مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس
 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

بایگانی موضوعی اخبار

اشتراک در بایگانی موضوعی اخبار

عراق برای بین‌المللی کردن جنگ و کشاندن دیگر کشورها به میدان نبرد، حملات گسترده‌ای را به خطوط کشتی‌رانی انجام داد. در مقابل، جمهوری‌اسلامی با اعلام سیاست مقابله به مثل و حمله به کشتی‌های کشورهای طرف‌دار عراق، به دفاع از نفت‌کش‌هایش در برابر حملات عراق برخاست و بدین ترتیب جنگ در خلیج‌فارس با شدت بیش‌تر ادامه یافت. در شهریور 1365 کویت به فکر استفاده از پرچم امریکا و شوروی افتاد و با این کشورها تماس گرفت. با نصب پرچم شوروی بر روی سه نفتکش کویتی، امریکا نیز که از رقیب خود عقب مانده بود، شتابان به درخواست کویت پاسخ مثبت می دهد.

دکتر الله‌کرم: نه قطعنامه 598، بلکه مقاومت ملی و اسلامی ملت ایران بود که دشمن را عقب زد. اصلاً قطعنامه کاره‌ای نبود. قطعنامه را پذیرفتیم تازه آن‌ها شارژ شده و حمله کردند.

دکتر علایی: حاصل این تصمیم برای جمهوری اسلامی برکات زیادی داشته است. ما تمام اهدافی که در جنگ اعلام کردیم، با پذیرش قطعنامه به آن رسیدیم و ما بیشتر از این چه می‌خواستیم؟ بنابراین تصمیم درست و حکیمانه بوده است.

عصر یکشنبه 27 تیر 1395، مصادف با سالروز پذیرش قطعنامه 598 از سوی ایران در تاریخ 27 تیر 1367، از سوی گروه تاریخ انجمن اندیشه و قلم همایشی با عنوان "راز جام زهر: بررسی دلایل پذیرش قطعنامه‌ی 598"، با حضور و مناظرۀ دکتر حسین علایی اولین فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در دوران دفاع مقدس و دکتر حسین الله کرم از فرماندهان دوران دفاع مقدس، در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

منطقه عملیاتی رمضان زمینی مثلثی شکل به وسعت 1600 کیلومتر مربع است. ضلع شمالی این منطقه به طلائیه و حاشیة جنوبی آن به هورالعظیم ختم می‌شود. در غرب این منطقه – که 80 کیلومتر طول دارد - رودخانه اروند واقع شده که از تلاقی دو رودخانة دجله و فرات در منطقه شروع می‌شود و تا شلمچه در غرب خرمشهر ادامه دارد. شرق منطقه نیز به‌طول 60 کیلومتر به دشت باز حمید – خرمشهر و خط مرزی شمال – جنوب از کوشک تا شلمچه منتهی می‌شود.

سیستم دولتی سرسخت و انعطاف ‏ناپذیر در عراق نیز به این مسئله پی‏ برده است که کنترل مردم کاری بس دشوار می‌‏باشد ، مقامات دولتی مشکل کشته‌شدگان و مجروحین را به دقت و با پرداختن بهای گزاف، کنترل و اداره می‌‏کنند، زیرا در غیر این ‏صورت، این قضیه به راحتی می‌‏تواند موجبات سرنگونی سریع آنها را فراهم سازد. اگر فرد کشته شده، سرباز صفر باشد، به خانواده وی 23 هزار دینار عراقی معادل با حدود 75 هزار دلار به نرخ دولتی جهت خرید منزل داده می‏‌شود.

اطلاع‌رسانی ناصحیح و بی‌توجهی رسانه‌ای، آنچنان به سرعت در افکار عمومی و فضای مجازی پیچید که فرصت چندانی برای واکاوی دقیق این موضوع به متخصصان این حوزه نداد. از سوی برخی دشمنان اینگونه القا شد که ایران در طول جنگ از تاکتیک امواج انسانی استفاده کرده بدین گونه شهدای عملیات کربلای 4 را حاصل اشتباهات فرماندهی دانستند.

به مناسبت سالروز مراسم تشییع پیکر شهدای کربلای 4

بدون ارزیابی درست و فهم ابعاد منطقه‌ای جنگ عراق و ایران نمی‌توان امیدوار بود که از لحاظ سیاسی بتوان منطقه‌ای باثبات و پررونق ایجاد کرد. ازاین‌رو، باید اقدامات مهمی را که از سوی متحدان منطقه‌ای برای برتری بخشیدن به موقعیت یکی از طرف‌های درگیر در برابر دیگری طراحی شده بود مورد بررسی قرار داد.

متحدان منطقه‌ای عراق در جنگ تحمیلی
یادداشتی از خانم دکتر سعیده لطفیان

کسی تصور نکند ما شرایط آسانی داشتیم، خیلی دشوار بود و در اضطراب بودیم. دشمن هیچ کمبودی به لحاظ نفرات و تجهیزات نداشت، احساس هم می‌کردیم حمله به این دشمن خیلی دشوار و سخت است و حتی احتمال شکست هم می‌دادیم. نقطه قوت ما، فرماندهان و رزمندگان ما بودند. ... من شهادت می‌دهم والله فرماندهان ما نه ماجراجو بودند و نه توهم داشتند و نه این‌که بدون کار و بررسی و طراحی و شناسایی عمیق و بحث‌های فراوان و تفکر، همین‌طوری، خشک‌وخالی توکل بر خدا کنند.

سخنرانی سرلشکرغلامعلی رشید در سال روزآزادی خرمشهر

پس از آن‏که ارتش عراق موقعیت خود را در سرزمین‌های اشغالی تثبیت ‌کرد، شبیخون‌های شبانه و عملیات‌های ایذایی نیروهای ایرانی تأثیری بر تغییر موازنۀ نظامی جنگ به سود جمهوری اسلامی نداشت، تدبیر اجرای عملیات‌های محدود در روزهای پایانی 1359 و ماه‌های ابتدایی سال 1360 در دستور کار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی قرار گرفت. اجرای عملیاتی فراتر از یک عملیات ایذایی در 31 اردیبهشت 1360 در منطقۀ عمومی سوسنگرد که منجر به آزادسازی تپه‌های الله‌اکبر شد، نقطۀ عطفی بر آغاز موفقیت در صحنه عملیات‌های محدود بود. عملیاتی که برخلاف تصور رایج نه یک عملیات ایذایی بلکه یک عملیات نیمه‌گستردۀ موفق بود.

قرارگاه مرکزی کربلا که به صورت مشترک توسط ارتش و سپاه سازماندهی شده بود، هدایت کلی عملیات را بر عهده داشت. در ساعت 30 دقیقه بامداد روز دهم اردیبهشت ماه سال 1361 با اعلام رمز عملیات از سوی قرارگاه کربلا فرمان آغاز یورش به دشمن صادر شد. نیروهای خودی در تمام محورهای عملیات به مواضع نیروهای عراقی حمله ور شدند. اولین خبر درگیری از محور 4 قرارگاه فتح به قرارگاه کربلا رسید. تیپ 25 کربلا در ساعت 55 دقیقه بامداد درگیر شده بود. به دنبال آن خبر درگیری کلیه یگان‌ها در محور شمال و غرب منطقه عملیاتی اعلام شد.

گزارشی تحلیلی در واکاوی نظامی عملیات بیت‌المقدس

فتح خرمشهر را «اسطورۀ مقاومت و پیروزی» جمهوری اسلامی ایران در جنگ با عراق دانسته‌اند و صدام حسین تصرف آن را«کلید دروازه بصره» اعلام کرده بود. یکی از دلایل مهم این پیروزی به نوع ابتکارات و تاکتیک‌های اتخاذ شده در عملیات بر می‌گردد. اینکه این تاکتیک‌ها چه بوده‌اند و نیروهای عمل کننده چگونه عمل کرده‌اند، در واقع رویکردی است ماهیت‌شناسانه و تحلیلی نظامی بر واکاوی عملیات بیت‌المقدس.

گزارشی تحلیلی در واکاوی نظامی عملیات بیت‌المقدس

باور عمومی درباره پذیرش قطعنامه با آنچه در واقعیت اتفاق افتاده است، کمی متفاوت است.  عراق از ابتدای تصویب قطعنامه  ۵۹۸ آن را پذیرفته بود و بارها به دنیا گفته بود ایران با نپذیرفتن قطعنامه آتش  جنگ را شعله‌ورتر کرده است. اما وقتی ایران قطعنامه را پذیرفت، ۳ روز پس از آن ارتش عراق از مرزهای ایران گذشت و به سمت خرمشهر و اهواز  پیشروی  کرد. نظامیان بعثی از شلمچه پیشروی نمودند و ضمن محاصره خرمشهر، به سمت اهواز حرکت خود را ادامه دادند.

مختصری پیرامون واقعیت‌های بعد از پذیرش قطعنامه598 تا برقراری آتش بس رسمی

درگیری تانک با تانک داشتیم. یک گروهان تانک از ما و یک تیپ زرهی از دشمن درگیر شدند. حدود 20 تانک دشمن به طرف یک تانک ما شلیک می‌کرد که یک گلوله به تانک خودی خورد و یک پاسدار وظیفه پشت تانک بود. سایرین به او می‌گویند از تانک پایین بیاید، ولی او قبول نمی‌کند و می‌گوید: "باید یک تیر بزنم که عراقی‌ها بدانند من هنوز زنده‌ام."

شجاعت و غیرت سرباز ایرانی در مقابل نظامیان بعثی

عراق برای شکستن فشار افکار عمومی و خروج از تنگنای به وجود آمده ناشی از کشتار هزاران نفر از اتباع خود به وسیله مواد شیمیایی در حلبچه، ابتدا دروغ بزرگ استفاده ایران از سلاحهای شیمیایی در حلبچه را مطرح نمود و نکته جالب این ادعای دروغین، تایید صریح ادعای عراق توسط آمریکا و همراهی تلویحی عربستان با این ادعا می باشد. سخنگوی دستگاه دیپلماسی دولت ایالات متحده آمریکا با هدف تعدیل فشار افکار عمومی علیه عراق ادعا کرد: شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد ایران نیز احتمالاً از سلاح‌های شیمیایی در جنگ استفاده کرده است!

ادعای استفاده ایران از سلاح شیمیایی

شیخ عزالدین حسینی : من اعلام می‌کنم که یک روحانی خدمتگزار خلق کُرد هستم و به هیچ حزب و گروه و سازمانی وابستگی ندارم. هر حمله ای که به ایران شود، خواه از سوی آمریکا باشد، خواه از سوی حکومت بعث عراق و یا هر نیروی خارجی دیگری و تحت هر شرایطی، مسلماً با مقابله نیروی مردم ایران ازجمله کردستان روبه‌رو خواهد شد.

با‌نگاهی‌کوتاه به گروهک‌‌کومه‌له

فرمانده پادگان جلدیان با اشاره به سخنان عزالدین حسینی که گفته بود عده‌ای برای تحقیق و بررسی صحت و سقم خبر تخلیه سلاحها به پادگان رفته بودند ، ولی با تیراندازی پرسنل پادگان مواجه شده‌اند ، گفت : « برای تحقیق ، معمولاً دو الی سه نفر می‌آیند ، نه پانصد نفر! من این موضوع را تکذیب می‌کنم ، زیرا شبانه ، آن هم به طور مستمر همراه با تیراندازی کسی برای تحقیق نمی‌آید.»

آشوب و اغتشاش در شهرهای کردنشین

کلیه مراکز آموزشی عراق به‌طور فعال کار می‌کند به‌طوری‌که نیروهای احتیاط ارتشی خود را نیز بعد از 75 روز آموزش به جبهه می‌فرستد و سطح و کیفیت آموزش عراق بالا رفته است. کلیه عواملی که باعث شکست و یا پیروزی آنها در عملیات‌ها هست دقیقاً توسط محققین عراقی بررسی و تحلیل و نتیجه‌گیری می‌شود و نتیجه را در عملیات‌های خود به کار می‌گیرند. طبق بررسی که ما از عراق می‌کنیم از فرماندهی، آموزش، استعداد نیروهای سازمانی، قدرت آتش، قدرت تحرک، اطلاعات، ضداطلاعات، فرماندهی و لجستیکی، جمعاً از ما قوی‌تر هستند.

حسین عسگری موفق

حضرت امام فرمودند که به هیچ وجه به خاک عراق حمله نکنید، حتی گلوله ای به طرف آنها شلیک نکنید. در صورتی که بمباران کردند، شما هم اگر صلاح دانستید دستور بمباران را بدهید. شما نیروی مهیا داشته باشید، در صورتی که آنها حمله کردند و زمینی را تصرف کردند شما هم به آنها حمله کنید.

سخنان حضرت آیت الله خامنه ای در جلسه با فرمانده سپاه (مرداد67)

ارتش عراق هم‌زمان با حمله به فاو در منطقه‌ی شلمچه تظاهر به حمله کرد و علاوه بر جا به جایی تعداد زیادی خودرو به مدت 20 دقیقه در این منطقه آتش تهیه‌ی سنگین اجرا نمود. سپس نیروهای پیاده‌ی دشمن در شب 1367/1/27 وارد منطقه‌ی فاو شده، پس از تجهیز خود به ماسک و لباس‌های ضد شیمیایی به کمین‌های رزمندگان نزدیک می‌شوند و در ساعت 5 بامداد روز یکشنبه هم‌زمان با حمله‌ی شیمیایی (سیانور) علیه خط مقدم، توپ‌خانه و عقبه‌ی نیروهای اسلام حمله‌ی خود را از سه محور آغاز می نمایند.

حمله عراق به فاو
به مناسبت سقوط فاو در سال 1367

رادیو قاهره : عراق تنها به اخراج هزاران خانوادة ایرانی مقیم در آن کشور اکتفا نکرده، بلکه اقدام به اخراج شیعیان عراقی نیز کرده است و رهبران دو کشور در حمله به یکدیگر، تندترین واژه هایی را که بین دشمنان رد و بدل می شود به کار بسته اند، و اکنون برخوردهای خونین بین نیروهای دو کشور وارد دومین هفتة خود شده است.در این جا باید این پرسش را مطرح ساخت که چه چیزی در پس وخیم شدن روابط ایران و عراق، آن هم با این سرعت پیشروی در تیرگی آن، قرار دارد.

صفحه‌ها