مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 29 آبان؛

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

نظر فرماندهان سپاه در سال 66 درباره مسائل کلان جنگ چه بود؟!- بخش دوم

چاپلینک ثابت
برگرفته از اسناد و نوارهای مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس

در بخش دوم از جلسه فرماندهان سپاه در قرارگاه مرکزی سپاه‌پاسداران، موضوع استراتژی عملیاتی جمهوری اسلامی مطرح شد که پس از طرح کلیات این استراتژی، به بررسی استان کرکوک عراق و اهمیت آن در این استراتژی پرداخته شد. این جلسه به نوعی بیانگر پیچیدگی‌های تصمیم ‌گیری در شرایط سال آخر جنگ است

این مذاکرات به نقل از نوارهای شماره  26750  و   26751  و سند شماره    18885  و 18886 مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس منتشر شده است.

 

مصطفی ایزدی در پی تأکید محسن‌ رضایی بر ضرورت تضمین غافل‌گیری در جنوب، پرسید: سیاست عملیاتی جمهوری اسلامی در عملیات زمینی چیست؟ اگر این مشخص بشود، خیلی از تدابیر، بسیج منابع و … مشخص می‌شود. محسن رضایی دراین‌باره گفت که ما چهار هدف مهم داریم که هم انهدام دشمن هست و هم بُعد اقتصادی دارد: بصره، بغداد، کرکوک و موصل. ایده‌آل این است که طوری برنامه‌ریزی کنیم که شهرها را زودتر و سالم‌تر به دست بیاوریم ... ولی چون توان نداریم، انهدامی عمل می‌کنیم.

 

در ادامه جلسه محسن رضایی ضرورت توجه به واقعیت‌ها و محدودیت‌ها را مطرح کرد و گفت: برنامه‌ریزی‌های ما باید متناسب با واقعیات باشد. یعنی عملیاتی که طرح‌ریزی می‌کنیم باید شرط موفقیت را برای آن لحاظ کنیم و برای اینکه موفق شویم، ببینیم که مانورمان چگونه باشد، چطور انتخاب کنیم، چطور غافل‌گیری کنیم و متناسب با آن سرمایه‌گذاری کنیم. ما در زمینه‌های مختلف محدودیت داریم، متناسب با واقعیات برنامه‌ریزی کنیم.

 

مصطفی ‌ایزدی در این باره گفت: واقعیت این است که ما در جبهه بصره با دشمنِ تا دندان مسلحی که کاملاً آماده است و هدف ما را هم پیدا کرده، مواجه شده‌ایم و واقعیت این است که در جبهه‌ای مثل کرکوک با توجه به توان و امکاناتمان، امکان پیشروی زیادی نداریم.

 

محسن‌ رضایی در پاسخ گفت این طور نیست که در جنوب همه را‌ه‌ها به بن‌بست رسیده باشد. ... ما نباید تلاش بصره را به این سادگی از دست بدهیم مگر اینکه بفهمیم عملیاتمان لو رفته یا بفهمیم نمی‌شود جنگید یا مگر اینکه زدیم و نگرفت که در آن شرایط ما باید فکر و آمادگی داشته باشیم.

 

احمد غلامپور نیز درباره کرکوک گفت که چقدر ما باید زمان صرف کنیم که کرکوک تازه موقعیتی مثل بصره پیدا کند. دو سال، سه‌سال ، چقدر زمان باید از دست بدهیم تا به اطراف کرکوک برسیم؛ بتوانیم در آن توپ بزنیم. بتوانیم از آن بهره‌برداری سیاسی بکنیم؟

 

محسن رضایی: شمال غرب مزایایی دارد؛ در شمال غرب دو سه نقطه هست که اگر به دست ما بیفتد، تمام است، اکثر شمال آزاد می‌شود.

 

غلامعلی ‌رشید در رد این نظریه گفت: اصلاً این طور نیست ... ما دیروز می‌گفتیم که اگر برویم "نشوه" و این را بگیریم تمام است.

 

در ادامه جلسه محسن رضایی بحث زمین در جبهه شمال غرب را مطرح کرد و اینکه دو تنگه هست که اگر بسته شود به مناطق وسیعی دسترسی پیدا می‌شود و این منطقه مثل جنوب نیست که دشمن بتواند همه جای آن جاده بزند و قوایش را وارد عمل کند. ولی غلامعلی رشید معتقد بود با توجه به توان و امکاناتی که دشمن دارد، همه جا می‌تواند بجنگد و به سرعت در کوهستان‌ها هم جاده می‌زند. همان طور که تصور نمی‌شد دشمن در منطقه هور بتواند کاری کند، ولی یک ساله تغییرات زیادی داد. وی تأکید کرد که هر چند جنگ در کوهستان مشکل‌تر از دشت است، ولی به هر حال امکان حرکات نظامی در آن هست. غلامعلی رشید می‌گفت درست است که الان در کوهستان‌ها دشمن رده‌های پدافندی متعدد ندارد ولی وقتی به کرکوک نزدیک شویم، آنجا هم مثل منطقه شلمچه می‌شود ارتش عراق و موانع و رده‌های پدافندی متعدد ایجاد می‌کند.

 

محسن رضایی با اشاره به نقطه‌ای آن را کلید منطقه می‌داند که اگر تصرف شود، گسترش بسیاری در آن امکان‌پذیر می‌شود. وی معتقد است که در اینجا می‌توان عملیات فتح‌المبین دیگری راه انداخت.

 

احمد غلامپور: در این استراتژی نکته مهم سرعت است. شمال غرب الان وضعیتی مثل قبل از فتح‌المبین و بیت‌المقدس در جنوب دارد. یعنی قبل ازاینکه دشمن خودش را پیدا کند، باید اقدام کنیم.

 

محسن ‌رضایی: این کار توان و سرمایه‌گذاری می‌خواهد.

 

احمد غلامپور: اگر قرار است اینجا عملیات شود با همه توان باید بشود.

 

مصطفی ایزدی: اینجا یک‌باره باید برویم، اگر خرده خرده برویم اشتباه بزرگی است.

 

محسن‌ رضایی: مهم‌ترین تاکتیک این است که آیا ما می‌توانیم یک لشکر را الان ببریم، منطقه را آماده کند و قبل از عملیات هم سه لشکر دیگر ببریم. اگر این سه لشکر را بتوانیم از عقب به دشمن بزنیم خیلی مسائل حل می‌شود.

 

فرماندهان در این‌باره می‌گویند که لشکرهای ما برای این کار باید تغییر سیستم و تغییر سازمان داده شوند و در وضعیت کنونی این اقدام میسّر نیست.

 

اوضاع جوّی جبهه شمال غرب در ادامه جلسه مطرح می‌شود که محمد باقری توضیح می‌دهد که ارتفاعات بلند مرزی همه برفگیر هستند و حدود 7 ماه از سال یعنی از اول مهر تا آخر فروردین در این منطقه بارندگی است که 5 ماه آن یعنی از حدود 15 آبان تا حدود 15 اسفند برف می‌بارد. از جمله ارتفاعات گوجار و آسوس، پیرمگرون، ژیلوان، دوپازا، بلفت و قره‌داغ برفگیر هستند و هر چه از قره‌داغ به سمت پایین و به داخل عراق برویم هوا گرم‌تر می‌شود.

 

در ادامة جلسه جنس زمین و کوهستان‌های منطقه بررسی می‌شود تا مسیرهایی که خاکی یا کم‌تر سنگلاخ است و امکان جاده‌سازی روی آن وجود دارد، مشخص شود. همچنین طول مسیرهای مختلف برای رسیدن به کرکوک محاسبه و بررسی می‌شود.

 

محسن‌ رضایی در پایان این بحث شرایط موفقیت در این منطقه را چنین ذکر کرد: ما باید از سه محور هم‌زمان شروع به پیشروی کنیم و مرتب در حال پیشروی باشیم که تداوم داشته باشد، یا اینکه یک حمله ناگهانی و سراسری به همه منطقه بکنیم. اگر این دو شرط باشد، دشمن با مشکلات زیاد مواجه می‌شود. ولی اگر بخواهیم [فقط] از یک منطقه آن هم با کندی پیش برویم، دشمن برای ما مشکل درست می‌کند. نمونه‌اش ماووت بود، جایی که دشمن آمادگی نداشت و اصلاً کار نکرده بود.

 

در بخش دیگری از این جلسه، بحث روز گذشته دربارة محورهای عملیاتی در جبهه جنوب، ادامه یافت. در این بحث مجدداً محورهای مختلف منطقه شرق بصره و محاسن و معایب هر محور و ارزش و اهمیت آن از دو جنبه سیاسی و نظامی و همچنین جنبه‌های تاکتیکی  هر محور بررسی شد. همچنین محورهایی که به جنوب بصره (ابوالخصیب) و زبیر منتهی می‌شد و نیز محورهای پیشروی به سوی شمال بصره از طریق هور که به شهر القرنه می‌رسید و امکان عملیات در هر محور و اهمیت آن مرور شد. البته بیش‌ترین مباحث درباره منطقه شرق بصره و منطقه عملیاتی کربلای5 از جمله محور بوبیان، شمال و جنوب کانال پرورش ماهی و کانال زوجی انجام شد. ادامه این مباحث به طرح موضوع غافل‌گیری دشمن و ضرورت رعایت این اصل برای موفقیت هر عملیاتی منجر گردید. درباره غافل‌گیری نیز بحثی طولانی انجام گرفت که نتایج و جمع‌بندی این بحث در جلسه بعدی امروز که با حضور حضار این جلسه و فرماندهان یگان‌های سپاه تشکیل گردید، ارائه شد

دسته بندی اخبار: 
گزارش

دیدگاه جدیدی بگذارید