مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 29 آبان؛

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

بزرگترین نبرد زرهی؛ در عملیات نصر

چاپلینک ثابت

روزنامه ایران، امروز شنبه 20 دی 93، در صفحه پایداری خود، به قلم احمد حسینیا،  نگاهی به عملیات نصر داشته است. متن کامل این نوشته در زیر آمده است:

 

 

 



 

پس از آزادسازی سوسنگرد، ارتش نسبت به روزهای اول جنگ، نظم و انضباط خود را بازیافت و رزمندگان ارتشی با اعتمادبه‌نفس بیشتر و با روحیه‌ای تازه آماده نبردهای بعدی شدند. ناکامی دشمن در جبهه سوسنگرد و توقف نیروهایش در آن سوی رودخانه کرخه در اثر پدافند قدرتمندانه واحدهای منظم نظامی، این تفکر را در فرماندهان ارتش به وجود آورد که درهرحال اقدامات آفندی، ضمن ایجاد توازن قوا در دو طرف، روحیه دشمن را در هم شکسته و او را از فکر ادامه تجاوز به خاک کشورمان که از بلند پروازی‌های دولت صدام ناشی می‌شد، باز می‌دارد. از سوی دیگر مردم ایران نیز پس از پیروزی در سوسنگرد انتظار داشتند، قوای مختلف نظامی در سایر جبهه‌ها اقدامات مشابهی را انجام بدهند تا ارتش بعث عراق سزای اعمال و جنایات خود را ببیند.
 بر این اساس از جانب امیر شهید سرتیپ ولی‌الله فلاحی رئیس وقت ستاد مشترک ارتش به سرهنگ سیروس لطفی فرمانده لشکر 16 زرهی ابلاغ شد که یک طرح عملیاتی را تهیه و یگان‌های لشکر را آماده اجرای عملیات کند. این طرح عملیاتی در اواخر آذرماه مورد مطالعه و پذیرش امیر سرتیپ قاسمعلی ظهیرنژاد فرمانده وقت نیروی زمینی قرار گرفت. طبق نکات مندرج در این طرح لشکر 16 مأموریت داشت کرانه کرخه کور را تصرف و تأمین کند. لشکر 92 هم موظف بود، عملیات فریبنده‌ای را در نقطه‌ای دیگر انجام دهد. یگان‌هایی که لشکر 16 را در این عملیات یاری می‌کردند، عبارت بودند از: یک تیپ احتیاط از لشکر 92 زرهی، دو گردان 148 و 291 از لشکر 77، سیصد نفر از رزمندگان سپاه به صورت دو گردان 150 نفری و هر گردان تحت امر یک تیپ از لشکر 16 زرهی و گروه جنگ‌های نامنظم دکتر چمران.

آغاز عملیات نصر
 تصرف پادگان حمیدیه و کرانه شمالی رودخانه کرخه از اهداف این عملیات بود. پیشروی نیروهای ایرانی در ساعت 10 صبح روز 15 دی‌ماه 1359 آغاز شد. بنا به اظهار سرهنگ زرهی سیروس لطفی فرمانده لشکر 16 زرهی، انتخاب این ساعت برای حمله، به منظور غافلگیر کردن دشمن بود. البته همان‌طور که پیش‌بینی می‌شد، نیروهای عراقی در محورهای عملیاتی مورد نظر کاملاً غافلگیر شدند، به طوری که بعد از انهدام تجهیزات و به اسارت در آمدن نیروهای دشمن، توپ‌های تیپ 43 عراق منهدم یا به غنیمت گرفته شد.
در ساعت دوازده و پنجاه دقیقه دشمن مجدداً در مقابل تیپ 3 زرهی لشکر 16 از خود مقاومت جدی نشان داد. لشکر 16 زرهی برای درهم شکستن مقاومت دشمن از قرارگاه جنوب درخواست کرد، بالگردهای رزمی و هواپیماهای نیروی هوایی به منطقه نبرد اعزام شوند؛ ضمناً آتش توپخانه روی منطقه مقاومت دشمن متمرکز شود. همچنین به تیپ دوم لشکر 92 زرهی دستور داد یک گروه رزمی به منطقه تیپ سوم زرهی اعزام کند و تحت امر آن تیپ قرار دهد. با پشتیبانی که از تیپ سوم زرهی به عمل آمد، مقاومت دشمن در هم شکسته شد و این تیپ در ساعت یک و 10 دقیقه بعدازظهر با منهدم کردن تعداد زیادی از تجهیزات دشمن به پیشروی خود ادامه داد. تیپ یک نیز با مقاومت نیروهای دشمن که در حال عقب‌نشینی بودند، مواجه شد و در نزدیکی روستای خوّویش متوقف شد و برای درهم شکستن مقاومت دشمن درخواست پشتیبانی هوایی کرد.
تا ساعت دو بعدازظهر عناصر خط مقدم دشمن که شامل یگان‌های تیپ 43 لشکر 9 زرهی عراق بودند به وسیله تیپ 3 زرهی تارومار شدند و حدود 700 نفر از نیروهای عراقی به اسارت درآمدند و مقدار زیادی تجهیزات دشمن شامل تانک و نفربر و خودرو و تعدادی توپ به دست سربازان ایرانی افتاد اما تخلیه اسرا و وسایل اغتنامی به علت کمبود وسایل و امکانات با مشکلاتی مواجه شد.

تیپ یکم لشکر 16 زرهی در خطر محاصره
 در ساعت دو بعدازظهر تیپ یک لشکر 16 زرهی مورد حمله یک واحد زرهی دشمن در خطر محاصره افتاد. در ساعت سه بعدازظهر تعداد پنج فروند بالگرد عراقی در منطقه تیپ یک زرهی مشاهده شدند. این عکس‌العمل دشمن سبب نگرانی قرارگاه هدایت‌کننده عملیات از جناح غربی و جنوبی لشکر 16 زرهی شد. لذا به لشکر، دستور داده شد نسبت به تأمین جناح خود اقدامات جدی به عمل آورد و یگان‌های تک‌کننده در محل فعلی خود متوقف شوند و پدافند دورادور انجام دهند.

اعزام یک گروه رزمی به هویزه
 ضمناً به لشکر تأکید شد برای تأمین جناح جنوبی خود یک گروه رزمی از عناصر تیپ دوم لشکر 92 زرهی را به جنوب شرقی هویزه اعزام نماید. در اجرای این دستور لشکر 16 زرهی یک گروه رزمی از تیپ دوم لشکر 92 زرهی را به هویزه اعزام کرد و زیر امر تیپ یکم قرار داد. نیروهای ایرانی تا مواضع توپخانه دشمن پیشروی کردند و تعدادی از توپ‌های سنگین دشمن را به غنیمت گرفتند. این موفقیت درخشان که در مدت شش ساعت نصیب لشکر 16 زرهی شده بود، از نخستین موفقیت‌های نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در یک عملیات آفندی در جنگ تحمیلی محسوب
 می‌شود.


عبور گروه جنگ‌های نامنظم از کرخه
 گروه جنگ‌های نامنظم دکتر چمران که در مرکز منطقه عملیات و در جنوب حمیدیه و کرخه عمل می‌کردند، پس از عبور از کرخه، در هنـگام تـصرف خاکریز دشمن، در اثر تیر مستقیم و آتش توپخانه دشمن عقب‌نشینی کردند، درحالی‌که تعداد زیادی از آنان نیز به شهادت رسیدند.

دومین مرحله عملیات
 در دومین مرحله عملیات که روز بعد یعنی هفدهم دی‌ماه انجام شد، لشکر 16 زرهی پیشروی خود را به سمت شرق آغاز کرد، اما کلیه یگان‌های این لشکر زیر آتش توپخـانه دشمن قرار گرفتند. ساعت دو بعدازظهرهمان روز (16 دی‌ماه) در اثر پیشروی تانک‌های عراقی، شدیدترین جنگ تانک‌ها بین لشکر 16 زرهی و لشکر نه زرهی دشمن در گرفت. تیپ یکم لشکر 16 بشدت مورد تهاجم دشمن قرار گرفت و فرمانده تیپ با کمک فرماندهان گردان افراد پراکنده را جمع‌آوری و همزمان با تاریکی شب، در حوالی کرخه کور مستقر کرد.
 دشمن واحدهای عمده خود را از جبهه‌های اهواز، سوسنگرد و خرمشهر فرا خوانده بود تا لشکر 16 را به‌کلی منهدم و تمام توان خود را نیز به کار برد تا نیروهای ایرانی را از جنوب کرخه کور به شمال آن عقب براند، اما مقاومت شجاعانه رزمندگان اسلام، دشمن را در اهداف خود ناکام ساخت.

نبرد روز هجدهم دی‌ماه
 با آغاز روشنایی روز 18 دی‌ماه نیروهای دشمن مجدداً تک خود را آغاز کردند. در ابتدا یگان‌های کوچکی از دشمن پس از جلو آمدن، تظاهر به عقب‌نشینی کردند و بدین وسیله می‌خواستند نیروهای مستقر در پشت خاکریز را فریب دهند و آن‌ها را به زمین باز بکشند و سپس پاتک کنند، اما دشمن موفق به بهره‌برداری از مانور خود نشد.   در ساعت هفت و سی دقیقه صبح عناصری از دشمن به کرانه جنوبی کرخه کور نزدیک شدند و دقایقی بعد تانک‌های دشمن به فاصله 150 متری مواضع تیپ سوم رسیدند. در این شرایط بحرانی، نیروی هوایی می‌توانست تأثیر بسیاری بر جریان نبرد داشته باشد. به این دلیل از آن نیرو درخواست شد مواضع دشمن را بمباران کند. نیروهای دشمن به قدری به مواضع پدافندی نیروهای ایرانی نزدیک بودند که فرمانده لشکر اجباراً به توپخانه‌ها دستور داد با برد کوتاه‌تر تیراندازی کنند. هر چند این کار برای نیروهای خودی نیز خطراتی دربرداشت، اما چاره‌ای دیگر نبود زیرا سلاح‌های سنگین گردان‌ها، مانند خمپاره اندازها و تفنگ‌های 106 و موشک‌اندازها خسارات زیادی دیده بودند و قادر به پوشاندن تمام منطقه نبرد
 نبودند.

اشغال آبادی قیصریه توسط دشمن
 با همه تلاشی که تیپ سوم به کاربرد نتوانست مانع اشغال آبادی قیصریه توسط دشمن شود و در ساعت هشت صبح این آبادی به اشغال دشمن درآمد.
فشار نیروهای عراقی به تیپ سوم زرهی همچنان ادامه داشت. پوشش جبهه شرقی این تیپ به یک گروهان سوار زرهی و رزمنـدگـان سپـاه واگـذار شده بود ولی آن‌ها نتوانستند این جناح را حفظ کنند. سرهنگ سیروس لطفی فرمانده لشکر 16 زرهی به تیپ سوم دستور داد پل‌های موجود روی کرخه کور در منطقه را حفظ کند و مانع عبور دشمن به شمال گردد.

نبرد روز نوزدهم دی‌ماه
 سرانجام لشکر 16 در پایان روز 19 دی‌ماه، مواضع پدافندی جنوب جاده حمیدیه – سوسنگرد را تحکیم کرد و از تهاجم بیشتر دشمن نیز ممانعت به عمل آورد. ضمن آنکه پیشروی تا هویزه نیز به ثمر نرسید و جاده هویزه – سوسنگرد همچنان در تصرف نیروهای دشمن باقی ماند.

نتیجه عملیات نصر
 گرچه عملیات نصر از نظر بیرون راندن نیروهای متجاوز از مواضعی که اشغال کرده بودند، نتیجه چندانی نداشت، اما سبب شد دشمن به علت مقاومت و ایستادگی پنج روز از روز 15 تا 19 دی‌ماه 1359 طی بزرگ‌ترین نبرد تانک در مدت هشت سال دفاع مقدس؛ طرح‌ریزی و پیشروی مجدد را برای اشغال سوسنگرد به فراموشی بسپارند.

 

 

دسته بندی اخبار: 
اخبار - دفاع مقدس
گزارش

دیدگاه جدیدی بگذارید