بن بست نظامی در جنوب؛ در سال آخر جنگ

چاپلینک ثابت
حسین عسگری

 

بن بست نظامی در منطقه جنوب، در سال آخر جنگ، کار را به انتقال از جنوب به شمالغرب کشاند. اما طبق دستور قرارگاه مرکزی مقرر شد تا برخی یگانهای تحت امر قرارگاه کربلا همزمان با فعالیت‌های شمالغرب، به شناسایی و طراحی عملیات های محدود و متوسط در محورهای جنوبی ( هور، شلمچه، فاو و ...) بپردازند.

 

نتیجه بررسی یگانها، حاکی از هوشیاری و آمادگی صددرصد دشمن در کلیه خطوط جبهه های جنوب بود. محورهای مورد بحث یک به یک از دستور کار خارج شدند. این که چه عواملی باعث شد تا پیشنهاد انجام عملیات در مناطق جنوبی یک یک از دور مذاکرات خارج شود و باصطلاح، کار در عمل به بن بست برسد، موضوعی است که می تواند برای پژوهشگران تاریخی مورد توجه باشد.

 

ممکن است تصور اولیه این باشد که انتقال از جنوب به شمالغرب، بر اساس تدبیر یکی دو نفر از فرماندهان ارشد نظامی و با تحلیل های غیرواقع بینانه درباره ارزش هدف صورت گرفته باشد اما تلاش ناموفق برای انجام عملیات در جنوب - ولو محدود- و شرح مذاکرات فرماندهان در این دوره نشان می دهد که به دلایل مختلف و متعددی اجرای عملیات در این مناطق به نتیجه نرسیده و بن بست نظامی واقعی ما را مجبور به ادامه جنگ در شمالغرب کرده است.

 

منطقه فاو، آخرین منطقه مورد بحث و بررسی است. برادر رحیم صفوی به همین منظور جلسه ای را با فرماندهان یگانهای تحت امر قرارگاه کربلا برگزار می کند. نهایتا با اجماع فرماندهان، عملیات در این نقطه نیز منتفی شد و نتیجه تصمیم به اطلاع فرمانده جنگ، آقای هاشمی رفسنجانی رسید.

 

فرهاد درویشی، راوی قرارگاه کربلا درباره جلسه برادر رحیم صفوی با فرماندهان یگان‌های سازمانی قرارگاه کربلا در 21 دی سال 66 در دفترچه راوی اینچنین می‌نویسد:

سخنان رحیم صفوی:

در جبهه جنوب، ابهام اکثر فرماندهان درخصوص هدف عملیات فاو همچنان مطرح است و وقت عمده‌ای از فرماندهی صرف پاسخگویی دراین‌باره شده است. امروز در جلسه قرارگاه نـیروی زمینی سپاه با قرارگاه کربلا و فرماندهان یگان‌های سازمانی این قرارگاه، برادر رحیم صفوی در توجیه عملیات فاو گفت: «ممکن است پیش خود سؤال کنید چرا می‌خواهیم این قـدم‌های کوتاه را برداریم [اشاره به دامنه محدود زمین در عملیات فاو]؟ من تا آنجایی که مصالح جنگ ایجاب می‌کند، برخی مسائل را به شما برادران و سربازان امام زمان(عج) بیان مـی‌کنم ....(2)

 

شرایط جنگ با سال گذشته فرق کرده است و برای غلبه به این وضعیت، تدابیر جدیـد اتخـاذ کـرده‌ایـم کـه تماماً به تصویب آقای هاشمی رفسنجانی، فرمانده منصوب ازطـرف امـام، رسیده است». وی به توضیحات خود افزود: «شما بدانید که با حساب و کتاب و سیاسـت جنگـی جدیـد دارید می‌جنگید». آقای صفوی همچنین درباره اهمیت عملیات در فـاو گفـت: «مـنطقه فـاو بـه‌مـثابه یـک خنجر است در دل صدام؛ هر گامی که شما پیش مـی‌رویـد، ایـن خـنجر بـیشتـر در قلب صدام فرو می‌رود.(3)

 

حتماً یادتان هست وقتی فاو در "والفجـر8" فـتح شـد، امـام فـرمودند: "دفاع از فاو، دفاع از اسلام است". لذا این منطقه به‌لحـاظ نظامـی و سیاسـی بسیار دارای اهمیت است». وی سپس خاطرنشان کرد که فرمانده جـنگ و فـرمانده سـپاه تصویب  کرده‌اند که در این منطقه عملیات انجام شود و این تصمیم براسـاس اصـول و پایـه و طـرح‌هـای مشخص است و شما باید خودتان را برای سخت‌ترین شرایط آماده کنید.

 

آقـای صـفوی در بخـش دیگـری از توضـیحات خـود  بر توکل‌داشتن به خدا تأکید کرد: «ایـنجا ان‌شاءالله کار برای خدا است و  پیروزی هم برای اسلام است. این جنگ هم قهرمان نخواهـد داشـت و مطمئـناً قهـرمان این پیروزی‌ها خود خدا است. سختی این عملیات را به خودتان بقبولانید و آنچه که ازنظر فکری، جسمی و مادی در توان دارید، بیاورید در میدان و بـه خـدا هـم توکـل کنـید و ان‌شـاءالله به حول و قوه الهی اگر نواقصی هم هست، برطرف بکنـید و ان‌شـاءالله خداونـد هـم بـا مشـاهده ایستادگی و تلاش و جنگ خالصانه در راه او، پیروزی نصیب ما می‌کند».(4)

 

آقای صفوی ضمن تأکید مجدد بر اعتماد به فرماندهان جنگ ـ کـه منتصـب ازسـوی امام هستند ـ  و ذهن پیچیده آنها در تصمیم‌گیری‌ها گفت: «این چهـار پـنج کیلومـتر (در فـاو) بسـیار بـااهمیـت است برای دنیا؛ شما روی شکستن خط و پیشروی، با قوت عمل کنید». وی سپس با یادآوری این نکته که "شکستن شلمچه" دنیا را تکـان داد، افـزود: «در فـاو هـدف ما رسیدن به خط انتهای کارخانه نمک است. ... نیروها را توجیه کنید و جنگ در روز را هم در برنامه خود لحاظ نمایید».

 

بـرادر صفوی پس از آنکه فرماندهان به بیان طرح‌های عملیاتی خود پرداختند، در پاسخ بـه فـرمانده گـردان امام محمدباقر(ع) از لشکر امام حسین(ع)، گفت: «شما شرایط سخت را در نظـر بگـیرید و مبتنـی بـر آن، طراحـی مـانور  نمایـید؛ زیـرا زمین خیلی پیچیده است. پیچیدگی زمین و پیچیدگی دشمن اقتضا می‌کند که نیروها نفربه‌نفر توجیه شوند». خـبر دیگـر از جبهه جنوب، حضور آیت‌الله طاهری، امام جمعه و نماینده امام در استان اصـفهان، در قـرارگاه کـربلا بـود. بـا حضـور وی، فرماندهان و رزمندگان  لشکرهای 14 امام حسین(ع) و 17 علی‌ابن‌ابیطالب(ع) و 44 قمربنی‌هاشم(ع) در قرارگاه اجتماع کردند و آقای طاهری در جمع آنان، درخصوص جهاد و اهمیت آن سخنرانی کرد.(5)

 


منابع:

1-اردستانی حسین، مقاله تغییر راهبرد ایران درسال 1366، شمال غرب به جای جنوب.

2- سـند شماره 1617 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفـترچه راوی قرارگاه کربلا در عملیات منتفی‌شده فاو [فرهاد (عبداالله) درویشی], صص 72 و 73.

3-همان، صص 49 تا  51.

4- همان، صص 44 تا 48.

5- همان، ص 59.

 

عکس‌های مرتبط: 
دسته بندی اخبار: 
اخبار - دفاع مقدس

دیدگاه جدیدی بگذارید

روزشمار دفاع‌مقدس



04 مهر

روزشمار اسناد سازمان ملل



04 مهر

آخرین نشریه:

شماره 56 نگین ایران