مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 29 آبان؛

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

شهید حسن تهرانی؛ پدر موشکی ایران

چاپلینک ثابت

شهید حسن تهرانی مقدم ۶ آبان ماه ۱۳۳۸ در سالروز شهادت امام حسن مجتبی(ع) در سرچشمه تهران به دنیا آمد. وی سال 1356 پس از پایان دوره تحصیلات متوسطه در رشته صنایع (برش قطعات صنعتی) در مقطع کاردانی مدرسه عالی تکنیکیوم نفیسی پذیرفته شد. در سال 1357، هم‌زمان با اوج‌گیری انقلاب، حسن تحت تأثیر برادرش (محمد) به‌صف انقلابیون پیوست. او در روزهای منجر به پیروزی انقلاب به‌اتفاق دوستانش در فعالیت‌های زیرزمینی، نارنجک‌های دستی می‌‌ساخت. حسن در شب 22 بهمن در میدان امام حسین(ع) با پرتاب نارنجک دستی، یک خودروی نظامی ارتش را مصادره و سرهنگ سوار بر خودرو را به اسارت درآورد.


در سال 1358 شمسی، حسن تهرانی مقدم، در مقطع لیسانس رشته مهندسی صنایع پذیرفته و در این رشته به ادامه تحصیل پرداخت. تیرماه 1359، در 21 سالگی به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیوست. وی از همان ابتدا به‌عنوان مسئول اطلاعات سپاه منطقه‌3، مشغول به فعالیت شد. علی تهرانی‌مقدم، برادر کوچک‌تر حسن، ظهر عاشورای سال 59 در اوایل جنگ و در محاصره سوسنگرد به شهادت رسید.


آذرماه 1360، تهرانی مقدم بعد از عملیات ثامن‌الائمه، متوجه ضعف آتش پشتیبانی خودی مستقر در خطوط مقدم جنگ شد. حسن مدت‌ها روی این موضوع فکر کرد و سرانجام در پاییز 1360 طرح ساماندهی آتش پشتیبانی (خمپاره‌اندازها) را به‌صورت سنجیده و مدون تقدیم حسن باقری مسئول اطلاعات قرارگاه عملیاتی جنوب کرد. پس‌ازآن و در آستانه عملیات طریق‌القدس، محسن رضایی فرمانده کل سپاه در حکمی، حسن تهرانی مقدم را به فرماندهی تطبیق آتش خمپاره‌ای سپاه در قرارگاه کربلا منصوب کرد.


در آبان ماه 1362، طی حکمی به حسن تهرانی‌مقدم که صاحب ایده‌های بزرگ در زمینه موشکی بود،‌مأموریت راه‌اندازی و سازمان‌دهی "فرماندهی موشکی زمین به زمین سپاه" محول شد. 21 اسفندماه باهمت مردان موشکی سپاه، اولین موشک ایران به سمت کرکوک شلیک شد. پس‌ازآن، دومین موشک در بامداد 23 اسفند به بانک 18 طبقه رافدین بغداد اصابت کرد و موشک بعدی در باشگاه افسران ارتش عراق در بغداد فرود آمد و حدود 200 نفر از فرماندهان عراقی را به هلاکت رساند.


در شهریورماه 1364، پس از صدور فرمان حضرت امام (ره) مبنی بر تشکیل نیروهای سه‌گانه سپاه پاسداران،‌ حسن تهرانی مقدم از طرف فرمانده کل سپاه به سِمت فرماندهی موشکی نیروی هوایی سپاه منصوب شد.


با آغاز جنگ شهرها، صدام به‌شدت شهرهای کشورمان را با موشک و بمباران هوایی موردحمله قرار می‌داد. محسن رفیق‌دوست که مسئول لجستیک سپاه بود با سفارش فرمانده سپاه راهی سوریه، لیبی و کره شمالی شد تا راهی برای توسعه موشکی سپاه بیابد. وی موشک‌هایی تهیه اما ساماندهی موشک‌ها را می‌بایست جوانان خودمان انجام می‌دادند. در این راستا مناسب‌ترین فرد برای ساماندهی واحد موشکی ازنظر فرمانده کل سپاه، حسن تهرانی مقدم بود. توپخانه به حسن شفیع‌زاده سپرده شد و حسن تهرانی مقدم با تعدادی دیگر از دوستانش واحد موشکی سپاه را تشکیل دادند.


سال 1366، حسن‌تهرانی مقدم که اهداف جهانی برای موشک‌های سپاه در نظر گرفته بود راهی لبنان شد. او درس‌خوانده مکتب روح‌الله بود و خوب می‌دانست که دشمن اصلی اسلام و بشریت، صهیونیست‌ها هستند. وی مقدمات تشکیل یگان موشکی حزب‌الله را فراهم کرد. بهترین هدیه حسن تهرانی مقدم به مردم و حزب‌الله لبنان، آموزش و انتقال تجربیات موشکی به این کشور بود،


اسفند سال 1366، هم‌زمان با انجام عملیات‌های مقابله‌به‌مثل موشکی و با پیگیری‌های حسن تهرانی مقدم، یک سامانه موشکی و راکت ساخت داخل ابداع کرد. اسمش را گذاشتند نازعات. راکت نازعات که اولین موشک ایرانی است، برد آن بین 80 تا 120 کیلومتر است. از دلایل طراحی و ساخت این سامانه توسط حسن و دوستانش، به‌عنوان موشک کمکی در کنار موشک اسکاد بود که بتواند با یکنواخت تیر بالا قدرت مقابله با جنگ شهرها را داشته باشد و از طرفی قدرت مانور بیشتر و هزینه‌های کمتر تهیه می‌شد که این موضوع خیلی اهمیت داشت.


تهرانی مقدم معتقد بود باید خودمان بسازیم. او می‌گفت اگر نیروهای مسلح ما درک کردند که بنا بر نوع تهدید، به چه ابزاری برای مقابله نیاز دارند، باید برای تولید آن گام بردارند و متخصصان داخلی کشورمان از توانمندی و قدرت عمل بسیار بالایی برخوردار هستند. او واقعا باور داشت که ما می‌توانیم و در عمل با تکمیل کردن تحقیقات موشک شهاب و پرتاب موفق موشک شهاب 3 با برد 2000 کیلومتر، در سال 1377 این استعداد و توان ایران و ایرانی را به جهانیان نشان داد.


سال 1384، حسن تهرانی مقدم به‌عنوان جانشین نیروی هوافضای سپاه پاسداران منصوب شد؛ و همچنان فعالیت‌های علمی حسن در حوزه موشکی باقدرت و قوت ادامه داشت. در 25 آذرماه 1385، سردار سرتیپ پاسدار حسن تهرانی مقدم به‌عنوان مشاور فرمانده کل سپاه در امور موشکی و رئیس سازمان خودکفایی سپاه انتخاب شد.


آبان ماه 1387، باهمت جهادی پاسدار دانشمند وطن حسن تهرانی مقدم، مسیر توسعه موشکی ایران باقدرت هر چه بیشتر ادامه داشت. در این راستا، از نسل جدید موشک‌های دفاعی ایران با نام سجیل بهره‌برداری شد و برگ زرین دیگری در کارنامه موشکی سپاه ثبت شد.


21 آبان 1390، سردار حسن تهرانی‌مقدم تا روز آخر عمر نیز به‌عنوان مسئول سازمان جهاد خودکفایی سپاه در ایجاد یک توان علمی و دانش‌پایه و زیر بنایی مشغول کارهای علمی و تحقیقاتی بود و بالاخره در روز 21 آبان ماه در پادگان امیرالمؤمنین(ع) در حوالی شهر ملارد درحالی‌که برای آزمایش آخرین دستاورد موشکی خود و شاگردانش آماده می‌شد، براثر انفجار زاغه مهمات، به یاران شهیدش پیوست. این شهید گران‌قدر حدود 30 سال از عمر پربرکت خود را در ایجاد و توسعه توان دفاعی و موشکی ایران قرار داده بود و به‌پاس خدمات گسترده و ارزشمندش به‌عنوان پدر موشکی ایران لقب گرفت.


شهید تهرانی مقدم نسبت به رژیم صهیونیستی به‌عنوان دشمن درجه اول انقلاب اسلامی، بسیار حساس بود و اساس پژوهش و تحقیق و تمام فرصت‌هایش را برای مبارزه با دشمن قرار داده بود. وی در بخشی از وصیت‌نامه‌اش چنین سفارش کرده است؛ "... روی سنگ قبرم بنویسید، اینجا مدفن کسی است که می‌خواست اسرائیل را نابود کند."


در چهارمین روز شهادت شهید تهرانی مقدم، مقام معظم رهبری به منزل شهید رفتند و از نزدیک با مادر، همسر، فرزندان و برخی از هم‌زمان شهید دیدار کردند. در این دیدار مقام معظم رهبری بر ویژگی مدیر بودن شهید تهرانی مقدم تأکید کرده و به فرزند شهید فرمودند «پدر شما فرد بسیار مدیری بود و در رده‌های بسیار بالا توان مدیریتی داشت». نکته دیگری که آقا در منزل شهید بر آن تأکید داشتند، درباره آینده‌نگری و افکار و اهداف بلند شهید تهرانی مقدم بود. اینکه آدم‌های بزرگ معمولا اهدافشان و فکرشان فکر بزرگی است و افق دیدشان یک افق بلندی است.

 

گردآورنده: سید محمد طباطبائی

 

دسته بندی اخبار: 
یادداشت

دیدگاه جدیدی بگذارید