مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 27 شهریور؛

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

عملیات کربلا 4؛ اعجاز عملیات آبی ـ خاکی جهان

چاپلینک ثابت

به گزارش واحد مرکزی خبر، در آکادمی‌های نظامی جهان از عملیات آبی خاکی همیشه به عنوان دشوارترین عملیات‌های نظامی یاد می‌شود و همه متخصصان علوم نظامی هم نظرند که این نوع عملیات پیچیدگی خاصی دارد که آن را از سایر عملیات‌های نظامی مجزا می‌کند.

 


یکی از پیچیده‌ترین عملیات‌های نظامی که در تاریخ جنگ‌های جهان از آن با شگفتی یاد می‌شود عملیات کربلای چهار است. این عملیات در منطقه‌ای به وسعت شلمچه تا انتهای جزیره مینو انجام شد و مشکل‌ترین قسمت آن بخشی بود که نیروهای ارتش اسلام می‌بایست با عبور از رودخانه بسیار خروشان اروند به خط دفاعی عراق حمله‌ور شوند.
علت انتخاب این منطقه عوارض موجود در زمین غرب اروند در منطقه ابوالخصیب بود، زیرا وجود نهرها، نخلستان‌ها و کانال‌های کشاورزی و نیز نبود استحکامات در منطقه پتروشیمی تا بصره این منطقه را قابل تصرف و پدافند می‌کرد.
همچنین به دلیل آنکه دو جناح منطقه عملیاتی از شمال به آب‌گرفتگی شلمچه و کانال ماهی و از جنوب به خور زبیر و زمین‌های باتلاقی اطراف آن محدود شده بود قدرت تحرک دشمن ضعیف برآورد می‌شد.
رزمندگان ارتش اسلام می‌بایست از بخش زیادی از سواحل اروندرود عبور کرده و پس از پشت سر گذاشتن موانع طبیعی خطوط تدافعی عراق را که از عوارض زمین نیز بسیار بهره برده بود منهدم و سپس پیشروی کنند.
مقایسه این عملیات دشوار با یکی از عملیات‌های بزرگ نظامی جهان یعنی نبرد "یوم کیپور" بین مصر و اسراییل اهمیت عملیات کربلای چهار را بیشتر مشخص می‌کند.
درنبرد "یوم کیپور"، ارتش مصر در 1973 برای تصرف صحرای سینا که در اشغال نظامی اسراییل بود عملیات نظامی وسیعی را تدارک دید.
در این عملیات نیروهای ارتش مصر به فرماندهی ژنرال سعید الدین شاذلی با عبور از کانال سوئز خطوط دفاعی مستحکم اسراییل معروف به خط "بارلو" را در هم کوبیدند و موفق شدند در صحرای سینا پیشروی کنند.
ناخدا یکم تکاور اسماعیل بنیادی گفت: همه کارشناسان نظامی جهان از عملیات صحرای سینا به عنوان اعجاز نظامی جهان یاد می‌کنند درحالی مقایسه عبور رزمندگان ایران از رودخانه اروند در کربلای چهار با مقایسه عبور ارتش مصر از کانال سوئز اهمیت کار رزمندگان ارتش اسلام را بیشتر مشخص می‌کند.
وی افزود: نخست اینکه سرعت جزر و مد رودخانه اروند بسیار شدیدتر و بیشتر از کانال سوئز است که این امر انجام هرگونه عملیات نظامی را تقریباً ناممکن می‌کند ولی این مانع طبیعی مقهور اراده رزمندگان ایران شد.
دوم اینکه سرعت آب در رودخانه اروند بسیار شدید است و گاهی تا بیش از 50 کیلومتر در ساعت می‌رسد که این رودخانه خروشان قابل مقایسه با آب‌های آرام کانال سوئز نیست.
سوم اینکه سواحل اروندرود مملو از گل‌ولای است که تردد نیروهای پیاده را بسیار مشکل و گاه ناممکن می‌کند.
حال همه این مشکلات و موانع طبیعی بعلاوه موانع بسیار پیچیده، تودرتو و لایه‌لایه خطوط دفاعی عراق شرایطی را ایجاد کرده بود که عبور از این موانع را تبدیل به یک معجزه می‌کند.
عملیات کربلای چهار در سوم دی 1365 ساعت 22 و 30 دقیقه با رمز "محمد رسول‌الله" آغاز شد و از همان لحظه آغازین عملیات مشخص شد که عملیات لو رفته و نیروهای بعثی کاملاً آماده و هوشیار هستند و همین امر کار رزمندگان را بسیار مشکل کرد.
جالب اینکه با وجود هوشیاری دشمن و لو رفتن عملیات نیروهای رزمنده ایران با وجود حجم آتش بسیار زیاد نیروهای بعثی، باز موفق به عبور از اروند و شکستن خطوط دفاعی دشمن شدند که این در نوع خود در جهان بی‌نظیر است.
سرهنگ چنعانی جانشین ناحیه مقاومت بسیج شهرستان آبادان در مورد این عملیات گفت: عملیات کربلای چهار عملیات آبی خاکی بسیار پیچیده و دشواری بود و لو رفتن این عملیات این دشواری را صد چندان کرد اما بااین‌حال رزمندگان موفق شدند شگفتی نظامی دیگری را پس از عملیات والفجر 8 (عملیات فاو) خلق کنند و با عبور از اروند خروشان و سرکش خطوط نیروهای بعثی که بسیار مستحکم بود بشکنند و آن‌ها را به عقب برانند.
وی افزود: فرماندهان نظامی به خاطر لو رفتن عملیات و برای جلوگیری از تلفات بیشتر نیروهای خودی پس از 48 ساعت دستور عقب‌نشینی صادر کردند.
سرهنگ عقیلی مدیرکل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس خوزستان گفت: عملیات کربلای چهار گرچه در ظاهر ناموفق بود و به اهداف خود دست نیافت اما نتایج باارزشی را نیز در پی داشت.
نخست اینکه نشان داد نیروهای پرتوان ایران قابلیت‌های ممتازی در انجام عملیات‌های آب خاکی دارند که در جهان بی‌نظیر است. دوم اینکه این عملیات شرایط بسیار مناسبی را برای اجرای عملیات پیروزمند کربلای 5 در منطقه شلمچه ایجاد کرد که امر در نوع خود بسیار مهم و بااهمیت بود.
بنا به استناد دانشنامه جنگ ایران و عراق، نیروهای ایران در این عملیات تلفات سنگینی از جمله هشت هزار کشته به ارتش عراق وارد و بیش از هفتاد دستگاه تانک و نفربر دشمن را نابود کردند.
گر چه این عملیات به اهداف نهایی خود دست نیافت اما درس بزرگی برای همه جهانیان بود و آن اینکه نیروهای ایرانی توان انجام عملیات در سخت‌ترین شرایط جغرافیایی را دارند که این امر افتخاری بزرگ برای نیروهای ایران در آکادمی های نظامی جهان محسوب می‌شد.

 

 

دسته بندی اخبار: 
اخبار - دفاع مقدس
اخبار- پژوهش در حوزه دفاع مقدس

دیدگاه جدیدی بگذارید