وضعیت اجتماعی، اقتصادی ایران در آذر 1359 از منظر عراق

چاپلینک ثابت
گزارش مدیریت اطلاعات نظامی وزارت دفاع عراق

 

 

مدیریت اطلاعات نظامی وزارت دفاع عراق در تاریخ 10 دسامبر 1980 برابر با 19 آذر 1359  طی گزارشی به بررسی همه جانبه اوضاع جمهوری اسلامی پرداخته و وضعیت سیاسی ، اقتصادی و نظامی جمهوری اسلامی را در قبل و بعد از شروع جنگ مورد مقایسه قرار داده است. این گزارش که جهت توجیه نیروهای رده فرماندهی ارتش عراق ارسال شده درتاریخ 59/10/16 در عملیات هویزه از سنگر فرماندهی نیروهای عراقی توسط نیروهای خودی کشف شد.

 

در این گزارش توجیهی، ابتدا به راههای باز و مستقیمی که احتمال نفوذ ایرانیها از آن وجود دارد ، اشاره شده و از محورهای حاج عمران ـ چومان ، سردشت ـ قلعه دیزه و مریوان ـ پنجوین نام برده شده است. در ادامه، به همکاری گروهک منحله دموکرات به ارتش عراق و ارزش وجودی این گروهک برای منافع عراق اشاره شده است.

 

یکی از نکات بسیار جالب این گزارش، اطلاع کامل عراق از تلاش های ایران برای تامین و رفع نیازهای تسلیحاتی و لجستیکی در سال 1365 و پاسخ منفی اکثر کشورهای غربی به درخواست های تسلیحاتی ایران به نفع عراق می باشد، در حالیکه عراق با وجود تجاوز آشکار به خاک جمهوری اسلامی ایران، نیازهای تسلیحاتی خود را از تمامی کشورهای جهان بالاخص شوروی و فرانسه به راحتی تامین و مرتفع می نمود.

 

بخش هایی از گزارش مدیریت اطلاعات نظامی وزارت دفاع عراق در مورد وضعیت اجتماعی، اقتصادی و نظامی جمهوری اسلامی ایران در ماه های آغازین جنگ در سال 1359، به منظور آشنایی خوانندگان جوان تارنمای مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس به شرح زیر درج و بازنشر می شود:

 


 

مدیریت اطلاعات نظامی وزارت دفاع عراق:

 

"وجود حزب دمکرات کردستان ایران و پشتیبانی وی از ما سدی در مقابل نفوذ دشمن ( ایران ) به حساب می‌آید."

 

این مدیریت پیشنهاد می‌کند که بایستی فعالیتهای حزب دمکرات کردستان ایران را مختص به انجام دو کار مهم و اساسی نمود :

1ـ تشکیل یک خط دفاعی نزدیک مناطق یاد شده به عمق کافی ( تا حدامکان به جلو و بین 20 تا 25 کیلومتر )

2 ـ گسترش یافتن در جاده‌های مواصلاتی اصلی دشمن ، ضمن شهرهای اصلی به خصوص مهاباد ، سقز ، سنندج ، سردشت ، مریوان و بانه.

 

 

آثار و نتایج حاصل از حملات زمینی و هوایی ارتش عراق و خسارت وارده به تأسیسات اقتصادی جمهوری اسلامی ایران :

 

تاسیسات نفتی : انهدام یک قسمت از پالایشگاه کرمانشاه و متوقف شدن کلی کار آن به علت تصرف منطقه نفت شهر به دست نیروهای عراقی که تنها منبع تغذیه این پالایشگاه بوده است. ضربه زدن و تخریب پالایشگاه تبریز که 6 ماه برای تعمیر دوباره آن وقت لازم است. تخریب یک سوم پالایشگاه آبادان و متوقف شدن انتقال نفت پس از انفجار لوله‌ها و تخریب دو ایستگاه پمپاژ بنزین از 6 یا 7 پمپاژ بین اهواز تا تهران.

 

ضربه زدن به مجتمع پتروشیمی بندر خمینی با زیان نزدیک به 50 % ، مضافاً این که ارزش آن تقریباً 4 میلیارد دلار است. وارد شدن زیان بسیار به کارخانه پتروشیمی ماهشهر و مشهد که 6 ماه برای تعمیرش وقت لازم است. کار در کارخانه پتروشیمی آبادان از ابتدای جنگ به کلی متوقف گردیده است.

 

ضررهای مهم و بسیاری به جزیره خارک وارد شده است که تعمیر آن دو ماه وقت می‌برد. زیانهای وارده به بندر ماهشهر که یک سال وقت برای تعمیرش لازم است. اثر این ضررها روی فرآورده‌های نفتی ، متوقف شدن تولید نفت خام به جز مقداری که برای تغذیه پالایشگاهها لازم است و این کار برای مشخص نشدن آتش آنها در روز انجام می‌پذیرد. خود پالایشگاهها فقط در شب کار می‌کنند و این باعث شده تا 50 % از قدرت و ظرفیت آنها کاسته شود. مقدار تولیدات فرآورده‌های نفتی در حال حاضر ، 330 هزار بشکه در روز است که طبق اظهار وزیر نفت ایران ، در اول سال جاری ، کشور ایران خود 700 هزار بشکه در روز احتیاج داشته است.

 

ضربه زدن به کارخانه شکر در اهواز و گتوند و اسلام‌آباد به مقدار کامل. ضربه زدن به کارخانه صنایع فولاد اهواز با توپخانه یا هواپیما ، ضربه زدن به ایستگاه برق سد دز و سد رضا شاه و مسجد سلیمان و آغاجاری ، ضربه زدن به پل شوشتر ، تخریب فرستنده رادیو اهواز ، قصرشیرین و رادیو تلویزیون آبادان ، ضربه زدن به کارخانه اتومبیل سازی تهران ، تخریب کارخانه شیر پاستوریزه نزدیک آبادان نیز در ادامه گزارش ، جزء خسارات درج شده است.

 

اقدامات ایران برای تامین اقلام جنگی:

 

اسلحه‌ها و مهماتی را که ایران توانست از لیبی و سوریه تهیه نماید ، به شرح زیر است :

1 ـ موشکهای استرلا

2 ـ سلاح‌های ضد تانک

3 ـ سلاحهای خفیف و مین.

 

لیبی قطعات یدکی و احتیاجات هواپیماهای ایرانی را از یونان خریداری کرده و از راه هوا وارد ایران نموده است. همچنین مأمورین ضد اطلاعات سوریه سعی کردند احتیاجات ایران را از کشورهای اروپای غربی تهیه نمایند.

 

ایران توانست بعضی احتیاجات اسلحه خود را از تجار سلاح در هلند تهیه کند. حکومت هلند فروش سلاحهای غیر رسمی را به ایران تکذیب کرد ( دلال این معامله رابطه‌ای با اسرائیل نداشته است ). همچنین مشخص شده است که حکومت کرة شمالی که پشتیبانی و تأئید خود را رسماً در روزهای اول جنگ از ایران اعلام نموده ، در حالی که سفیر کره در عمان به وزیر خارجه اردن اظهار داشته که کشور متبوع وی هیچگونه کمک نظامی به ایران نکرده است ، اما مشاهده شده رابطه‌ای دو جانبه و در عین حال محدود وجود دارد.

 

کشور سوئد درخواست ایران را مبنی بر فروش مهمات و سلاح رد کرد. کشورهای آلمان غربی و انگلیس درخواست ایران را مبنی بر فروش اسلحه رد کرده‌اند. کشور یونان درخواست فروش احتیاجات و قطعات یدکی هواپیما را از طریق مباشر ( واسطه ) رد کرده ، اما در عین حال آمادگی خود را جهت فروش قطعات یدکی هواپیمای غیرنظامی به یک فرستادة ایرانی اعلام داشته است. سفیر ایران در بن در یک سفر رسمی به یوگسلاوی درخواست قطعات و لوازم یدکی برای هواپیماهای بوئینگ و هلی‌کوپتر و ایستگاه‌های بی ‌سیم و الکترونیک به اضافه مواد غذائی را نمود که جواب رد شنید.

 

 

وضعیت اقتصادی ایران :

 

کلیه اطلاعات و دلایل به دست آمده نشان می‌دهد که اقتصاد ایران زیانهای بسیاری دیده است و کلیه مسئولین به این امر اعتراف کرده‌اند. این مسأله را در صحبتهای صریح آیات قم و تهران راجع به احتکار ، بالا رفتن قیمتها و کمبود پول در بانک‌ها می‌توان فهمید. ضمناً مردم پولهای خود را به خاطر عدم اعتماد از بانکها بیرون کشیده‌اند. همچنین ارزش تومان ایرانی طبق قیمت بازار از5/47 فلس به قریب 20 فلس در کمتر از 2 سال تنزل نموده است.

 

اقتصاد ایران با در نظر گرفتن این که نفت تنها منبع درآمد آن است و باقی ماندن سپرده‌های ایران در بانکهای امریکا بالغ بر 6 میلیارد دلار از مجموع 11/3 میلیارد دلار که این رقم پشتوانه ایران تا روز 6 آوریل 1979 بوده است ، به خطر می‌افتد. با این که خبری رسیده مبنی بر این که ایران روزانه 15000 بشکه نفت را از جزایر خارک ، لاوان و سیری صادر می‌کند که معادل 6 میلیون دلار در روز درآمد دارد.

 

در مورد مواد غذایی ، دیپلماتهای خارجی به سختی و با کوپن غذا دریافت می‌کنند ، به همین خاطر بیشتر دیپلماتها تهران را ترک کرده‌اند و سفارتخانه‌ها افراد خود را به حداقل تقلیل داده‌اند. ایرانیها نیز به سختی مواد غذایی پیدا می‌کنند و بیشتر مواد دریافت نمی‌شود. در بازار سیاه نیز که مواد مختلف پیدا می‌شود ، قیمتها بالا هستند.

 


منبع:

 سند شماره 021489 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ : وزارت دفاع عراق ، مدیریت اطلاعات نظامی عراق ،1359/9/19.

 

دسته بندی اخبار: 
اخبار - دفاع مقدس
گزارش

دیدگاه جدیدی بگذارید

روزشمار دفاع‌مقدس



09 خرداد

روزشمار اسناد سازمان ملل



09 خرداد

آخرین نشریه:

شماره 56 نگین ایران