مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 29 آبان؛

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

امریکا شاه دیگری در صدام می‌جوید

چاپلینک ثابت
بررسی روابط امریکا و عراق در نشریه‌ی کانادایی کرسنت اینترنشنال


نشریه‌ی کانادایی کرسنت اینترنشنال در مقاله‌یی با عنوان "امریکا شاه دیگری در صدام می‌جوید" به بررسی روابط امریکا و عراق در 1361 پرداخته است. این مقاله ابتدا به تحول اخیر سیاست خارجی عراق و تغییر رفتار سیاسی این کشور درباره‌ی اسرائیل و سخنان صدام مبنی بر شناسایی اسرائیل می‌پردازد.در ادامه، تغییر نگرش امریکا به عراق و منافع مشترک دو کشور پس از انقلاب اسلامی، تمایل امریکا به هم‌کاری با حزب بعث عراق و نقش عربستان در این نگاه جدید امریکا مورد بررسی قرار می‌گیرد.

 

نویسنده‌ی مقاله حمله‌ی عراق به ایران را در جهت منافع مشترک دو کشور امریکا و عراق ارزیابی کرده و این نکته را یادآور می‌شود که امریکا ایران را دشمن مشترک هر دو کشور عراق و اسرائیل خوانده و بدین ترتیب، نقش مهمی در بازداشتن عراق از پی‌گیری شکایاتش از اسرائیل به دلیل حمله به نیروگاه هسته‌یی تموز ایفا کرده است.

 

نویسنده سپس به نرمش‌های امریکا در روابط بین دو کشور پرداخته و حذف نام دولت عراق از لیست کشورهای حامی تروریست‌ و ارسال محموله‌های بزرگ بازرگانی و اقلام دوگانه و... را نمونه‌هایی از نرمش امریکا در سیاست جدید خود برای تقویت حکومت عراق دانسته است و در پایان نتیجه می‌گیرد که امریکا به دنبال ساختن شاه جدیدی در منطقه است هر چند که این شاه جدید، فرد نامتعادلی همچون صدام حسین باشد.

 

بخش‌هایی از مقاله منتشر شده در سال 1361 نشریه‌ی کانادایی کرسنت اینترنشنال  به شرح زیر منتشر و بازنشر می گردد :

 



«پرزیدنت صدام حسین اجازه داد تا نتایج ملاقاتش با استفان سولارز (یکی از اعضای کنگره‌ی امریکا) که در سال 1982 صورت گرفت منتشر شود.

 

در یک بیانیه‌ی روشن و صریح از قول او گزارش ‌شده که به آقای سولارز گفته است، هیچ دولت عربی دیگر به این فکر کهنه و قدیمی یعنی نابودی کشور صهیونیستی اسرائیل معتقد نیست. آنچه که اعراب خواستار آن هستند، حق زندگی مسالمت‌آمیز با اسرائیل در منطقه از صلح و امنیت می‌باشد.

 

این بیانات عمده و اساسی بعد از پایان یک دوره‌ی رو به تزاید از روابط گرم بین امریکا و حزب بعث صورت می‌گیرد. بلافاصله بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، امریکا با تمام آرزوها و رویاهایی که برای شاه در نظر گرفته بود، ناگهان منافع و علائق مشترک فزاینده‌‌یی با بعثی‌های عراق پیدا کرد.

 

امریکا خیلی سریع از اختیارات و عوامل خود در منطقه استفاده کرد و به عربستان سعودی اجازه داد تا با رژیم صدام حسین روابطش را عادی سازد. خیلی‌ها نزدیکی صدام حسین و پادشاهی سعودی را در ریاض با تعجب تلقی نمودند. البته با در نظر گرفتن همه‌ی جوانب کار، به آسانی می‌توان دریافت که این مسئله زمانی صورت گرفت که امریکا تصمیم گرفت تا از صدام به عنوان عامل در حمله به ایران اسلامی استفاده نماید.

 

برای مدتی امریکا از کار با ارز سعودی‌ها و استفاده از نیروی انسانی بعثی‌ها راضی و خشنود می‌نمود، اما وقتی‌که برای اولین‌بار تهاجم صدام به ایران اسلامی متوقف و جنگ به نفع ایران تغییر کرد، امروز به ‌طور روزافزونی پایش به این جنگ کشیده ‌شده بود.

 

بمباران نیروگاه هسته‌‌یی عراقی در سال 1981، حاکی از آن بود که بعثی‌های عراق یکی از دشمنان بی‌عیب و نقص کشور صهیونیستی محسوب می‌شود و چون ممکن بود عراق از یک تکنیک در جهت ساختن سلاح‌های هسته‌‌یی (اتمی) استفاده نماید، پس نباید به وی اجازه‌ی استفاده از این نیروگاه داده می‌شد، امریکا به ‌طور ماهرانه‌یی از قیل و قال که متعاقب این بمب‌باران به پا شد، استفاده کرد و اسرائیل و صدام را متقاعد نمود که آن‌ها دارای دشمن مشترکی در میان مسلمین هستند و حتی [اختلاف] بین آن دو ممکن است موضع‌شان را در منطقه تضعیف نماید.

 

عراق در مورد این عمل اسرائیل شکایتی را تسلیم سازمان ملل کرد، ولی علاقه و اصراری بر تأکید بر این موضع دیگر نشان نداد. اسرائیل نیز به سهم خود به این فکر دامن زد که درگیر تأمین قطعات یدکی برای جنگنده‌ها و تانک‌های جنگی ایران می‌باشد.

 

با این اقدام اسرائیل، امریکا نیز از فرصت استفاده کرد و الکساندر هیگ وزیر دفاع اسبق امریکا، اسم دولت بعثی عراق را از لیست کشورهای حمایت‌کننده از تروریسم بین‌المللی حذف کرد. این اقدام درهای ورود سلاح‌ها و کالاهای امریکایی را به عراق باز نموده و شرکت‌های امریکایی با حرص خاصی از موقعیت استفاده نموده و میزان صادرات خود را در سال 1981 به عراق به مبلغی معادل 913 میلیون دلار رساندند. مبلغی که برای صادرات نظامی پس رفته‌ی امریکا زیاد بد نبود.

 

اولین شرکت تجاری، شرکت جنرال الکتریک بود که برای کشتی‌های جنگی ساخت ایتالیا توربین به عراق صادر کرد و بعد نیز به شرکت هواپیمایی بوئینگ اجازه داده شد تا قطعات و لوازم چهار هواپیمای 727 بوئینگ متعلق به خطوط داخلی عراق را تأمین نماید و در پی آن شرکت لاکهید یک سری هواپیماهای حمل و نقل شبیه به هرکولس سی130 به عراق فروخت و بالاخره در سال 1982 به شرکت لیت لرحت اجازه داده شد تا 6 فروند جت به عراق تحویل نماید.از این جت‌ها می‌شود در عکس‌برداری‌های هوایی نقشه‌برداری، تخلیه‌ی افراد از مناطق با وضع اضطراری استفاده کرد.

 

در سپتامبر سال 1982، به شرکت‌های امریکایی اجازه داده شد تا برای اولین بار در نمایشگاه تجاری عراق در بغداد شرکت نمایند، خیلی از قراردادهای امضاشده در آن وقت هنوز به اجرا در‌نیامده‌اند، چون تمام قراردادها مربوط به تأمین ضروریات و لوازم زندگی داخلی عراق می‌شود، دیگر به موافقت کنگره‌ی امریکا احتیاجی نیست و این قراردادها می‌توانند بدون بازرسی و بررسی به عمل درآیند. یکی از این قراردادها با شرکت هلی‌کوپترسازی میوز می‌باشد، شرکت مزبور می‌گوید که تحویل این هلی‌کوپترها آغاز ‌شده و اوایل سال جاری تکمیل خواهد شد.

 

حالا این چنین احتمال می‌رود که با تغییر مدار سرنوشت جنگ در میدان نبرد و ظهور علائم ناامیدی دوستان خلیجی صدام، این امریکا است که نفع برده است ممکن است. شناسایی رژیم صدام از سوی امریکا در برابر شناسایی اسرائیل از سوی عراق صورت گیرد. اولین علائم زمانی ظاهر شد که بانک رافدین عراق برای اقتصاد ورشکسته‌ی این کشور از بازار سورو تقاضای وام کرد.

 

علاوه بر بانک‌های کشورهای عربی که به صدام متعهد می‌باشند، عراق از دو بانک امریکایی به نام‌های چیس مانهاتان و ایرونیگ‌ تراست مبلغی معادل 500 میلیون دلار وام گرفته است. همچنین بخش اعتبارات کشاورزی امریکا با دادن 210 میلیون دلار اعتبار به عراق این کشور را قادر ساخته است تا مقدار زیادی از غله‌ی امریکا را خریداری نماید. بر اساس این حساب اعتباری، عراق تا کنون 822000 تن غله از امریکا خریداری کرده است.

 

برای اولین بار است که امریکا به عراق اعتبار داده، عراق نیز با تأمین‌کنندگان غله‌ی این کشور با امریکا وارد معامله می‌شود. مقامات رسمی می‌گویند خرید غله‌ی امریکایی از سوی عراق در سال 1983 بالغ بر 6 برابر سال 1982 خواهد شد.

 

با رفتن عراق به سوی مصر، فقط زمان مطرح است که امریکا کمی به ‌طور واضح از عراق حمایت کرده و با کشور اسلامی ایران وارد جنگ می‌شود. با ضمانت روشن و قاطع امریکا از عراق، شیوخ و سلاطین منطقه که سرخورده‌اند ممکن است دوباره به این درگیری و نبرد بین ایران و عراق ملحق شوند. جست و جوی کورکورانه‌ی امریکا برای اتخاذ یک سیاست زنده خاورمیانه در حال گزینش یک شاه جدید در منطقه می‌باشد.

 

از ماجرای ویتنام به بعد، امریکا هنوز نشان نداده است که مایل است تا با به خطر انداختن زندگی امریکاییان، از زندگی شاهان منطقه حراست نماید، چراکه در این صورت باید خودش را برای یک طبس دیگر آماده نماید و باز در چنین صورتی از نظر عقلی، با بیماران روانی، نظیر صدام در هماهنگی کاملی قرار خواهد گرفت.»

 


منبع

- خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه‌ی گزارش‌های ویژه، شماره 316، 1361/11/10، صص 13 ـ 11، پاریس ـ خبرگزاری جمهوری اسلامی، 1361/11/9.

عکس‌های مرتبط: 
دسته بندی اخبار: 
اخبار - دفاع مقدس
یادداشت

دیدگاه جدیدی بگذارید