27 مهر 1361 در پادگان "عین ‏خوش" با هدف بررسی وضعیت آماده‏ سازی عملیات آتی تشکیل شد و در مورد طرح عملیاتی شماره 5 قرارگاه عملیاتی قائم(عج)، که بعدها با نام عملیات محرم شناخته شد، تصمیمات لازم اتخاذ گردید.

 

 

 

این جلسه با حضور تعدادی از فرماندهان یگان‏‌های عمل‌کننده و مسئولان واحدهای پشتیبانی‌‌کننده عملیات از جمله مهندسی ارتش، جهاد سازندگی، توپخانه، هوانیروز در ساعت 16:30 در تشکیل شد. در این جلسه اخباری مبنی ‏بر بمباران هر روز منطقه، به‏ ویژه محدوده پادگان عین‏ خوش، حضور نیروهای عراقی در شرق دویرج، سرعت روزافزون دشمن در مین‏ گذاری و ایجاد موانع و اعلام آماده ‏باش دشمن ارائه شد که همه حاکی از افزایش حساسیت و هشیاری دشمن بود.

 

فعالیت‏های شناسایی در محورهای عملیاتی یگان‏‏ها، نحوه گسترش نیروها و نقاط استقرار نیروهای کمین دشمن را تا حدودی روشن‏‌تر کرده بود. در این جلسه اولویت آتش توپخانه از نظر حجم آتش پشتیبانی به تیپ‌های امام‏ حسین(ع) و نجف اشرف با دو گردان توپخانه شامل 22 توپ 105 م.م و 2 کاتیوشا اختصاص داده شد.

 

برای امور مهندسی نیز بر آماده بودن 80 لودر و بولدزر که 20 دستگاه را ارتش و 60 دستگاه را یگان‏های عملیاتی سپاه و جهاد تهیه کرده بودند، با مأموریت ایجاد خاک‏ریز و پشتیبانی از نیروها تأکید شد. همچنین مهندسی ارتش متعهد شد پل‏های هجومی را برای گذر از رودخانه، شامل 3 پل 23 متری برای عبور تانک و تعدادی پل برای عبور نفر به طول 10 تا 40 متر (در مجموع به وزن 10 تن) وارد منطقه کند.

 

مصوبات جلسه مشترک در مورد عملیات محرم:

1ـ نیروهای سپاه و ارتش سریع‏تر ادغام شوند.

2ـ تیپ‏های عمل‌کننده طرح مانور عملیات را بررسی کنند.

3ـ طرح پدافندی منطقه برای استفاده از آن پس از اجرای موفقیت‏آمیز عملیات تهیه شود.

4ـ قرارگاه‏های ارتش و سپاه برای عملیات تیپ‏ها تشکیل شود.(1)

 

همچنین با ابلاغ شفاهی سرهنگ صیاد شیرازی فرمانده نیروی زمینی ارتش و حسن باقری مسئول عملیات قرارگاه خاتم مقرر شد، قرارگاه قائم (قرارگاه مشترک سپاه و ارتش) بر اساس اطلاعات ارائه‏ شده از شناسایی‏ ها، طرح نهایی مانور را تا 48 ساعت آینده تهیه و مأموریت یگان‏ها را ابلاغ کند.(2)

 

قرارگاه عملیاتی مشترک قائم (قرارگاه مشترک ارتش و سپاه) در مورخه 28 مهر1361  طرح عملیاتی محرم را با امضای مشترک حسین خرازی و سرهنگ منوچهر دژکام برای اقدام، به یگان‌های تحت امر ابلاغ کرد. در بخش‌هایی از این طرح آمده است:

قرارگاه عملیاتی کربلا در جنوب، ضمن پدافند، در قسمتی از منطقه تک نموده، ارتفاعات حمرین را در حد فاصل رودخانۀ مهیمه (پاسگاه بیات) تا جادة چم‌هندی (پاسگاه ربوط) تصرف و خط مرز را تأمین می‌کند. سپس آماده می‌شود بنا به دستور، تک را به سمت جنوب ادامه دهد.

 

نیروی هوایی ارتش مأموریت دارد روزانه با ده فروند هواپیمای اف ـ 4، به مدت هفت روز پوشش هوایی منطقۀ عملیات را برقرار کند.پایگاه چهارم شکاری با چهار سورتی پرواز هواپیمای اف ـ 5 به‌طور روزانه، پشتیبانی نزدیک هوایی یگان‌های تک‌ور را به عهده دارد.پایگاه یکم شکاری در طول مدت عملیات با حداکثر دو سورتی پرواز هواپیمای اف ـ 4، عکس‌برداری از منطقه را انجام می‌دهد.

 

مأموریت:

قرارگاه قائم با بخشی از یگان‌های خود و رعایت غافلگیری در ساعت (س) روز (ر) تک کرده، ارتفاعات حمرین را تصرف و خط پیروزی را تأمین می‌کند. سپس آماده می‌شود در امتداد خط پیروزی، پدافند یا بنابه دستور تک را به سمت جنوب ادامه دهد.

 

اجرا‌:

قرارگاه عملیاتی قائم با یگان‌های قائم‌ 1، 2، 3 و 4* به ترتیب از راست به چپ (شمال غربی به جنوب شرقی) تک کرده، جبال حمرین و چاه‌های نفتی بیات را تصرف و خط پیروزی را تأمین می‌کند.

تیپ امام سجاد‌(ع) احتیاط یکم قرارگاه، آماده می‌شود تا بنابه دستور در منطقۀ هریک از یگان‌های قائم‌ 3 و 4 (تقدم کاربرد با قائم 4 است.) وارد عمل شود.

تیپ قمربنی‌هاشم(ع) احتیاط دوم قرارگاه در منطقۀ دهلران، آماده می‌شود طبق دستور در منطقۀ هریک از یگان‌های قائم‌ 1 و 2 (تقدم کاربرد با قائم یک است.) وارد عمل شود.

 

آتش‌:

آتش تهیه به مدت 10 دقیقه طرح‌ریزی و بنابه دستور اجرا خواهد شد.

 

مهندسی:

وظایف و تکالیف مهندسی در این عملیات به‌عهدۀ برادران جهاد سازندگی، مهندسی رزمی سپاه پاسداران و ارتش جمهوری اسلامی است.

وظایف مهم مهندسی در عملیات، احداث خاکریز و جاده‌های مورد نیاز، زدن پل و کندن سنگر است.

وسایل مهندسی مورد نیاز هر یگان شامل بیل مکانیکی، لودر، بولدزر از روز (2 ـ ر) تحت امر یگان‌های قائم‌ قرار می‌گیرند.

 

برای هوانیروز نیز دو تیم آتش چهار هلی‌کوپتری و یک تیم آتش دو هلی‌کوپتری برای پشتیبانی و چهار هلی‌کوپتر شنوک برای عملیات تخلیۀ مجروح پیش‌بینی شده است.(3)

 

 

سازمان رزم خودی

همچنین در آستانه اجرای عملیات، سازمان رزم نهایی نیروهای خودی به شکل ذیل مشخص گردید:

 

الف- سپاه پاسداران:

نیروهای تک‌ور: تیپ 14 امام حسین (ع) با دوازده گردان، تیپ 8 نجف اشرف با یازده گردان، تیپ 25 کربلا با ده گردان، تیپ 17 علی‌ابن‌ابیطالب (ع) با هشت گردان:

نیروهای احتیاط: تیپ 44 قمر بنی‌هاشم (ع) با سه گردان، تیپ امام سجاد (ع) با پنج گردان.

جمع نیروها: 49 گردان پیاده و لشکر 30 زرهی مجهز به 150 تانک و نفربر.

 

ب- ارتش جمهوری اسلامی:

نیروهای تک‌ور: تیپ 1 از لشکر 21 حمزه با سه گردان، تیپ 84 خرم آباد با چهار گردان.

نیروهای احتیاط: تیپ 58 ذوالفقار با یک گردان.

جمع نیروها: هشت گردان پیاده و 50 دستگاه تانک و نفربر.

 

هدایت مستقیم عملیات بر عهده قرارگاه مشترک قائم متشکل از لشکر 3 صاحب‌الزمان سپاه پاسداران (با شش تیپ) و دو تیپ از ارتش جمهوری اسلامی بود، قرارگاه‌های فرعی نیز عبارت بودند از:

قائم 1، شامل: تیپ 8 نجف اشرف

قائم 2، شامل: تیپ 25 کربلا

قائم 3، شامل: تیپ 17 علی‌ابن‌ابیطالب (ع) و تیپ 1 لشکر 21 حمزه

قائم 4، شامل: تیپ 14 امام حسین (ع) و تیپ 84 خرم‌آباد

مابقی یگان‌ها در احتیاط بودند. (4)

 


* قرارگاه قائم عنوان قرارگاه مشترک سپاه و ارتش و قائم 1 تیپ 8 نجف، قائم 2 تیپ 25 کربلا، قائم 3 تیپ 17 علی‌بن‌ ابیطالب (ع) و قائم 4 تیپ 14 امام حسین(ع) است.

 

منابع:

1ـ سند شماره 149 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی، قرارگاه کربلا، عملیات محرم، راوی: شهید رضوانی، 1361/7/27، صص 38 ـ 45.

2ـ سند شماره 150 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ‌: دفترچه ثبت جنگ راوی، قرارگاه کربلا، عملیات محرم، راوی‌: شهید رضوانی، 1361/9/14، ص 7.

3ـ سند شماره 17649 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ‌: طرح عملیاتی شماره 5 قرارگاه عملیاتی قائم(عج) (رکن 3)، تیپ 8 نجف اشرف، 1361/8/28، صص 1، 2 و 6.

4- گزارش عملیات شماره 72 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ،عملیات محرم، شهید تقی رضوانی، ص 2. 

 

عکس‌های مرتبط: 

دیدگاه جدیدی بگذارید

روزشمار دفاع‌مقدس



03 آذر

روزشمار اسناد سازمان ملل



03 آذر

آخرین نشریه:

شماره 56 نگین ایران