مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 29 آبان؛

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

نقاط قوت روایت راویان

چاپلینک ثابت

علاوه بر آسیب‌هایی که از آن‌ها به‌عنوان خطر برای تاریخ جنگ و راهیان نور یاد می‌شود، در بررسی بعضی از روایت‌های نزدیک به معیار در یادمان‌های راهیان نور، برخی شاخص‌های روایت مطلوب هم وجود دارد که اگر راویان در روایتگری خود مدنظر قرار دهند، قطعاً به وزانت و تقویت محتوای روایت آن‌ها کمک زیادی خواهد کرد. در ادامه به برخی از این لوازم و شاخص‌ها می‌پردازیم:

 

تشریح مباحث به زبان ساده و قابل‌فهم

 

سادگی در بیان و گفتار از ویژگی‌های خطابه اثرگذار می‌باشد. خصوصاً در تشریح عملیات‌های نظامی. بایستی در روایت‌های یادمان راهیان نور، نکات چکیده و مهم عملیات و اهداف استراتژیک آن توسط راویان با بیانی ساده و قابل‌فهم و البته به‌صورت خلاصه برای مخاطبان بیان شود.

 

اشاره به سختی‌ها در جنگ


راویان بایستی در حین روایت به شرایط سخت رزمندگان در شب‌های عملیات اشاره کنند چراکه توصیف صحنه‌های سخت و دشوار، درواقع به ترسیم واقعیات جنگ در ذهن مخاطب کمک خواهد کرد و به این وسیله مخاطبین می‌توانند در فضای توصیفی ایجادشده، بهتر درک کنند که چه زحماتی در دوران جنگ توسط نسل قبل برای حفظ انقلاب و اسلام کشیده شده است. تأکید بر چنین توصیفاتی به درک متقابل دو نسل که یکی جنگ را دیده و دیگری ندیده، کمک شایانی خواهد کرد.

 

پیوند عاشورا و جنگ


رزمندگان اسلام در هشت سال دفاع مقدس به دلیل انس با مفهوم عاشورا و شهادت، راه حق را شناختند و بر مبنای همین رویکرد الهی با عشق و شور و حماسه تا پای شهادت برای حفظ اسلام و انقلاب پیش رفتند. راویان بایستی بر همین مبنای اعتقادی شیعه، حوادث حماسی عملیات‌ها را هنرمندانه با عاشورا و امام حسین (ع) مرتبط کنند. در روایت‌های یادمان راهیان نور اوج این ارتباط حماسی بین عاشورا و جنگ آن جائیست که در یکی از شب‌های عملیات خیبر و در شرایط سخت مقاومت، حاج حسین خرازی با تأسی از اباعبدالله الحسین (ع) در شب عاشورا، یاران و هم‌رزمان خود در لشکر 14 امام حسین (ع) را به دور خود جمع می‌کند و آن‌ها را در رفتن یا ماندن مخیر می‌سازد.


ارائه الگوی سبک زندگی اسلامی بر اساس سیره شهدا


راوی در بخش‌های مختلف روایت خود بایستی با اشاره به سیره شهدا، ابعاد موفقیت شهدا را در قالب سبک زندگی اسلامی به مخاطبین خود ارائه دهد. ابعادی از زندگی شهدا که توسط راوی تشریح می‌شوند عمدتا شامل: توجه به نماز و قرآن، تواضع، خلوص در نیت و عمل، تکلیف گرایی و ولایتمداری و ...


پرداختن به جنبه‌های تدبیر و عقلانیت در جنگ


یکی از نقاط قوت در روایت‌های راهیان نور، پرداختن به مسئله عقلانیت در جنگ است. بسیاری از راویان، اتفاقات بزرگ جنگ را در پرتو صرفاً امدادهای غیبی و الهی تشریح می‌کنند و به جنبه‌های عقلانیت رزمندگان و فرماندهان و تلاش‌ها و تدبیرهای آنان، آن‌گونه که باید توجه نمی‌کنند. مسلماً پرداختن به جنبه‌های مدیریت و تدبیر رزمندگان در عملیات‌ها در کنار توسل و توکل آن‌ها، برای مخاطبان راهیان نور جذاب و شنیدنی خواهد بود.


استفاده از طنز حین روایت


استفاده از طنز در ادبیات افراد همیشه موجب نشاط و جذابیت بوده و هست. راویان بایستی در برخی از بخش‌های روایت در حد توان، چاشنی طنز به صحبت‌های خود دهند و این خود باعث همدلی و همراهی مخاطب با راوی و روایت خواهد شد و این موضوع از نقاط قوت روایت نیز محسوب می‌شود. هرچند که برخی از راویان ممکن است در این زمینه استعداد خوبی نداشته باشند.


تأکید بر آرمان‌ها


راهیان نور درواقع فرصت مناسبی برای انتقال مفاهیم نورانی انقلاب اسلامی و آرمان‌های متعالی شیعه است. راوی می‌تواند به صورتی ظریف در خلال صحبت‌های خود موضوع آرمان‌های انقلاب اسلامی را برای مخاطبان بیان کند. پرداختن صحیح و به‌موقع به آرمان‌های انقلاب اسلامی از مؤلفه‌های روایت مطلوب به شمار می‌رود.


ارائه الگوهای دست‌یافتنی


مسلماً ارائه تصویری ملموس و معرفی الگوهایی دست‌یافتنی خصوصاً برای نسل جوان می‌تواند از اولویت‌های روایت راویان در راهیان نور باشد که بایستی موردتوجه راویان قرار گیرد.


یکی از روش‌هایی که در روایت‌ها به ارائه الگوی ملموس به مخاطب کمک می‌کند، بیان واقعیات درباره منش رزمندگان است.


بیان واقعیات جنگ


راویان در روایت‌ها باید سعی کنند به جنبه‌های واقعی جنگ نظیر سختی مقاومت در جبهه‌ها و مظلومیت رزمندگان اسلام با چاشنی حماسی و معنوی بپردازند. انبوه دشمن، مظلومیت ملت البته با قید رعایت عزت، کارآمدی رزمندگان، نقش ولایت‌فقیه، نقش مردم، نقش مسئولین و فرماندهان، حامیان صدام و ... این‌ها مواردی است که راویان می‌توانند با تشریح جزئیات آن‌ها در ارائه روایتی حکیمانه کمک کنند.

در بررسی بعضی از روایت‌های نزدیک به معیار در یادمان‌های راهیان نور، برخی شاخص‌های روایت مطلوب هم وجود دارد که اگر راویان در روایتگری خود مدنظر قرار دهند، قطعاً به وزانت و تقویت محتوای روایت آن‌ها کمک زیادی خواهد کرد.
پاسخ به شبهات و بصیرت‌افزایی


دلایل آغاز جنگ، ادامه و پایان جنگ، هدر رفتن خون شهدا، بحث امواج انسانی (تلفات بیجا)، بی‌برنامه جنگیدن، ناکارآمدی نظام و انقلاب و ... همه این موارد را می‌توان در دل روایت‌ها جای داد و پاسخ‌های مستدل برای مخاطب ارائه کرد. راوی بایستی در حین روایتگری به شبهات اساسی و پرسش‌های مهم پیرامون جنگ تحمیلی و انقلاب اسلامی اشاره کند و در جهت پاسخ به آن‌ها دلایل متقن و قابل‌قبول ارائه دهد.


بنابراین پاسخ مستدل و جامع به شبهات، از نقاط قوت در روایتگری راهیان نور محسوب می‌شود.

 

این مطلب برگرفته از فصلنامه نگین ایران شماره 56 است که در انتشارات مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس به چاپ رسیده است

 

دسته بندی اخبار: 
اخبار - آثار مرکز
گزارش

دیدگاه جدیدی بگذارید