مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 23 دی

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

وضعیت اسناد دفاع مقدس در بزرگ‌ترین مخزن اسناد دفاعی کشور! +تصاویر

چاپلینک ثابت

 

محمد فردی تازه کند

 

جنگ تحمیلی به‌عنوان یک واقعۀ بسیار مهم در تاریخ انقلاب اسلامی، در معرض دو تهدید کلان "تحریف" و "فراموشی" است. این تهدیدات درصورتی کاهش می‌یابد یا از بین می‌رود که روایتی مستند و مستدل از این واقعه وجود داشته باشد. برداشت حماسی از دفاع مقدس در قالب شعر و داستان یا خاطره انجام می‌شود؛ این امر از جنبۀ روانی و تبلیغاتی مهم است، اما درصورتی‌که این دوره تاریخی انقلاب، با استفاده از اسناد و مدارک برای نسل حاضر در آن دوره و همچنین نسل جدید (که هیچ‌گونه شناختی از این دوره ندارند) مورد واکاوی و کنکاش علمی و پژوهشی قرار نگیرد تاریخ انقلاب را با سوءبرداشت، تحریف، غفلت و فراموشی مواجه خواهند ساخت.

 

از ابتدای شروع به کار مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس (مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سابق) در سال 1360، تلاش بر این بوده است که همه ابعاد این حماسه تاریخی ملت ایران، بر صفحات تاریخ حک شود. به‌این‌ترتیب کار تحقیقات و جمع‌آوری اسناد و مدارک دفاع مقدس رسماً از سال 1360 آغاز شد. در این دوره راویان و تاریخ‌نگاران مرکز با حضور در مناطق عملیاتی و همراهی فرماندهان و رزمندگان، اتفاقات روزانه را ثبت و ضبط و مستندات لازم را جمع‌آوری می‌کردند.

 

نخستین ثبت و ضبط گستردۀ عملیات‌ها و آغاز کار راوی‌گری مرکز، هم‌زمان با عملیات "فتح‌المبین" بود. اسناد جمع‌آوری‌شده از یگان‌ها، تدوین و سپس تحویل آرشیو مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ می‌شد و به‌این‌ترتیب آرشیو مرکز اسناد در آن دوره جمع‌آوری و از آن زمان تاکنون به‌عنوان مهم‌ترین تحقیقات میدانی دفاع مقدس مورد استفاده قرار گرفته است. مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، در راه جمع‌آوری و مستندکردن دفاع مقدس، 15 شهید تقدیم انقلاب اسلامی کرده است.

 

پس از پایان جنگ تحمیلی، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس رویکردی نو در پیش گرفت تا ضمن ساماندهی منابع و اطلاعات اسنادی دفاع مقدس، ذخیره‌سازی و پردازش اسناد و منابع دفاع مقدس نیز انجام شود. در این مرحله حدود 30 هزار نوار ضبط‌شده، حدود 1200 دفتر راوی نوشته‌شده و بیش از 700 گزارش عملیات نوشته‌شده، سازماندهی، پردازش و ذخیره‌سازی شدند.

 

این اسناد باید برای تاریخ‌نگاری جنگ و ارائه تصویری مستند و مستدل از هشت سال دفاع مقدس مورد استفاده قرار می‌گرفت و این امر در قالب کتاب‌های تألیفی مرکز مورد توجه قرار گرفت. تاکنون مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس توانسته است بیش از 200 عنوان کتاب پژوهشی را درخصوص دفاع مقدس منتشر کند و تحقیقات متعدد دیگری را نیز در دستور کار خود دارد.

 

فرایند جمع‌آوری و موضوع‌بندی اسناد و مدارک دفاع مقدس

فرایند جمع‌آوری و موضوع‌بندی در دو موضوع "تأمین منابع" و "سازماندهی و ساماندهی پایه" انجام می‌شود. این فرایند در نمودار زیر به‌وضوح نشان داده شده است:

 

 

 

 

وظایف دایره‌های "ورود اطلاعات" و "ویرایش اطلاعات" در دو نمودار ذیل مشخص شده است:

 

 

 

 

درنهایت، در فرایند جمع‌آوری اطلاعات، دایره "کنترل و بازبینی نهایی" قرار دارد که وظیفه کنترل و بازبینی همه امور تایپی و اسکن اسناد و تأیید نهایی صحت اطلاعات واردشده در بانک اطلاعات را بر عهده دارد. کار دایره کنترل و بازبینی نهایی، با بسته‌بندی و انتقال اسناد و مدارک دفاع مقدس به مرکز به پایان می‌رسد.

 

فرایند حفظ و نگهداری اسناد و مدارک دفاع مقدس

نگهداری اسناد در اتاق قرنطینه
دسته‌بندی اسناد براساس کاغذ، عکس، نگاتیو مغناطیس
انتقال منابع به اتاق گاز متناسب با انواع کاغذ
هوادهی و گردگیری اسناد
ارسال اسناد به آزمایشگاه به‌منظور آسیب‌شناسی
آفت‌زدایی اسناد و مدارک آسیب‌دیده (آلوده)
مرمت اسناد و مدارک آسیب‌دیده
ارسال اسناد به آرشیو
کنترل اسناد با دفاتر ثبت کل
تفکیک و دسته‌بندی اسناد و مدارک در قالب 18 گروه اطلاعاتی
بررسی موضوع‌بندی متن و محتوا
سازماندهی پاکت‌ها در زونکن

 

این مراحل به‌ترتیب در عکس‌های زیر به‌صورت گزارش تصویری آمده است:

 

 

 

 

دسته بندی اخبار: 
اخبار - دفاع مقدس
گزارش
اخبار- پژوهش در حوزه دفاع مقدس

دیدگاه جدیدی بگذارید