مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 29 آبان؛

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

گزارش فعالیت اطلاعات عملیات لشکر عاشورا در عملیات والفجر8

چاپلینک ثابت

سردار اصغر عباسقلی‌زاده (مسئول اطلاعات لشکر31 عاشورا در عملیات والفجر8) که در همایش  "بررسی نقش لشکر عاشورا در عملیات والفجر8" سخن می‌گفت، عملکرد اطلاعاتی لشکر عاشورا را در شش مرحلة 1- تحویل‌گیری خط پدافندی و استقرار درآن؛ 2- آماده‌سازی منطقه و شناسایی منطقه خودی و دشمن و جزر و مد؛ 3- تمرین غواصی؛ 4- شرکت در آموزش غواصان خط‌شکن؛ 5- همراهی با خط‌شکنان و 6- همراهی با گردان‌های عمل‌کننده تشریح کرد و گفت: در اوایل سال 64، از زمانی که مأموریت به لشکر ابلاغ شد، بلافاصله طرح‌ریزی و برنامه‌ریزی و هدایت مأموریت توسط  "امین آقا" انجام گرفت و نیروهای کل اطلاعات را مأمور کرد که با تمام استعداد و توانش منطقه مأموریتی لشکر عاشورا را تحویل بگیرد. مأموریت در اواسط نیمه دوم اردیبهشت سال 64 به ما ابلاغ شد و در نیمه دوم خردادماه در منطقه مستقر شدیم.

سردار اصغر عباسقلی زاده مسئول اطلاعات ل 31 در والفجر 8

 

تحویل‌گیری خط پدافندی از ژاندارمری

سردار عباسقلی‌زاده با اشاره به جایگزین‌شدن نیروهای اطلاعاتی به‌جای نیروهای ژاندارمری در منطقه عملیاتی، توضیح داد: در منطقه عملیاتی با توصیه حفاظتی و با توجیه کامل اطلاعاتی و رعایت نکات امنیتی توسط فرمانده لشکر، نیروهای اطلاعات مأموریت تحویل‌گیری خط را دریافت کردند و به منطقه رفتند و با هماهنگی قرارگاه کربلا، خط پدافندی را از نیروهای ژاندارمری تحویل گرفتند. نیروهای اطلاعاتی در منطقه مستقر شدند و تمامی کارهای پدافندی، پشتیبانی، مهندسی و آماده‌سازی مقدماتی عملیات را اجرا یا هدایت کردند.

 

وی افزود: درحقیقت نیروهای اطلاعات در حدود هشت ماه در منطقه مستقر بودند و همه مقدمات کار اجرای عملیات را بنا به دستور فرمانده لشکر پیگیری و اجرا می‌کردند.

 

وی با ذکر عملکرد نیروهای اطلاعاتی در ابتدای شروع فعالیت در منطقه گفت: زمانی که خط را از نیروهای ژاندارمری تحویل گرفتیم، از مسئولان سابق آنجا سابقه وضعیت خط را گرفتیم و اقداماتی را که آنها به‌طور روزمره انجام می‌دادند، پرسیدیم. نحوه اجرای آتش، تردد، نگهبانی، استقرار و... را از آنها سؤال کردیم و دلیلش این بود که کاری نکنیم که دشمن متوجه تغییر نیرو در خط شود.

 

شناسایی زمین منطقه و اقلیم

سردار عباسقلی‌زاده ایجاد آمادگی برای انجام فعالیت‌ها و عملیات اطلاعاتی در منطقه را دومین مرحله از کارهای اطلاعاتی صورت‌گرفته در عملیات والفجر8 بیان کرد و گفت: بعد از مقدماتی که برای گرفتن خط انجام دادیم، مرحله دوم فعالیت‌های اطلاعاتی انجام شد. این مرحله شامل ایجاد آمادگی برای انجام فعالیت‌ها و عملیات اطلاعاتی در منطقه بود. شناسایی منطقه خودی، اولین گام بود. منطقه خودی، یک منطقه بکر بود. جاده‌ای وجود نداشت و فقط خط مرزی به اضافه پاسگاه‌ها و پایگاه‌های محدود در حد سنگرهای متروکه و محدود انفرادی به‌جهت نگهداری خط، توسط نیروهای پدافندی ژاندارمری وجود داشت.

 

وی ادامه داد: همچنین شناسایی خود زمین؛ چراکه زمین آن منطقه برای ما تازگی داشت و در آن زمین ابهاماتی وجود داشت که برای شناسایی آن وارد عمل شدیم. آن منطقه را از هر لحاظ ازجمله نهرها و پوشش گیاهی شناسایی کردیم.

 

احداث دیدگاه‌ها و دکل‌های دیده‌بانی

مسئول اطلاعات لشکر در عملیات والفجر8، احداث دیدگاه‌ها و دکل‌های دیده‌بانی را ازجمله اقدامات مرحله دوم فعالیت‌های اطلاعات عملیات معرفی کرد و افزود: دکل‌های دیده‌بانی را با استفاده از اقلیم و پوشش منطقه توسط نخلستان‌های گسترده و تقریباً پرحجمی که در منطقه بود، احداث و کاملاً استتار کردیم. حتی جلوی خود دوربین دیده‌بانی  120*20  را که روی دکل قرار داده بودیم، استتار کردیم تا به‌صورت 24 ساعته بتوانیم دشمن را رصد کنیم . هم از دیدگاهی که با دکل درست کرده بودیم و هم از سنگرهای دیده‌بانی کنار ساحل، کلیه فعالیت‌های طرف مقابل را رصد می کردیم تا نقاط ضعف خط پدافندی دشمن، سنگرهای آتش دشمن، نوع سلاح‌ها و وضعیت تردد به خط و کمین و کلیه فعالیت‌های آنها را شناسایی کرده باشیم.

 

وی با اشاره به جزر و مد اروندرود اظهار کرد: رودخانه اروند در هر 24 ساعت، دو بار جزر و دو بار مد می‌شود و جزر و مد در هر روز، هم ازنظر متراژ ارتفاع جزر و مد، و هم ازنظر ساعت جزر و مد، و هم ازنظر سرعت و شدت آن متفاوت بود.

 

وی به ذکر اراده نیروهای اطلاعات در عملیات و عزم راسخ آنها پرداخت و گفت: سرعت و شدت جزر و مد و عمق آب به‌حدی بود که اکثر آبزیان وحشی به داخل نهرها می‌آمدند و تردد داشتند و ما با اینکه می‌دانستیم در داخل اروندرود آبزیانی همانند اره‌ماهی و کوسه‌ماهی وجود دارد، این مسائل مانعی برای فعالیتمان نمی‌شد.

 

رصد هشت‌ماهه دشمن قبل از عملیات

سردار عباسقلی‌زاده به راهکارهای اطلاعاتی در عملیات والفجر8 برای انتخاب زمان صحیح عملیات اشاره و تصریح کرد: برای اینکه زمان دقیق را برای عملیات و همچنین برای انجام اقدامات شناسایی مشخص کنیم باید تغییرات جزر و مد را در هر نقطه از ساحل خودی رصد می‌کردیم؛ برای همین، چند شاخص را تهیه کرده بودیم. شاخص پنج متری به عرض 10سانتی‌متر و طول‌های 5 متر و 6 متر تهیه کرده بودیم و به حاشیه نخل‌ها زده بودیم و 24 ساعته آنها را کنترل می‌کردیم. زمان و متراژ مد و فاصله زمانی آنها را طی هشت ماه رصد کردیم تا بهترین زمان عبور از رودخانه و استفاده از مناسب‌ترین ساعات برای انجام عملیات را پیدا کنیم.

 

وی با اظهار اینکه تهیه گزارش‌های روزانه سخت‌تر از شناسایی بود، افزود: کار بعدی که انجام می‌دادیم تهیه گزارش‌های روزانه بود. تهیه گزارش برای ما سخت‌تر از شناسایی بود. باید پارامترها را با دقت پر می‌کردیم و یک نسخه از گزارش را به‌صورت محرمانه خدمت فرمانده لشکر ارسال می‌کردیم و نسخه دیگر را هم به قرارگاه می‌فرستادیم و از تمام جنبه‌های فعالیت‌های دشمنان، رصد دیده‌بانی، جزر و مد و تمامی تحرکاتی که در آن منطقه بود گزارش می‌نوشتیم.

 

تمرین در رودخانه بهمن‌شیر برای کسب آمادگی

سردار عباسقلی‌زاده تمرین در رودخانه بهمن‌شیر را ازجمله اقدامات مؤثر برای آمادگی و تسلط کافی در شناسایی اروندرود دانست و گفت: در مراحل ایجاد آمادگی، برای اینکه تسلط کافی در امر شناسایی اروندرود داشته باشیم، تدبیری اندیشه شد و برادران اطلاعات تقسیم شدند و به رودخانه بهمن‌شیر که در فاصله 15 کیلومتری اروندرود بود جهت تمرین گذر از آب رفتیم. اما به چه شیوه‌ای؟ با چه وزنه‌هایی؟ و تا چه عمقی خودمان را در آب فرو ببریم؟  تمامی جزئیات کار شناسایی را در بهمن‌شیر طی دو و ماه نیم مشخص کردیم و از نیمه دوم شهریورماه وارد شناسایی اصلی منطقه عملیاتی والفجر8 در اروندرود شدیم.

 

وی در ادامه به بیان روحیه و معنویت نیروهای غواص پرداخت و گفت: پس از انجام این تمرینات سخت، برادرها به قدری خسته می‌شدند که همان بیرون سنگرها می‌خوابیدند. شبی دو نفر را کنار ساحل پیدا کردیم و هر کار کردیم تا آنها را به سنگر ببریم نیامدند. فهمیدیم جایی خوابیده‌اند که با بالا آمدن آب  و خوردن آب به بدنشان از خواب بیدار شوند و بتوانند نماز شب خود را بخوانند.

 

 

 

 

 

تهیه کالک و نقشه‌های وضعیت

مسئول اطلاعات لشکر در عملیات والفجر8، تهیه کالک و نقشه‌های وضعیت و ماکت عملیاتی منطقه والفجر8  را ازجمله کارهای این نیروها بیان کرد و افزود: اینها سندهایی بودند که برای آشنایی  و توجیه تمامی گردان‌های رزم و پشتیبانی رزم و پشتیبانی خدمات رزم تهیه کرده بودیم. همچنین یک عکس پانوراما از محدوده سه کیلومتری خط خودمان به واسطه فردی که از قرارگاه کربلا مأمور شده بود، تهیه کردیم؛ از این عکس برای توجیه‌های عملیاتی خودمان و قرارگاه استفاده می‌کردیم.

 

وی با اشاره به تجربیاتی که نیروهای اطلاعات عملیات در طول تمرینات به دست آوردند، یادآور شد: در طول تمریناتی که در بهمن‌شیر انجام می‌دادیم، برای عبور از آب در اکیپ‌های سه‌نفره، چهارنفره و پنج‌نفره تمرین می‌کردیم. دیدیم که بهترین شیوه یا سه‌نفره یا دونفره است. در اولین شناسایی خودمان در اروندرود اکیپ سه‌نفره را راه انداختیم. متوجه شدیم نزدیک اسکله، یکسری مشکلات با این سه نفر پیش می‌آید و دیگر شناسایی را کامل نکردیم و برگشتیم و تصمیم قطعی گرفتیم که شناسایی در تمامی محورهای عملیاتی استقراری لشکر باید دونفره صورت بگیرد.

 

سردار عباسقلی‌زاده با اشاره به راه‌های مختلفی که در شناسایی استفاده شده است، افزود: هفت نهر خط حد ما بود. دو نهر خط مرز با یگان‌های جناحین بود و پنج نهر هم نهرهای شناسایی و پدافندی بود. وقتی که شناسایی را در زمان آغازین مد یا جزر شروع می‌کردیم اگر در زمان مد در شب‌هنگام می‌خواستیم به شناسایی برویم، از پایین‌ترین خط حد خودمان می‌رفتیم؛ چون زمانی که مد می‌شد آب به سمت بصره می‌رفت.

وی ادامه داد: اگر هدف ما نقطه خاصی بود از یک نقطه معین رها می‌شدیم تا به آن برسیم. مثلاً اگر هدف ما اسکله چهارچراغ بود خودمان را در نقطه خاصی رها می‌کردیم تا به آنجا برسیم و برعکس اگر در جزر می‌خواستیم شناسایی کنیم از بالا به پایین شروع می‌کردیم.

 

جایی برای خطا نداشتیم

وی اثر کوچک‌ترین خطا در اطلاعات را در عملیات جبران‌ناپذیر دانست و خاطرنشان کرد: حتی در یکی از شناسایی‌هایی که انجام می‌دادیم وضعیت جوی بد شد و بچه‌ها که در اوایل جزر راه افتاده بودند در اواخرخط حد لشکر25 از آب درآمدند. یعنی اگر خطاهایی را داشته باشیم این خطاها برای اجرای عملیات اصلاً قابل‌قبول نبود، به‌طوری‌که در زمانی که عملیات را اجرا کردیم و یگان‌های گردان‌های خط‌شکن، خط را شکستند دیگر انحرافی به چپ و راست نداشتیم. اواخر مد، گردان‌ها راه افتادند و زمانی که جزر شروع شد به هدف زدند.

 

سردار عباسقلی‌زاده اظهار کرد: شناسایی سنگرها، وضعیت طول خطر و موانع را شناسایی می‌کردیم. در  جزر تمرین کردیم و علی‌رغم اینکه می‌دانستیم در جزر مشکل پیدا می‌شود ولی برای توان عملی خودمان و لمس واقعی قضیه در جزر به منطقه رفتیم. در سمت راست منطقه نهری بود که اگر  در جزر از آن نهر به داخل می‌رفتیم به نزدیکی‌های دشمن می‌رسیدیم. در حدود 20 الی 30 متر که به خط دشمن مانده بود زمانی که آب به پایین آمد کلاً لجن بود و لجن به حدی بود که تا نیم متر فرو می‌رفتیم و اگر لباس غواصی نبود قطعاً به مشکل برمی‌خوردیم.

در آنجا مشاهده کردیم که در زمان جزر، علاوه بر مشکلی که گل‌ولای برای ما در آن منطقه ایجاد می‌کرد، مشکلات دیگری را هم ایجاد می‌کرد و باید ما موانع بیشتری را خنثی می‌کردیم؛ یعنی بعد از گل‌ولای که مانع طبیعی بود، کثرت موانع ازجمله: موانع خورشیدی که کاملاً به هم تنیده شده بودند و در داخل گل فرو رفته بودند، سیم خاردارهایی که به موانع خورشیدی چسبیده شده بودند و مین‌های منوری که به موانع خورشیدی و سیم‌های خاردار زده شده بود هم وجود داشت. 

 

جزر زمان مناسبی برای عملیات نبود

مسئول اطلاعات لشکر در عملیات والفجر8 با بیان اینکه جزر زمان مناسبی نه برای شناسایی و نه برای نیروهای عمل‌کننده بود، یادآور شد: به این ترتیب مطمئن شدیم که زمان جزر، زمان مناسبی برای عبور نیست؛ لذا تمام شناسایی‌های خود را به اواخر مد متوجه کردیم و تا شروع جزر شناسایی خودمان را انجام داده بودیم و به منطقه برمی‌گشتیم.

 

وی ادامه داد: در شناسایی‌ها مطالب زیادی به دست آوردیم که عمده‌ترین آنها معابر مورداستفاده عراقی‌ها بود. در زمان خط‌‌شکنی نیز از این شناسایی‌ها استفاده کردیم.

 

سردار عباسقلی‌زاده به وجود کشتی چینی و باربری اشاره کرد و گفت: یک کشتی چینی با طول تقریباً 200 متر در دل ساحل عراقی بود و کشتی باری دیگری که در حدود 60 متر طول داشت در نزدیکی‌های اسکله چپ شده بود. اوایلی که برای شناسایی می‌رفتیم احتیاط می‌کردیم و زمانی که به سمت دشمن نزدیک شدیم، وقتی آب در مخازن این کشتی پر می‌شد صداهای عجیبی می‌داد و برای ما این موضوع نگران‌کننده بود؛ چون برای اولین‌بار این سروصداها را می‌شنیدیم و احتمال می‌دادیم که کمین باشد و بعد از اینکه تمرین انجام شد و اطمینان پیدا کردیم که این صدا از پر و خالی شدن آب در کشتی‌ها است، این قضیه هم حل شد.

 

سردار عباسقلی‌زاده با اشاره به سنگرهایی که در زیر اسکله چهارچراغ وجود داشت و از دید نیروهای اطلاعات عملیات پنهان مانده بود، تشریح کرد: ما به زیر اسکله چهارچراغ که در حدود 50 متر به داخل آب آمده بود به‌هیچ‌وجه دید نداشتیم و در شناسایی‌ها از کنار آن رد می‌شدیم؛ درحالی‌که در زیر آن سنگرهای زیادی بودند که به‌هیچ‌وجه به آنجا دیده‌بانی نداشتیم و شاید به‌علت تاریک‌بودن اسکله و محدودبودن منطقه و اینکه نمی‌دانستیم دقیقاً چه تعداد سنگر وجود دارد و از طرفی در شب به شناسایی می‌رفتیم و نه نوری وجود داشت و نه سروصدایی شنیده می‌شد، نتوانستیم آنجا را شناسایی کنیم.

اسکله چهار چراغ فاو

اسکله چهارچراغ فاو- 19 بهمن 1364

وی ادامه داد: تمامی این اقدامات تا آبان ماه سال 64 ادامه پیدا کرد و از آذرماه کم‌کم زمان اجرای عملیات نزدیک شده بود و ما تجربیات لازم را در رابطه با زمان عبور از آب، اطلاعات کامل جزر و مد، نحوه عبور از آب و کیفیت اندازه‌گیری وزنه‌های غواصی پیدا کرده بودیم.

 

مسئول اطلاعات لشکر در عملیات والفجر8 با اشاره به شرایط سختی که برای گذر از آب و حمل اسلحه ایجاد شده بود، گفت: حتی یک بار که در شناسایی‌ها سلاح همراهمان بردیم در ساحل دشمن سلاح کلاش یا یوزی برای ما مشکل ایجاد کرد و از آن به بعد برای شناسایی یک لباس غواصی داشتیم، تا چانه داخل آب فرو می‌رفتیم، وزنه‌ها را در کمر خودمان تنظیم کرده بودیم و حداکثر استفاده را از وزنه می‌کردیم تا آن حدی که تا چانه یا زیر چشمانمان زیر آب برود و به‌واسطه اشنوگر، فقط از چشم‌ها به بالا روی آب باشد و لازمه‌اش این بود که دیده نشویم و سرعتمان در داخل آب، بالا باشد.

وی با بیان اینکه در شناسایی‌ها از وزنه و سلاح کمری استفاده می‌کردیم، تصریح کرد: اگر می‌خواستیم کلاش را در آنجا بالا ببریم، بالابردن کلاش و اسلحه همان و زیرآب‌رفتن سر ما نیز همان و دیگر نمی‌توانستیم خودمان را نجات دهیم.

 

آموزش گردان‌های عمل‌کننده و خط شکن

سردار عباسقلی‌زاده با معرفی مرحله چهارم عملیات اطلاعاتی لشکر عاشورا یادآور شد: از آذرماه سال 64، نیروهای اطلاعات به دو قسمت تقسیم شدند و هر قسمت به یکی از دو گردان خط شکن رفتند و آموزش‌های حدود دو ماهه را به برادران گردان‌های خط شکن گردان علی‌اصغر(ع) و گردان سیدالشهدا(ع) در رودخانه کارون دادند. در طی دو ماه نیروهایی که به‌صورت خاص گزینش شده بودند ازطرف فرمانده لشکر نظارت می‌شدند.

 

وی در ادامه مطرح کرد: تمامی تجربیاتی که طی شش ماه در منطقه کسب کرده بودیم را طی دو ماه به تمامی رزمندگان لشکر عاشورا انتقال دادیم. ازلحاظ نوع پوشیدن لباس غواصی، کیفیت و تنظیم وزنه‌ها، وضعیت فرورفتگی در آب، نوع حرکت، تنظیم طناب، حرکت دسته‌ای و حرکت طولی همه انتقال داده شد.

 

شکستن خط

مسئول اطلاعات لشکر در عملیات والفجر8، با معرفی مرحله پنجم فعالیت اطلاعاتی لشکر عاشورا افزود:

 مرحله خط شکنی، پنجمین مرحله فعالیت نیروهای اطلاعاتی لشکر عاشورا بود. در این مرحله نیروهای اطلاعات به گردان‌های خط شکن و گردان‌های موج‌های بعدی جهت ادامه عملیات تقسیم شدند. به هر دسته‌ای از گروهان‌های خط شکن دو نفر نیروی اطلاعات اختصاص یافت. این نیروها برابر شناسایی‌هایی که قبلاً انجام داده بودند، باید نقاطی را می‌زدند، اما مشکلی به نام ضرورت هم‌زمانی عملیات در طول تمام جبهه وجود داشت. ساعت مد و جزر در هر نقطه متفاوت بود، اما ساعت آغاز عملیات باید به‌طور یکسان انجام می‌شد. این ساعت، 10 شب بود.  

 

کشتی چینی، سخت‌ترین منطقه عملیاتی اطلاعات

سردار عباسقلی‌زاده با اشاره به اینکه کشتی چینی از سخت‌ترین معبرهای عملیاتی اطلاعات بود، افزود: ما نگران حرکت دسته‌های خط شکن از آب بودیم، زیرا زمانی که خودمان به آنجا می‌رفتیم نیروهای کمین دشمن در خود کشتی چینی بودند. بلافاصله مد که می‌شد به سنگرهای دشمن می‌رسیدیم. این یکی از سخت‌ترین معبرهایی بود که اکثر شهدای اطلاعات و گردان ما در اینجا داده شد.

 

امداد غیبی

وی با اشاره به وجود امداد غیبی در عملیات والفجر8 عنوان کرد: در شب عملیات به‌واسطه عنایات خداوند و اخلاص رزمندگان بسیجی و پاسدار، امداد غیبی نیز داشتیم. زمانی که محور یک از پشت کشتی چینی آمدند که به یک قسمت  ازقبل‌تعیین‌شده بزنند و وارد شوند مکانی را مشخص کرده بودیم که معبر مورداستفاده عراقی‌ها بود و در کشتی چینی کمین داشتند و نیرو مستقر بود و از قسمت دیگر موانع را بازدید می‌کردند.

 

سردار عباسقلی‌زاده ادامه داد: زمانی که موانع را رد کردیم و به سیم خاردار توپی سه‌حلقه‌ای رسیدیم، هنوز آن را نبریده بودیم که  یک نیروی عراقی به بالای خاکریز آمد. همراه آن عراقی یک سگ هم وجود داشت. در پشت ما 25 نفر غواصانی بودند که تازه از آب بیرون آمده بودند و لباس‌هایشان برق می‌زد و ازطرف دیگر هم در سمت لشکر25 منور زده بودند، این عراقی به سمت ما آمد و در حدود دو الی سه دقیقه طول کشید، دقیقاً به ما نگاه می‌کرد و ما آماده شده بودیم و فکر می‌کردیم که می‌خواهد تیراندازی کند یا برود و حضور ما را خبر دهد.

ما منتظر عکس‌العملش بودیم اما او خیلی آرام از خاکریز پایین آمد و حتی سگش هم هیچ عکس‌العملی نشان نداد و این جای تعجب بود!  با رفتن آن عراقی برگشتیم و فکر کردیم رفته و خبر داده است، ولی برادران شجاع گردان علی‌اصغر(ع) کل خط را به‌آسانی پاک‌سازی کردند.

 

راهنمایی گردان‌های خط شکن

مسئول اطلاعات لشکر در عملیات والفجر8 با معرفی مرحله آخر از مجموعه مراحل اطلاعات، به‌عنوان راهنمای گردان‌های خط شکن، توضیح داد: آخرین مرحله اطلاعاتی ما مربوط به ادامه عملیات می‌شود که در همه مراحل اجرای عملیات ازجمله: مرحله خط‌شکنی، مرحله رسیدن به جاده فاو ـ ام‌البحار، مرحله رسیدن به اتوبان فاو ـ بصره و همچنین ادامه عملیات در کارخانه نمک تا تثبیت خط پدافندی لشکر در تمامی گردان‌ها نیروهای اطلاعاتی مأموریت داشتند همراه گردان و به‌صورت راهنمای گردان در کنار رزمندگان گردان‌های خط شکن و لشکر عاشورا باشند.

 

دسته بندی اخبار: 
اخبار- مرکز
گزارش

دیدگاه جدیدی بگذارید