مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 20 آبان؛

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

اجرای عملیات عاشورای 4 توسط مجاهدین عراقی

چاپلینک ثابت

به دنبال عملیات قدس 4، که توسط مجاهدین در دریاچه ام‌النعاج صورت گرفت و منجر به آزادسازی قسمتی از آن شد، عملیات عاشورای 4 به‌منظور آزادسازی کامل دریاچه، با همان ترکیب نیروی سابق (مجاهدین عراقی) تحت عنوان «تیپ بدر» در دستور کار قرار گرفت.

 

پس از تعیین حدود منطقه عملیاتی و واگذاری آن به تیپ بدر، کار شناسایی و آماده‌سازی منطقه آغاز شد. در این اثنا پناهندگی دو تن از قوای عراقی به نیروهای خودی، به لحاظ داشتن اطلاعات مناسب، توانست نقشی مؤثر در عملیات ایفا کند.

 

شناسایی منطقه مزبور از آنجا که نیروهای تیپ بدر در منطقه حضور داشته، درصدد ادامۀ تک بودند، به‌آسانی صورت گرفت.

 

قابل‌ذکر است که دشمن در دریاچه ام‌النعاج، گروهان 2 از گردان 6 تیپ 117 را در 4 پاسگاه ثابت و یک پاسگاه شناور آرایش داده بود و نیز نیروهایی به نام فرسان‌الهور* در کمین‌های دشمن استقرار داشتند.

 

شرح عملیات

 

زمان آغاز تک، یک روز پس از میلاد امام هفتم(ع) (8صفر) در نظر گرفته شد، لذا رمز عملیات به همین مناسبت «یا موسی الکاظم(ع)» انتخاب شد.

 

در ساعت 2 بعد از نیمه‌شب 1 آبان 1364، عملیات با قرائت رمز آغاز گردید. در محور شرقی عملیات، به لحاظ استفاده از اصل غافلگیری و نیز پشتیبانی مؤثر آتش ادوات، دشمن هراسان شده، در همان ساعات اولیه اهداف موردنظر تأمین گردید. فی‌المثل نیروهای خط‌شکن که با بلم به سمت هدف‌های خود در حرکت بودند، در سر آبراه بجبله و نصله با چند ردیف سیم‌خاردار ـ که نیروهای کمین در پشت آن مستقر بود ـ روبه‌رو شدند؛ ولی با این وجود فرصت را از دست نداده، دشمن را از جناح چپ زیر آتش قرار دادند و پس از باز شدن معبر، با عبور از میان موانع، کمین‌های دشمن بدون هیچ‌گونه مقاومتی پا به فرار گذاشتند و بدین‌وسیله 15 کمین دشمن که از نیروهای فرسان‌الهور بودند، سقوط کرد و پس از آن پیشروی به سمت پاسگاه‌های دشمن ادامه یافت و بدین ترتیب به سقوط آن‌ها منجر شد.

 

در محور غربی عملیات با اجرای آتش مناسب و استفاده از مانور آتش و حرکت، نیروهای غواص ابتدا با پرتاب نارنجک به‌طرف سنگرهای دشمن تهاجم خود را آغاز کردند و سپس با رسیدن نیروهای موج بعدی و استمرار تک، پاسگاه‌های دشمن یکی پس از دیگری سقوط نمود.

 

در صبح روز اول عملیات، در حوالی ساعت 11/5 صبح، دشمن پاتک خود را آغاز کرد؛ لیکن با اتخاذ تدابیر مناسب توأم با خونسردی، نیروها در میان نی‌ها کمین کرده، پس از نزدیک شدن دشمن، به آن‌ها حمله‌ور شدند و بدین‌وسیله پاتک دشمن خنثی شد.

 

پاتک دوم دشمن در ساعت 2 بعدازظهر همان روز، با پشتیبانی آتش توپخانه و حمایت هواپیمای پی ـ سی ـ7، با 12 فروند قایق شروع شد.

 

مجاهدین عراقی در میان نی‌ها به کمین نشستند تا اینکه به فاصله 500 متری آن‌ها رسید، سپس 3 فروند قایق به فرماندهی شهید ابوالخیر از میان نی‌ها بیرون آمده، آتشی پرحجم را روی دشمن اجرا نمودند. با این اقدام، 12 فروند قایق دشمن تصمیم به فرار گرفتند؛ ولی با تعقیب آن‌ها توسط مجاهدین عراقی، اجباراً، به حواشی دریاچه رسیدند و پس از برخورد با نی‌ها متوقف شدند و این امر موجب کشته و اسیر شدن تعدادی از آن‌ها و به غنیمت گرفته شدن 8 فروند از قایق‌هایشان گردید.

 

در این تعقیب و گریز، برادر ابوالخیر به شهادت رسید؛ ولی مخابراتچی قایق او حاضر به بازگشت نشد و با انگیزۀ گرفتن انتقام شهید ابوالخیر به تعقیب قایق‌های عراقی ادامه داد تا اینکه بر اثر سرعت بیش‌ازاندازه قایق شهید ابوالخیر بر روی قایق دشمن سوار شد، به‌طوری‌که هر 3 نفر نیروهای داخل آن به هلاکت رسیدند.

 

در روز دوم عملیات، دشمن به لحاظ اهمیت دریاچه ام‌النعاج تصمیم به بازپس‌گیری آن گرفت و جهت انجام این مهم، ابتدا فرماندهی منطقه را که از خود ضعف نشان داده بود، تعویض و به دنبال آن اقدام به سه پاتک متوالی نمود.

 

در پاتک اول، دشمن 8 فروند قایق را با پشتیبانی 5 فروند هواپیمای پی ـ سی ـ7 وارد عمل کرد. در پاتک دوم، 8 فروند و یک دستگاه نفربر خشایار توأم با پشتیبانی هوایی وارد عمل شد. سومین پاتک دشمن از المجری با 12 بلم و حمایت هواپیمای پی ـ سی ـ7 آغاز شد. در این میان مجاهدین عراقی از تاکتیک استتار در نی‌ها و سپس حمله به دشمن، استفاده کرده، به آن‌ها حمله‌ور شدند. دشمن با مشاهده مکرر این صحنه غافلگیر شده، اقدام به فرار کرد.

 

همچنین یکی از مجاهدین عراقی هنگام تعقیب قایق دشمن با نقص فنی دوشکا مواجه شد و نتوانست تیراندازی کند، لذا از پشت قایق، خود را به قایق دشمن کوبید و منجر به غرق شدن آن‌ها گردید.

 

نتایج عملیات

 

در عملیات عاشورای 4 تمامی اهداف موردنظر تأمین شد و نتایج زیر به دست آمد:

 

  • آزادسازی 110 کیلومترمربع از زمین‌های منطقه
  • تصرف 3 پاسگاه و کمین دشمن
  • اسارت 76 تن از نیروهای دشمن (که تنها در حین پاتک اسیر شدند)
  • به غنیمت گرفتن 27 قایق و بلم، 99 قبضه سلاح‌های نیمه سنگین، 2 قبضه ضدهوایی تک لول 14/5 و 4 قبضه خمپاره‌انداز 82 و 60 م.م.

 

در این عملیات، دشمن بیش از 300 نفر کشته و زخمی به‌جای نهاد؛ 25 پاسگاه منهدم شد؛ یک فروند هواپیمای پی ـ سی ـ7 سقوط کرد و بیش از 100 فروند قایق و بلم دشمن منهدم و نابود گردید.

 

*نیروهای اطلاعاتی سپاه چهارم عراق در هور

دیدگاه جدیدی بگذارید