مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 29 آبان؛

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

راویان تاریخنگار مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس در عملیات‌های اسفند 66 و فروردین 67

چاپلینک ثابت
عملیات‌های والفجر10، بیت‌المقدس3 و بیت‌المقدس4

حدود 8 ماه پس از حمله‌ی عراق به ایران، پیدایش اندیشه‌ی جمع‌آوری اسناد و مدارک مربوط به جنگ و ضرورت ثبت اخبار و وقایع آن در ذهن مسئولین وقت مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ شکل گرفت و سرآغاز اقدامی شد که تا پایان دفاع مقدس گنجینه‌یی بزرگ و بی‌بدیل از این رخداد بسیار مهم را در تاریخ معاصر کشور در قالب اسناد دست اول نوشتاری و شنیداری فراهم آورد.

 

در طول سالیان جنگ، به نیروهایی که در کنار یکی از فرماندهان نظامی از سطوح عالی تا رده‌ی فرماندهان یگان‌ها به ثبت و ضبط وقایع جنگ از مباحث اولیه‌ی عملیات (هدف و انتخاب زمین منطقه) تا پایان اجرای آن اقدام می‌کردند،  "راوی" اطلاق می‌شد که عنصری جدایی‌ناپذیر از ستاد فرماندهی جنگ بودند و در زمان حضورشان به صورت تمام‌وقت و در سطوح مختلف در کنار فرماندهان زندگی می‌کردند و با شیوه‌های گوناگون اقدام به ثبت و ضبط مباحث جلسات، طرح‌ریزی ـ آماده‌سازی مذاکرات پراکنده، ضبط مکالمات بیسیم در حین هدایت عملیات و آنچه پیرامون آن‌ها می‌گذشت، می‌کردند.

 

راویان در طول زمان حضور دائمی خود در کنار فرماندهان، به طور مستمر، همه‌ی فعالیت‌های مربوط به قرارگاه و یگان اعم از مذاکرات عملکرد یگان‌ها در مرحله‌ی آماده‌سازی منطقه و نیروهای خودی و همچنین میزان فعالیت، هوشیاری و واکنش‌های دشمن و تمامی فعالیت‌های سازمان مربوط را تا آستانه‌ی عملیات، ثبت و ضبط می‌کردند.

 

آنان اخبار و موضوعات مربوط به مراحل مختلف نبرد را در سازمان عملیات جمع‌آوری می‌کردند و در فرصت‌های محدود ایجادشده پس از عملیات نیز از طریق مصاحبه با فرماندهان، بلافاصله جزئیات دیگر مربوط به عملیات را به مطالب خود می‌افزودند.نتیجه‌ی تلاش بی‌وقفه چندین ساله‌ی این گمنامان عرصه‌ی تاریخ جنگ، گنجینه‌ی بی‌مانندی است که هم‌اکنون یکی از منابع ممتاز و بدون خدشه‌ی دوران دفاع مقدس است.

 

با آغاز عملیات نیز همه‌ی مکالمات اتاق فرماندهی عملیات از جمله مکالمات باسیم و بیسیم فرمانده با قرارگاه بالاتر و واحدها و مسئولان عملیاتی رده‌ی پایین‌تر در منطقه‌ی درگیری، گفت و گوهای انجام‌شده در سنگر فرماندهی با مشاوران و مسئولان واحدها و تدابیر و تصمیم‌های اتخاذشده را ثبت می‌کردند و در تلاش بودند تا هیچ نکته‌یی از چشم آنان دور نماند. در پایان مأموریت نیز با انجام دادن مصاحبه‌ها و اقدامات تکمیلی، اطلاعات باقی‌مانده را از فرماندهان یگان، مسئولان واحدها و فرماندهان گردان‌ها کسب می‌کردند، همچنین به جمع‌آوری اسناد و مدارک مورد نیاز از جمله دستورات عملیاتی، کالک‌ها، اسناد و... می‌پرداختند.

 

همزمان با اجرای عملیات‌های والفجر10، بیت‌المقدس3 و بیت‌المقدس4 (از روز 23 اسفند 1366 تا 27 فروردین 1367)  راویان مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس همچون نبردهای دیگر، ابتدا درباره‌ی سیر کلی جنگ عراق و ایران در این دوره، اهداف این نبردها، زمین منطقه و موضوعات مرتبط با آن در تهران توجیه شده و با جدی شدن مباحث در قرارگاه‌های مختلف به جبهه‌های شمال غرب اعزام شدند. سپس هر یک از آنان به فرماندهان مربوط معرفی شده، کار خود را آغاز کردند.

 

از آنجا که این روزها مصادف با سالروز عملیات های فوق می باشد و آنچه در گزارش‌های نظامی روزشمار54 مورد استفاده و استناد قرار گرفته، نتیجه‌ی تلاش راویان مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ در آن دوره و همچنین گزارش‌هایی است که راویان پس از مراجعه به تهران تنظیم و ارائه کرده‌اند، به منظور ارج نهادن به تلاش این گروه از گمنامان عرصه تاریخ جنگ، تصاویر و اسامی  راویان عملیات های مذکور در تارنمای دفاع مقدس به شرح زیر درج می گردد:


راویان مرکز در عملیات والفجر10، بیت‌المقدس3 و بیت‌المقدس4 که از اسناد جمع‌آوری‌شده و گزارش‌های آنان در روزشمار54 استفاده شده، عبارت‌اند از:


الف) راویان قرارگاه‌ها در عملیات والفجر10
1. راوی قرارگاه خاتم(ص) سپاه: داود رنجبر و مجید نداف.
2. راوی قرارگاه نیروی زمینی: اسدالله احمدی و مهدی انصاری.
3. راوی قرارگاه تاکتیکی نیروی زمینی1: سیدعلی خاتمی.
4. راوی قرارگاه قدس: احمد نیک‌روش.
5. راوی قرارگاه فتح: علیرضا ایزدی.
6. راوی قرارگاه نجف در عملیات بیت‌المقدس3: نادر نوروزشاد و جواد زمان‌زاده.
7. راوی قرارگاه کربلا (فتح) در عملیات بیت‌المقدس4: فرهاد درویشی


ب) راویان یگان‌های قرارگاه قدس در عملیات والفجر10
1. راوی لشکر25 کربلا: محمدحسین تازیکی.
2. راوی لشکر33 المهدی(عج): حسین صباغ.
3. راوی لشکر7 ولی‌عصر(عج): ابراهیم حاجیانی.
4. راوی لشکر17 علی بن ابی‌طالب(ع): مرتضی ابراهیمی.
5. راوی لشکر19 فجر: مجید چراغی.
6. راوی لشکر41 ثارالله(ع): مجید نادری.
7. راوی تیپ39 بیت‌المقدس: سعید مظاهری.


ج) راویان یگان‌های تحت امر قرارگاه ثامن‌الائمه(ع)
1. راوی لشکر9 بدر: رضا رخصت‌طلب.
2. راوی تیپ29 نبی اکرم(ص) و سپاه چهارم بعثت (باختران): شکوری.
3. راوی تیپ55 ویژه‌ی شهدا: سعید زاغری.
4. راوی تیپ36 انصارالمهدی(عج) (زنجان): علی جاسبی.
5. راوی قرارگاه رمضان1 (تیپ75 ظفر): امیر منوچهری.


د) راویان یگان‌های تحت امر قرارگاه فتح
1. راوی لشکر8 نجف: علیرضا ایزدی
2. راوی لشکر14 امام حسین(ع): عباس قریب.
3. راوی لشکر11 امیرالمؤمنین(ع): محمدعلی طالبی.
4. راوی تیپ82 صاحب‌الامر(عج): علیرضا رشیدیان.
5. راوی تیپ91 بقیةالله: حسین گرجی.
6. راوی تیپ44 قمر بنی‌هاشم(ع): منصور سعیدی.
7. راوی تیپ100 انصارالرسول(ص): ـ


هـ) راویان یگان‌های تحت امر قرارگاه نجف در عملیات بیت‌المقدس3
1. راوی لشکر5 نصر: سیدمهدی بشارت.
2. راوی لشکر31 عاشورا: ابراهیم ابراهیم‌پور.
3. راوی تیپ12 قائم(عج): علی طاهری.
4. راوی تیپ35 امام حسن(ع): سید جلال زرگر.
5. راوی تیپ18 الغدیر: ـ


و) اسامی راویان در عملیات بیت‌المقدس4
1. راوی لشکر10 سیدالشهدا(ع): علیرضا اسماعیلی.
2. راوی لشکر27 محمد رسول‌الله(ص): سیدابوالفضل سیدموسوی.
3. راوی لشکر57 ابوالفضل(ع): مرتضی ملکوتیان.


عملیات بیت‌المقدس5 در ارتفاعات مرزی منطقه‌ی عمومی پنجوین عراق به همت ارتش جمهوری اسلامی اجرا شد و طبیعتاً راویان مرکز حضور نداشتند، لکن راویان قرارگاه‌های خاتم‌الانبیا(ص) و نیروی زمینی سپاه مطالب درج‌شده در جلسات مشترک فرماندهان ارتش با برخی فرماندهان سپاه از جمله محسن رضایی و رحیم صفوی را درباره‌ی این عملیات، قبل و بعد از اجرای آن، جمع‌آوری کرده‌اند که این مطالب به عنوان منابع اختصاصی مرکز در گزارش‌های مربوط به آن عملیات استفاده شده است.

 

تصاویر زیر، جلسه‌ی توجیهی راویان را در عملیات‌های بیت‌المقدس3 (در ارتفاع گوجار در منطقه‌ی عمومی ماووت) و والفجر10 (در منطقه‌ی عمومی دشت زور ـ حلبچه) و عملیات بیت‌المقدس4 (در ارتفاعات جنوب دریاچه‌ی دربندیخان) در تهران قبل از این عملیات‌ها نشان می‌دهد. راویان پس از توجیه برای اجرای مأموریت خطیر و حساس خود راهی مناطق عملیاتی شدند.


 

 

 

عکس‌های مرتبط: 
دسته بندی اخبار: 
گزارش
برچسب ها: 

دیدگاه جدیدی بگذارید