طرح مانور عملیات قادر2 و دلایل تغییرآن

چاپلینک ثابت
حسین عسگری

 

عملیات قادر که در تاریخ 1364/4/24 به فرماندهی ارتش جمهوری اسلامی در منطقه شمالغرب آغاز شده بود، برای رسیدن به اهداف خود نیازمند ادامه عملیات بود. به همین جهت طرح عملیاتی قادر 2 برای تداوم عملیات مزبور طراحی شد.

 

 

 

 

طرح مانور عملیات 

 در مراحل آمادگی و طراحی مانور برای تداوم عملیات قادر(قادر2) در چارچوب مأموریت کلی قرارگاه تاکتیکی حمزه سیدالشهدا(ع)، دستورهایی  در تاریخ 5 مردادماه 1364 به یگان‌های عمل‌کننده ابلاغ گردید.

 

 

حمزه1 (نیروهایی از لشکر23 نوهد ارتش) با کمک گردان تکاور لشکر64 پیاده [ارتش] در ساعت22:30 روز 1364/5/6 تک نموده، سه قله ارتفاعات سراسپندار و ارتفاع 1636 را تصرف کنید و یک خط پدافندی از ارتفاع 1636 تا شمال "ژارا" روی یال غربی ارتفاع 1636 به‌طرف ژارا تشکیل دهید.

 

حمزه4 (تیپ قدس سپاه): به ارتفاعات سربولی و ارتفاعات سرهویز تک نموده و جهت تحکیم و تثبیت هدف‌های یاد شده، مجموعة ارتفاعات سربولی را به حمزه3 (لشکر28 ارتش) و سرقله‌های سرهویز را به حمزه5 (لشکر77 ارتش) واگذار نمایید.

 

حمزه3: پس از تک و تصرف ارتفاعات سربولی توسط حمزه4، ارتفاعات مزبور را تحکیم و تثبیت نمایید. حمزه5: آماده باشید پس از تصرف قله‌های سرهویز توسط قرارگاه حمزه4، آن را تحکیم و تثبیت نمایید.

 

با توجه به اشکالات و ضعف‌های موجود، این دستور عملیاتی دوام نیافت و در همان روز ابلاغ، با دگرگونی مواجه گردید! به این ترتیب که مأموریت واگذاری به حمزه1، چنین تغییر یافت:

با نگرش به بازدید عناصر عملیاتی این قرارگاه (اصلی) در مورخه 1364/5/5 از مواضع آن قرارگاه (حمزه1)، دستور فرمایید مأموریت واگذاری در دستور جزبه‌جز شماره7 را به شرح زیر تغییر دهند و به‌مورد اجرا بگذارند.

 

با تلفیق گردان تکاور لشکر64 پیاده با یک گروهان داوطلب از لشکر23، در ساعت23:30 روز 1364/5/6 تک نموده، نیروهـای دشمن را روی سه قـله ارتـفاعات سراسپندار (79-67) و (80 ‏- 68) و ارتفاع 1636 (78 -67) منهدم و با گرفتن اسیر از دشمن، نیروهای عمل‏کننده به مواضع پدافندی خود مراجعه نمایند.

 

به این ترتیب، حرکت اصلی و عمده در این مقطع از عملیات، یعنی تصرف دو ارتفاع سرهویز و سربله به حمزه4 و یا به‌عبارت روشن‌تر به تیپ "قدس" سپاه واگذار شد.

 

بنابراین از طرح اصلی اولیه اصلاح خط و تداوم عملیات، اهداف گوشینه و سراسپندار حذف شد و فقط سربله باقی ماند، در حالی که سرهویز هم با توجه به حوادث اخیر و تک دشمن، به اهداف اضافه شد.(1)


 

 دلایل تغییرات طرح مانور عملیات قادر2

درباره دلایل و زمینه‌های این تغییرات، گزارش راویان مرکز مطالعات حاکی است:

فشار دشمن و ضعف کمی و کیفی نیروهای خودی، عملاً به قرارگاه دیکته می‌کرد که عملیات گوشینه منتفی گردد. سرانجام این نتیجه حاصل شد که به تکمیل خط انتظار که از یال 2002 زیر گوشینه شروع و در ارتفاعات سراسپندار ختم می‌شد، اکتفا شود و صرفاً عملیاتی به‌طور هم‏زمان روی سراسپندار، سرهویز و سربله اجرا گردد.

 

در این‌باره فرمانده تیپ‌ قدس "رضا ربیعی" چنین می‌گوید: منطقه‌ای که می‌توانست برای ما مهم باشد و خط انتظار ما را مقدار زیادی راست بکند، منطقه سربله بود؛ یعنی وقتی از روی یال حصاروست به طرف عقب می‌آییم روی سرخیات و دوباره می‌رویم به طرف بربزین و گرده شوان و خط، همین‌طور دایره می‌خورد و می‌رود به طرف سراسپندار؛ ما این را می‌خواستیم راست بکنیم؛ برای این‌که به این هدف برسیم، باید اول می‌آمدیم روی سربله - تپه‌ای که راحت می‌شد از عراق گرفت و بعد روی سراسپندار عمل می‌کردیم.

 

برادر "کلیشادی" قائم‌مقام تیپ قدس، در گزارشی به برادر "غلامعلی رشید"، انگیزه عملیات روی سربله را چنین بیان می‌کند:

1- امکان استفاده از جاده‌ای که تا یال جلو گوشینه کشیده شده‏ است.

 2- گرفتن ابتکار عمل از دشمن، زیرا دشمن پس از تصرف ارتفاعات سرهویز، سربله، پایگاه سراسپندار و ارتفاع گوشینه توسط نیروهای خودی، با پاتک‌های مکرر همه این ارتفاعات را پس گرفته ‏است.

درست در زمانی که مسئولان عملیات سرگرم بحث درباره چگونگی ادامه عملیات بودند، دشمن در تاریخ 1364/5/3 ارتفاع سرهویز را که در دست نیروهای گردان‏120 پیاده از لشکر28 بود، مورد حمله قرار داد و آن را به تصرف خود درآورد. در روز و شب همان تاریخ، گردان107 پیاده از لشکر28 به‌منظور بازپس‌گیری این ارتفاع اقدام به تک کرده، تا ساعت7صبح روز بعد (1364/5/4) بدون کسب موفقیت، عقب‌نشینی کرد.

 

"برادر ربیعی" در این خصوص چنین گفت: «قبل از این‌که عملیات روی سربله را شروع کنیم، عراق حمله کرد و ارتفاع سرهویز را که نیروهای ارتش روی آن بودند، گرفت. فردا شبش ارتش به این‌جا تک کرد و نتوانست پس بگیرد و به‌همین شکل باقی ماند [24 ساعت قبل از عملیات روی سربله] به ما گفتند روی سرهویز نیز باید عملیات بکنید.

 

برادر "حسن خارا" مسئول طرح و عملیات تیپ قدس نیز در این‌باره که مأموریت تصرف سرهویز خیلی دیر به این یگان ابلاغ شده‏بود، گفت: «فقط 24 ساعت قبل [عرض کردم] صبح به ما اعلام شد که امشب که می‌خواهید عمل کنید، روی سرهویز هم عمل کنید.

 

به این ترتیب، تصرف اهداف این مرحله به‌عهده نیروهای سپاه و تحکیم و تثبیت آن بر عهده نیروهای ارتش قرار داده شد.(2)

 

منبع:

1- سند شماره 7 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش عملیات قادر گزارش راویان: مجید نداف، شهید علی‌فتحی، جواد زمان‌زاده دربان و مجید مختاری، انتشار اول مرداد 1364، ویرایش جدید 1380، صص 60 تا 62.

2-همان، ص 58.

 

 

عکس‌های مرتبط: 

دیدگاه جدیدی بگذارید

روزشمار دفاع‌مقدس



01 آبان

روزشمار اسناد سازمان ملل



01 آبان

آخرین نشریه:

شماره 56 نگین ایران