مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 24 مهر؛

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

ابلاغ طرح مانورعملیات والفجر1

چاپلینک ثابت
حسین عسگری موفق

قرارگاه نجف با تکمیل سازمان رزم خود برای اجرای عملیات والفجر1 و تشکیل 4 قرارگاه عملیاتی فرعی به نام‌های نجف1، 2، 3 و 4، خط حد این قرارگاه‌ها را مشخص و براساس آن طرح مانور مربوطه را در مورخه 15 اسفند 1361 به  آنان ابلاغ کرد.*(1)

 

برمبنای این طرح مانور، در مرحله اول عملیات، قرارگاه نجف1 (لشکر31 عاشورا + تیپ55 هوابرد) در سمت راست، قرارگاه عملیاتی نجف2 (لشکر27 حضرت رسول(ص) + تیپ84 خرم‌آباد) در وسط و قرارگاه عملیاتی نجف4 (تیپ10 سیدالشهدا(ع) + تیپ37 زرهی شیراز) در سمت چپ، مأموریت دارند با شکافتن خط، ضمن انهدام نیروهای دشمن در ارتفاعات حمرین، خط پیروزی را در این ارتفاعات تأمین کنند. در این مرحله، قرارگاه نجف3 (لشکر5 نصر + تیپ58 ذوالفقار)، احتیاط قرارگاه نجف است.

 

در مرحله دوم، مقرر شده است قرارگاه نجف3 با عبور از نجف4 به‏ همراه نجف1 و 2 خط نصرت را تأمین کنند. در این مرحله، نجف4 احتیاط قرارگاه عملیاتی مشترک نجف خواهد بود.

 

در مرحله سوم نیز قرارگاه نجف3 در ادامه اقدامات قبلی خود، مأموریت تصرف ارتفاع فوقی را بر عهده خواهد داشت و برای تحقق این هدف، قرارگاه‌های نجف1 و 2 نیز به آن کمک می‌کنند. قرارگاه نجف4 احتیاط قرارگاه نجف است.(2)

 

براساس این مرحله‌بندی و باتوجه ‏به وضعیت زمین، قرارگاه عملیاتی نجف در تقسیم خط حد بین قرارگاه‌های عملیاتی چهارگانه این‏گونه اقدام کرد:

قرارگاه عملیاتی نجف1

از شیار بجلیه (از خط چم هندی، بجلیه حد بین قرارگاه نجف و کربلا) تا حدود 10 کیلومتر زیر شیار، به لشکر31 عاشورا (با 5 گردان) و تیپ55 هوابرد شیراز (با 3 گردان) واگذار می ‏شود.**

 

براین‏ اساس، این قرارگاه فرعی مأموریت دارد منطقه واگذارشده که شامل بخش‌هایی از انتهای (جنوبی) ارتفاعات حمرین (شامل ارتفاعات 167 و 145)،(3) شیار بجلیه و قسمتی در جنوب تا سمت راست ارتفاع146 و در عمق تا خط پیروزی (منطقه‌ای به عرض 7 کیلومتر و عمق حدود 5 کیلومتر)(4) را تصرف و تأمین کند.(5)

 

ضمناً در طرح عملیات مقرر شده بود این قرارگاه فرعی وسایل سنگین مهندسی را جهت ایجاد خاکریز بین ارتفاعات حمرین تا جبل فوقی در دشت سمیده، پیش‌بینی کرده و به کار گیرد.(6)

 

قرارگاه عملیاتی نجف2

از سمت راست ارتفاع146 تا جاده پاسگاه سمیده (به عرض 7 تا 8 کیلومتر)(7) شامل ارتفاعات146 و 134، به لشکر27 حضرت رسول(ص) به استعداد 20 گردان و تیپ84 خرم‌آباد به استعداد 6 گردان واگذار می‌شود. این قرارگاه عملیاتی همچنین مأموریت دارد که به یگان‌های دشمن در ارتفاعات انتهای جنوبی سلسله‏جبال حمرین حمله و ضمن انهدام آنان این منطقه را تصرف و خط پیروزی را تأمین کند.

 

قرارگاه نجف2 همچنین باید در ادامه به تک قرارگاه عملیاتی نجف3 به جبل فوقی کمک کند و در مرحله بعد در تصرف فوقی شرکت خواهد کرد.(8)

 

قرارگاه عملیاتی نجف4

در جنوب منطقه عملیاتی، قرارگاه نجف4 در کنار نجف2 تصرف بخشی از جنوبی‌ترین قسمت ارتفاعات حمرین (انتهای ارتفاع112 تا رودخانه دویرج) را بر عهده خواهد داشت. این قرارگاه همچنین مأموریت دارد پس از تصرف اهداف، خط نصرت به عمق 6 تا 9 کیلومتر (عمق هدف به ‏دلیل شکل زمین متفاوت بود)(9) در محدوده تعیین‌شده را تأمین کند. استعداد این قرارگاه عملیاتی 7 گردان (5 گردان از تیپ سیدالشهدا(ع) و 2 گردان از تیپ37 زرهی شیراز) خواهد بود.

پس از مرحله اول و عبور نیروهای قرارگاه عملیاتی نجف3 از خط این قرارگاه عملیاتی، نجف4 احتیاط قرارگاه نجف محسوب می‌شود.(10)

 

قرارگاه عملیاتی نجف3

این قرارگاه متشکل از لشکر5 نصر با 15 گردان و تیپ58 ذوالفقار با 5 گردان در مرحله اول عملیات، به‏عنوان احتیاط قرارگاه نجف مأموریت دارد به‏صورت آماده‌باش و بنا به دستور و با حفظ تقدم در منطقه مأموریت نجف2، در منطقه هریک از یگان‌ها به کار گرفته شود.

در مرحله دوم نیز می‌بایست با عبور از خط تصرف‌شده قرارگاه عملیاتی نجف4 تک کرده و خط نصرت (به عمق 5/5 تا 5/6 کیلومتر)(11) را تأمین کند و پس از آن نیز تصرف بخش‌های باقیمانده جبل فوقی و تأمین خط والفجر و پدافند منطقه را هم برعهده خواهد داشت.(12)

 


* در سازمان رزم اولیه این قرارگاه، 3 قرارگاه عملیاتی پیش‌بینی شده بود که با اضافه شدن تیپ10 سیدالشهدا(ع) به سازمان رزم، قرارگاه عملیاتی نجف4 تشکیل و طرح عملیاتی نیز اصلاح شد. (طرح قبلی در روزشمار 1361/12/8 آمده است.)

* به ‏دلیل اهمیت شیار بجلیه که یک معبر مواصلاتی مهم تلقی می‌شد یک عملیات در این منطقه به یک یگان مستقل (لشکر عاشورا ) واگذار شد. (سند شماره 1/222/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راویان قرارگاه نجف در عملیات والفجر1 (معرفت‌جو و تاجیک)، 1361/12/9 تا 1361/12/28، ص7.)

 

منابع:

1-سند شماره 018562 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه خاتم‌الانبیا(ص) (رکن3)، دستور عملیاتی شماره 5 پدافندی و طرح عملیاتی شماره 2 کربلا 11، 1361/12/14، ص113.

2-گزیده اسناد عملیات والفجر1، جلد 1، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه عملیاتی مشترک نجف - تنگ ابوغریب - دزفول، 1361/12/15، صص 116- 115.

3-سند شماره 216 /د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راویان قرارگاه خاتم در عملیات والفجر1 (زمان‌زاده و رنجبر)، 1361/12/6 تا 1361/12/23، ص143.

4-سند شماره 218 /د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه خاتم در عملیات والفجر1 (زمان‌زاده)، 1361/12/29 تا 1362/1/7، ص46.

5-سند شماره 216 /د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص44.

6-گزیده اسناد عملیات والفجر1، جلد 1، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه عملیاتی نجف، 1361/12/20، صص 118 - 114.

7-سند شماره 218 /د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص46.

8-گزیده اسناد عملیات والفجر1، جلد 1، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه عملیاتی نجف، 1361/12/20، صص 118-114؛ و- سند شماره 216 /د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص44.

9- سند شماره 108 /گ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش راوی تیپ10 سیدالشهدا(ع) از عملیات والفجر1 (کمال موسوی)، 25/2/1362، ص4.

10- گزیده اسناد عملیات والفجر1، جلد 1، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه عملیاتی نجف، 1361/12/20، صص 118-114؛ و- سند شماره 216 /د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص 13 - 9.

11-سند شماره 218 /د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص46.

12-گزیده اسناد عملیات والفجر1، جلد 1، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه عملیاتی نجف، 1361/12/20، صص 118-114؛ و- سند شماره 216 /د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص143.

 

 

عکس‌های مرتبط: 
دسته بندی اخبار: 
اخبار - دفاع مقدس

دیدگاه جدیدی بگذارید