مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 29 آبان؛

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

پرفروش‌ترین کتاب‌های مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران

چاپلینک ثابت

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، بیست‌ونهمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران (شهر آفتاب) روز شنبه 25 اردیبهشت به کار خود خاتمه داد. در این نمایشگاه، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس به مانند سال‌های گذشته حضور فعالی داشت و مورد استقبال علاقمندان حوزۀ مطالعات دفاع مقدس قرار گرفت.

در نمایشگاه کتاب امسال مرکز اسناد با حضور سه انتشارات "مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس"، "نشر مرزوبوم" و "نشر صفحه جدید"، با 160 عنوان کتاب که در بین آنها 11 کتاب تازه منتشر شدۀ مرکز نیز موجود بود، و همچنین فصلنامه‌های تخصصی دیگری همچون "نگین ایران" و "پژوهشنامه دفاع مقدس"، حضور یافت.

 

در بین کتاب‌های مرکز اسناد، در نمایشگاه کتاب امسال شش عنوان کتاب در ردۀ بالای پرفروش‌ترین کتاب‌های این مرکز در طی نمایشگاه جای گرفت، این کتاب‌ها عبارتند از:

  1. "راه: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی"، اثر دکتر حسین اردستانی
  2. "شماره پنج: نقش زنان در مقاومت آبادان به روایت فاطمه جوشی"، اثر مرتضی قاضی و سمیه حسینی
  3. "روزشمار آماده‌سازی عملیات والفجر 4"، اثر مشترک یعقوب نعمتی، حجت‌الله کریمی و محمدجواد اکبرپور
  4. "تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق: پیش‌درآمدی بر یک نظریه"، اثر محمد درودیان
  5. "روند جنگ ایران و عراق" (2 جلد)، اثر دکتر حسین علایی
  6. "آغاز تا پایان: سیری در جنگ ایران و عراق"، اثر محمد درودیان

 

در زیر به معرفی کوتاهی از این کتاب‌ها می‌پردازیم:

 

کتاب "راه: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی"، اثر دکتر حسین اردستانی

کتاب اول از مجموعه تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی با عنوان "راه"، ماحصل ۲۱ جلسه گفت‌وگوی دکتر حسین اردستانی و دکتر غلامعلی رجایی با جناب آقای دکتر محسن رضایی است که از ۲۸ بهمن ۱۳۸۸ شروع شد و تا ۲۳ تیر ۱۳۹۴ ادامه یافت. محتوای این کتاب از سه بخش عمده زندگی دکتر محسن رضایی تشکیل شده است: دوره نوجوانی، دوران مبارزه و دوره واحد اطلاعات.

 

محسن رضایی را می‌توان فرمانده صاحب‌سبک در تاریخ معاصر ایران دانست که موفّق به خلق مکتب دفاعی و نیز سازماندهی نیروی مسلح جدید و بی‌نظیر در تاریخ نظامی شده است. وی قبل از فرماندهی سپاه، با کمک جوانان انقلابی، در شرایطی که کشور در تب‌وتاب برخاسته از انقلاب و تحوّل ساختاری و بی‌نظمی دوره گذار به سر می‌برد و تشکیل واحد اطلاعاتی در نظام پس از انقلاب یادآور ساواک بود، سازمان اطلاعاتی جدیدی را تأسیس کرد تا علاوه بر خدمت در سپاه، با کار اطلاعاتی نیز از نظام برآمده از انقلاب صیانت کند. کتاب "راه" تلاش دارد در طی 21 جلسه گفت‌وگو به سبک تاریخ شفاهی، این دوره از زندگی دکتر محسن رضایی را واکاوی کرده و اطلاعات مفیدی در خصوص دو سال نخست پیروزی انقلاب اسلامی و بحران‌های امنیتی که نظام از سوی گروه‌های سیاسی معاند مواجه بوده ارائه نماید. بر همین اساس مطالب کتاب "راه" در هفت بخش تنظیم شده است: خانواده و نوجوانی، دوران مبارزه، صیانت از انقلاب، مقابله با گروه‌های سیاسی، آمریکا کانون توطئه، تحریک‌های قومی و مذهبی و سازمان مجاهدین خلق.

 

کتاب "شماره پنج: نقش زنان در مقاومت آبادان به روایت فاطمه جوشی"، اثر مرتضی قاضی و سمیه حسینی

کتاب "شماره پنج، نقش زنان در مقاومت آبادان به روایت فاطمه جوشی" حاصل گفت‌وگوهای خانم سمیه حسینی با خانم فاطمه جوشی، یکی از زنان فعال در صحنه نبرد و شاهد عینی وقایع آبادان در آن دوره تاریخی، می باشد که به همت آقای مرتضی قاضی در 6 فصل "تولد تا انقلاب"، "باشگاه اروند"، "آبادان در حصر"، "ارتش بیست میلیونی"، "شکست حصر آبادان" و "آزادی خرمشهر" تدوین شده است. خانم فاطمه جوشی در ابتدای جنگ فرماندهی بسیج خواهران سپاه پاسداران آبادان را عهده‌دار بود و در دوران دفاع مقدس، به‌خصوص در طول یک سال محاصره آبادان نقش مهمی در سازماندهی خواهران این منطقه داشت. وی قبل از شروع جنگ نیز فعالیت می‌کرد اما با حمله ارتش عراق به مرزهای جنوبی کشور، حضور زنان آبادانی در دفاع مقدس شکل تازه‌ای پیدا می‌کند. این کتاب، تنها بیان خاطرات خانم جوشی نیست، بلکه فعالیت‌ها و نقش زنان منطقه آبادان در سال‌های ابتدایی دفاع مقدس را نیز بازگو می‌کند. نحوه مقاومت مردم آبادان تا پیش از عملیات ثامن‌الائمه و شکست حصر آبادان، زنان شهیدۀ آن دیار، نحوۀ تدارک و پشتیبانی از برادران رزمنده، چگونگی سازماندهی خواهران و شیوه‌های فرماندهی بسیج خواهران و ... ازجمله موضوعات مورد توجه این اثر بوده است که در 14 جلسه گفت‌وگو در آبادان و تهران گردآوری و تدوین شده است.

 

مبنای نظری این کتاب بر این اساس است که گفت‌وگوی شفاهی با افراد حاضر در صحنه نبرد می‌تواند یکی از شیوه‌های مهم تدوین وقایع دوران دفاع مقدس باشد. در حقیقت تحلیل تاریخ جنگ در چهره نظامی آن خلاصه نمی‌شود و اگر بناست تاریخ جامعی از حقایق آن دوره را در اختیار فرزندان این سرزمین قرار گیرد، باید جنگ را در ابعاد غیرنظامی‌اش هم مطالعه و بررسی کرد و روایت اقشار غیرنظامی فعال در جنگ را نیز کشف و ضبط نمود. زنان یکی از مهم‌ترین عناصر تأثیرگذار و در عین حال آسیب‌دیده جنگ هستند که عده‌ای از آنان حوادث آن دوران را با تمام شدتش درک کرده‌اند. زنانی که یا خود در مناطق جنگی به‌طور مستقیم شاهد صحنه‌های نبرد بودند یا مجبور به مهاجرت از مناطق جنگی شدند فشارهای روانی، اجتماعی و اقتصادی زیادی تحمل می‌کردند. عده‌ای هم اگرچه دور از صحنه‌های نبرد زندگی می‌کردند اما مردانشان در جنگ حضوری چشمگیر داشتند و آنان باید در کنار رنج‌ها و اضطراب‌های فراوان، بار زندگی و تربیت فرزندان را به‌تنهایی به دوش می‌کشیدند. بر این اساس، هر دو گروه ناگفته‌های بسیاری در سینه دارند و می‌توانند با بازآفرینی حقایق آن دوران به تکمیل وقایع آن کمک کنند.

 

کتاب روزشمار "آماده‌سازی عملیات والفجر 4"، اثر یعقوب نعمتی، حجت‌الله کریمی و محمدجواد اکبرپور

کتاب بیست‌وهفتم از مجموعه روزشمار جنگ ایران و عراق جلد بیست و هفتم کتاب روزشمار جنگ ایران و عراق با عنوان "آماده‌سازی عملیات والفجر 4؛ تجهیز عراق به جنگنده‌های سوپراتاندارد؛ تهدید ایران به بستن تنگه هرمز"، مهم‌ترین رویدادهای 53 روز از دوران جنگ تحمیلی شامل روزهای یکم شهریور تا بیست‌ودوم مهر 1362 را در برمی‌گیرد. این کتاب به نویسندگی یعقوب نعمتی وروجنی، حجت‌الله کریمی، و محمدجواد اکبرپور بازرگانی، در 852 گزارش و 1223 صفحه، اصلی‌ترین وقایع بازه زمانی 1 شهریور تا 22 مهر 1362 را در حوزه‌های گوناگون جنگ ازجمله نظامی، سیاسی، اقتصادی و... بررسی می‌کند.

 

مهم‌ترین حوادث و مسائل نظامی، سیاسی و اقتصادی که در کتاب بیست‌وهفتم روزشمار به آن پرداخته شده است عبارت‌اند از: طراحی عملیات‌ها، گلوله‌باران شهرها و حملات هوایی ارتش عراق به مناطق مسکونی ایران، حملات عراق به کشتی‌های تجاری ایران در خلیج‌فارس، عملکرد گروه‌های مسلح ضدانقلاب و اقدامات نیروهای خودی، آغاز مراحل اجرایی طرح لبیک یا خمینی، تحویل هواپیماهای سوپراتاندارد به عراق، تهدیدات ایران و احتمال گسترش دامنه جنگ، درخواست‌های پایان جنگ و مواضع جمهوری اسلامی، اقدامات دادگاه بین‌الملل اسلامی، دیپلماسی ایران، تحرکات دیپلماتیک عراق، بهبود نسبی وضعیت اقتصادی ایران، وخامت اوضاع اقتصادی عراق، مهار نشت نفت از چاه شماره 3 حوزه نفتی نوروز، مهم‌ترین رویدادهای داخلی ایران، مواضع شورای همکاری خلیج‌فارس و برگزاری مانور نظامی مشترک و درگیری‌های داخلی لبنان.

 

کتاب "تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق، پیش‌درآمدی بر یک نظریه"، اثر محمد درودیان

کتاب "تجزیه‌وتحلیل جنگ ایران و عراق پیش درآمدی بر یک نظریه" به نویسندگی محمد درودیان، در 6 فصل  -نقد و بررسی رویکردها، روش تحقیق، چالش جنگ، جنگ دفاعی، جنگ آزادسازی، و جنگ تعاقبی-تهاجمی- و  تلاش دارد با بررسی جنگ به عنوان یک مسئله استراتژیک، میان تجربیات جنگ هشت‌ساله با نیازها و ضرورت‌های حال و آینده، ارتباط و پیوستگی عمیق و منطقی برقرار کند، تا از این طریق امکان استفاده از تجربه دفاع مقدس، برای تصمیم‌گیری در ساختار سیاسی –نظامی کشور فراهم شود. به عبارت دیگر، نویسنده گامی در جهت ارتقاء مباحث از سطح عملیاتی به سطح راهبردی به منظور استفاده از تجارب جنگ برداشته و به سمت ایجاد نظریه ماندگاری در این زمینه حرکت کند.

 

درودیان در این کتاب از مباحثی که در کتاب‌های پیشین خود بخصوص مجموعه شش جلدی «سیری در جنگ ایران و عراق» استفاده کرده است، اما این مطالب را به غایت کمال رسانده و سطح آن را ارتقا بخشیده است. خواننده در این کتاب با دید راهبردی عمیقی روبرو می‌شود که می‌توان از این طریق، نیازها و ضرورت‌های حال و آینده را تااندازه‌ای مورد شناسایی قرار داد. نویسنده در این کتاب به تبیین منطقی و مستدل از جنگ تحمیلی و دفاع مقتدرانه از حریم هشت سال دفاع مقدس می‌پردازد. وی تبیین مسائل جنگ را در مقایسه با گذشته، با استدلال و تفضیل بیشتری ارائه می‌نماید تا از ابهاماتی که به اقتضای عمق مطالب جنگ وجود دارد، مرتفع نماید. همچنین تلاش می‌کند تا شبهات و اشکالات جدیدی که در دهه اخیر، در باب مسائل جنگ مطرح شده، مورد نقد و بررسی قرار دهد.

 

کتاب "روند جنگ ایران و عراق"، اثر دکتر حسین علایی

کتاب دو جلدی "روند جنگ ایران و عراق" دارای ده فصل است که تاریخ تحولات جنگ عراق با ایران را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده است. نویسندۀ کتاب سردار حسین علایی فرمانده نیروی دریایی سپاه در دوران دفاع مقدس می­‌باشد. لذا از ویژگی­‌های مهم کتاب، حضور نویسنده در سطح عالی جنگ در دوران دفاع مقدس می‌­باشد. بدین سبب کتاب "روند جنگ ایران و عراق" از اهمیت ویژه­ای در کتاب‌های تحقیقاتی و پژوهشی دفاع مقدس برخوردار است.

 

فصل اول این کتاب به رخدادهای مهم سیاسی در بُعد داخلی و خارجی کشور از پیروزی انقلاب اسلامی و تغییر ساختار حکومتی در ایران تا آستانۀ جنگ پرداخته است. فصل دوم کتاب به علل و عوامل مؤثر در بروز جنگ می­‌پردازد. فصل سوم تا فصل نهم کتاب به وقایع نظامی و سیاسی از آغاز تا پایان جنگ به طور مشروح پرداخته است. روند و ترتیب توالی رخدادها در کتاب به صورت زمانی می‌باشد. نویسنده در این فصول از کتاب به بررسی تهاجم اولیه عراق، به‌کارگیری و سازماندهی مردمی توسط قوای ایرانی در آغاز جنگ، آزادسازی مناطق اشغالی، فتح بُستان، خرمشهر و ... عبور از مرز و تعقیب دشمن و همچنین جنگ شهرها، جنگ نفتکش­‌ها، به کارگیری سلاح­‌های شیمیایی توسط عراق، ماجرای مک‌­فارلین، جنگ آمریکا با ایران در خلیج‌­فارس و قطع­نامه­‌های 598، 540، 522 و 514 سازمان ملل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. راهبردهای نظامی دو کشور در طول جنگ، رفتارهای دیپلماسی، سیاسی و نظامی حامیان عراق مواضع برخی از کشورها عملکرد سیاست خارجی از جمله مواردی است که در کتاب خوانده می­‌شود. در پایان هم به چگونگی روند خاتمه جنگ پرداخته شده است و عوامل مؤثر بر پایان دادن به جنگ 8 ساله بررسی شده‌­اند. فصلی هم به درس­‌ها و تجربیات حاصل از جنگ اختصاص یافته است و دلایل پیروزی­ ها و ناکامی­‌های قوای مسلح در جریان جنگ تحمیلی بیان شده است. یک فصل هم به خسارات ایران و عراق از جنگ اختصاص یافته است و به عقب­‌ماندگی­‌های اقتصادی دو کشور اشاره شده است.

 

کتاب "آغاز تا پایان: سیری در جنگ ایران و عراق"، اثر محمد درودیان

کتاب آغاز تا پایان آخرین جلد از مجموعۀ 6 جلدی سیری در جنگ ایران و عراق است که توسط آقای محمد درودیان تألیف شده است.این کتاب، وقایع سیاسی-نظامی جنگ از زمینه‌سازی تهاجم عراق تا آتش‌بس را در نه فصل بررسی می‌کند. 8 فصل کتاب (از فصل دوم تا آخر)، نمایانگر 8 سال دفاع مقدس است و در هر فصل یک سال دفاع مقدس (از مهر تا مهر سال بعد آن) بررسی می‌شود و یک فصل نیز به نتیجه‌گیری اختصاص یافته است.

 

در فصل اول کتاب با عنوان «زمینه‌های تهاجم»، این زمینه‌ها از دید سیاستمداران داخلی و خارجی بررسی می‌شود. در فصل دوم با عنوان «تجاوز و اشغال»، ابعاد مختلف جنگ در سال اول، و در فصل سوم باعنوان «آزادسازی مناطق اشغالی و تداوم جنگ»، پیروزی‌ها و شکست‌ها در اثر استفاده از روش کلاسیک جنگ تحلیل می‌شود. فصل چهارم کتاب با عنوان «بن‌بست و توقف»، سال سوم جنگ را مورد تحلیل قرار داده، به عدم گشایش نیافتن بن‌بست جنگ به سود ایران یا حاصل نشدن پیروزی نهایی اشاره می‌شود. فصل پنجم با عنوان «تشدید فشار بر ایران»، اوضاع سیاسی و اقتصادی ایران و افزایش فشار بر ایران به منظور خاتمۀ جنگ را بررسی می‌کند. فصل ششم کتاب با عنوان «گسترش جنگ»، گسترش جنگ دریاها و شهرها از سوی عراق و فصل هفتم با عنوان «تغییر توازن به سود ایران»، عملیات فاو و تصرّف این منطقه را مورد بررسی قرار می‌دهد. فصل هشتم با عنوان «ثبت توازن به سود ایران» و فصل نهم با عنوان «پایان جنگ» هشتمین سال جنگ، حوادث منتهی به پذیرش قطعنامه از سوی ایران و تجاوز دوباره به ایران و عدم موفقیت آن کشور را مورد بحث قرار می‌دهد.

 

عکس‌های مرتبط: 
دسته بندی اخبار: 
اخبار - دفاع مقدس
اخبار - آثار مرکز
اخبار داخلی مرکز

دیدگاه جدیدی بگذارید