مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 29 آبان؛

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

ابلاغ طرح عملیات والفجر1 به قرارگاه‌های عملیاتی

چاپلینک ثابت
حسین عسگری موفق

درپی ابلاغ طرح عملیاتی قرارگاه خاتم‌الانبیا(ص) با امضای محسن رضایی و سرهنگ علی صیاد شیرازی در اول اسفند 1361 با نام "کربلای11" به قرارگاه‌های کربلا و نجف و تعیین خط حد این دو قرارگاه، پس از چند روز مذاکره و گفت‌وگو نهایتاً درتاریخ 6 اسفندماه، قرارگاه کربلا طرح عملیاتی در محدوده واگذارشده به این قرارگاه را با عنوان "طرح عملیاتی حمزه سیدالشهدا" با امضای مشترک احمد کاظمی و سرهنگ سلیمانجاه، به‌عنوان فرماندهان مشترک قرارگاه کربلا، به قرارگاه‌های فرعی عملیاتی* تحت امر خود ابلاغ کرد.(1)

 

 

 

 

 

در بخش اجرای مأموریت این طرح عملیاتی درمورد مانور قرارگاه کربلا آمده است:

قرارگاه کربلا ضمن پدافند از چنگوله تا زبیدات با استفاده از اصل غافلگیری و در شرایط دید محدود با به‏ کاربردن قرارگاه‌های مشترک کربلای1، 2و 3 در منطقه زبیدات تا بجلیه به ‏ترتیب کربلای1 در شمال، کربلای2 در مرکز و کربلای3 در جنوب به‌عنوان تلاش اصلی تک نموده، ضمن انهدام نیروهای دشمن و تصرف ارتفاعات حمرین خط پیروزی را تأمین و بنا به دستور به تک قرارگاه نجف کمک می‌نماید. کربلای4 به‌عنوان احتیاط قرارگاه کربلا در حوالی منطقه عمومی چم‌سری مستقر و تقدم به‏ کاررفتن در منطقه کربلای3 خواهد بود.

 

آتش تهیه نیز به‏ مدت 5 دقیقه طرح‌ریزی و درصورت کشف تک بنا به دستور اجرا خواهد شد. تقدم آتش‌های توپخانه و پشتیبانی نزدیک هوایی با کربلای3 و سپس با کربلای4 به‏ هنگام واردعمل‏ شدن.(2)

 

براساس این سازمان رزم، قرارگاه کربلا به ‏ترتیب زیر اقدام به تعیین خط حد و تقسیم منطقه محوله، بین قرارگاه‌های فرعی کرد:

قرارگاه کربلای1

از سه‌راهی زبیدات تا شیار شرهانی (تا سمت چپ ارتفاع175) شامل بخشی ازارتفاعات حمرین (منطقه ‏ای به عرض 12 و عمق 7 کیلومتر)(3) لشکر41 ثارالله و تیپ1 لشکر21 حمزه جمعاً با 16 گردان(4) با استفاده از دو محور باید تک کرده و در دو خیز پشت ‏سرهم پس از تصرف ارتفاعات 135، 139 و 115(5) خود را به جاده آسفالت برسانند و بخش‌هایی از ارتفاعات حمرین را که به آنان واگذار شده است تصرف کرده و در پشت خط (پیروزی) با مختصات (160 - 158) تا (805 - 190) پدافند کنند.

 

قرارگاه کربلای1 پیش‌بینی کرد درصورت تصرف ‏نشدن کل منطقه محول‏ شده و نرسیدن به خط پیروزی، نیروها در پشت خط دوم دشمن (خط ناصر) یا خط اول دشمن (خط نصرت روی خط ارتفاع135) پدافند کنند. احداث 10 کیلومتر خاکریز هم در مقابل خط پدافندی در خط این یگان پیش‌بینی شد.(6)

 

قرارگاه کربلای2

از شیار شرهانی تا شیار ارتفاع175 (در جنوب منطقه عملیات کربلای1) شامل بخش‌های دیگری از ارتفاعات حمرین (به عرض 3 و عمق 7 کیلومتر)(7) لشکر7 ولی‌عصر(عج) و تیپ2 لشکر21 حمزه جمعاً به استعداد 9 گردان(8) بایستی با استفاده از دو محور (سمت راست و چپ تپه175) به خط دشمن زده** و بخش‌هایی از ارتفاع حمرین را تصرف و در پشت خط پیروزی از مختصات (805 - 190) تا (300 - 750) پدافند کنند.(9) همچنین احداث 5 کیلومتر خاکریز در مقابل خط پدافندی در خط حد این قرارگاه پیش‌بینی شده است.(10)

 

قرارگاه کربلای3

از شیار175 تا شیار بجلیه (به عرض 6 و عمق 5 کیلومتر)(11) لشکر19 فجر و تیپ3 لشکر21 حمزه جمعاً به استعداد 17 گردان(12) باید وارد عمل شده و در سمت راست، تیپ المهدی(عج) و در سمت چپ تیپ فاطمه زهرا(س) لشکر19 فجر هرکدام با استفاده از دو محور بخش‌هایی از ارتفاعات حمرین را تصرف‏ کرده و در خط پیروزی مختصات (300 - 750) تا (769 - 365) پدافند کنند.(13) احداث 6 کیلومتر خاکریز برای پدافند در خط حد این قرارگاه عملیاتی پیش‌بینی شده است.(14)

 

بدین‏ ترتیب، مقرر شد این قرارگاه‌های سه‌گانه در خط حدهای تعیین‌شده که درواقع بخش‌هایی از ارتفاعات حمرین محسوب می‌شود، مأموریت خود را به انجام رسانده و این ارتفاع را تصرف کنند.

همچنین برای قرارگاه کربلای4 (لشکر8 نجف و تیپ4 لشکر21 حمزه) انتقال به منطقه طیب و مقابل پاسگاه حماد شهاب پیش‌بینی شد تا ارتفاعات100 و پاسگاه حماد شهاب را تصرف کنند***

براین ‏اساس، یگان‌های تحت امر قرارگاه کربلا در محدوده تعیین‌شده، شناسایی از خط مقدم نیروهای دشمن را آغاز کردند تا راهکاری مناسب برای گشودن معبر و طراحی مانور مناسب بیابند.(15)

 عملیات والفجریک درمورخه 21 فروردین ماه 1362 آغاز شد.


* قرارگاه کربلا در سازمان رزم خود با تشکیل 4 قرارگاه عملیاتی فرعی با ترکیبی از یگان‌های سپاه و ارتش به این شکل تشکیل شد:

1. کربلای1: لشکر41 ثارالله(ع) + تیپ1 لشکر21 حمزه(ع).

2. کربلای2: لشکر7 ولی‌عصر(عج) + تیپ2 لشکر21 حمزه(ع).

3. کربلای3: لشکر19 فجر + تیپ3 لشکر21 حمزه(ع).

4. کربلای4: لشکر8 نجف + تیپ4 لشکر21 حمزه(ع).

البته این سازمان رزم شکل نهایی پیدا نکرده بود و در مباحث و اقدامات بعدی سازمان رزم تکمیل و در بعضی موارد تغییر یافت؛ کمااینکه در مانور برای یگان‌هایی مأموریت تعریف ‌شده که نام آنها در این قرارگاه‌های چهارگانه نیامده است. البته بعداً تغییراتی در آنها نیز به وجود آمد و قرارگاه‌های کربلای5 و کربلای6 تشکیل شد. (سند شماره 018450 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه کربلا (رکن3)، 6/12/1361، ص59.)

** بنا به اظهار فرمانده لشکر7 ولی‌عصر(عج)، تلاش اصلی از محور راست تپه175 گذارده شده بود و محور سمت چپ چندان مطمئن نبود و تدبیر قرارگاه کربلای2 آن بود که درصورتی‏که خط محور سمت راست موفق نبود و خط در آنجا شکسته نشد، محور سمت چپ پس از شکستن خط، تپه را دور زده و آن را تصرف کند. (سند شماره 225/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه کربلا در عملیات والفجر1 (رخصت‌طلب)، 13/12/1361 تا 4/1/1362، ص58).

*** بنا به اظهار فرمانده لشکر7 ولی‌عصر(عج)، تلاش اصلی از محور راست تپه175 گذارده شده بود و محور سمت چپ چندان مطمئن نبود و تدبیر قرارگاه کربلای2 آن بود که درصورتی‏که خط محور سمت راست موفق نبود و خط در آنجا شکسته نشد، محور سمت چپ پس از شکستن خط، تپه را دور زده و آن را تصرف کند. (سند شماره 225/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه کربلا در عملیات والفجر1 (رخصت‌طلب)، 13/12/1361 تا 4/1/1362، ص58).

 

منابع:

1- سند شماره 018450 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه کربلا (رکن3)، 1361/12/6، ص59.

2-همان، ص61.

3- سند شماره 218/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه خاتم(ص) در عملیات والفجر1 (زمان‌زاده)، 1361/12/29 تا 1362/1/7، ص46.

4-سند شماره 225/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص 10 - 6.

5-سند شماره 218/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه خاتم(ص) در عملیات والفجر1 (زمان‌زاده)، 1361/12/29 تا 1362/1/7، صص 67 - 46.

6-سند شماره 217/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه خاتم(ص) در عملیات والفجر1 (زمان‌زاده)، 1361/12/23 تا 1361/12/29، ص130؛ و- سند شماره 225/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص 54 - 48.

7-سند شماره 218/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص46.

8-سند شماره 225/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص8.

9-همان، صص 58 - 55.

10- سند شماره 217/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین.

11- سند شماره 218/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص46.

12-سند شماره 225/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص8.

13-همان، صص 59 - 58.

14- سند شماره 217/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین.

15- سند شماره 018450 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص62؛ و- سند شماره 225/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص 66 - 45.

 

عکس‌های مرتبط: 
دسته بندی اخبار: 
اخبار - دفاع مقدس
گزارش

دیدگاه جدیدی بگذارید