مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 20 آذر؛

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

تاریخ شفاهی

اشتراک در RSS - تاریخ شفاهی

یدالله ایزدی با تأکید بر اینکه زندگی افرادی همچون سردار اسحاقی مملو از سوژه برای به تصویر کشیدن در فیلم و ساخت سریال‌های تلویزیونی است، بیان داشت: در زندگی این افراد حتی حادثه‌های خیلی کوچک هم جذاب و قابلیت نمایش دارند. 

نویسنده کتاب تاریخ شفاهی «جنگ الکترونیک به روایت علی اسحاقی» مطرح کرد:

محقق تاریخ شفاهی حجت‌الاسلام رحمانی با اشاره به اینکه تاریخ شفاهی هم می‌تواند شخص محور باشد و هم موضوع محور گفت: به نظر می‌رسد تدوین تاریخ شفاهی بسیج و حجت‌الاسلام رحمانی در زمره قوی‌ترین و پربارترین موضوعات تاریخ شفاهی دفاع مقدس در مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس باشد.

محقق تاریخ شفاهی حجت‌الاسلام رحمانی:

حجت‌الاسلام محمدعلی رحمانی در خصوص چگونگی سپردن این مسئولیت از سوی امام خمینی به خود، توضیح داد:در زمان ریاست جمهوری رهبر معظم انقلاب حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بنده را به‌عنوان سفیر قطر معرفی کردند. قرار بود که روز بعد استوارنامه را از دست ریاست‌جمهور وقت بگیریم. ساعت 10 شب بنده جماران بودم مرحوم حجت‌الاسلام‌والمسلمین حاج احمد آقا آمدند و گفتند الآن خدمت امام بودم و فرمودند به فلانی بگویید فردا بیاید اینجا من با ایشان کاری دارم که می‌خواهم به ایشان واگذار شود...

نحوه انتصاب اولین مسئول واحد بسیج سپاه پاسداران انقلاب اسلامی توسط امام خمینی (ره)
در گفتگو با حجت‌الاسلام رحمانی مطرح شد؛

سرتیپ پاسدار دکتر نصرالله فتحیان اظهار داشت: در زمان جنگ، یکی از بزرگ‌ترین نقاط قوت ما سرمایه انسانی بود و این قدرت زحمت جامعه پزشکی را در جنگ سنگین می‌کرد، حجم مجروحین خیلی زیاد بود و جامعه پزشکی در زمان جنگ هم خیلی زحمت کشیدند و هم حضور پیدا کردند.

مسئول بهداری رزمی سپاه در دوران دفاع مقدس:

مدیر تاریخ شفاهی نظامی مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس گفت: اولین جلد کتاب تاریخ شفاهی سردار صفوی با عنوان «از سنندج تا خرمشهر» با حضور تعدادی از فرماندهان، نویسندگان، پژوهشگران و برخی از خانواده‌های شهدا در محل باغ‌موزه دفاع مقدس روز شنبه ۱۲ آبان رونمایی خواهد شد.

مدیر تاریخ شفاهی نظامی مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس خبر داد:

سردار محسن پاکیاری یکی از فرماندهان در دوران دفاع مقدس گفت: رزمندگان به خاطر معنویت مشکلات را تحمل می‌کردند، همیشه به یاد خدا بودند و مال دنیا هم برایشان ارزشی نداشت. کسی که یاد خدا برایش بزرگ شد دیگر مسائل و موارد دیگر برایش کوچک می‌شود. چقدر خوب است که نسل امروز ما این معنویت و این معرفت را پیدا کنند.

کسی که یاد خدا برایش بزرگ شد دیگر مسائل دیگر برایش کوچک می‌شود/ پرهیز از تکبر و منیت، رمز پیروزی در جبهه‌ها بود
سردار محسن پاکیاری:

سردار علی فضلی از تاریخ شفاهی فرماندهان دوران دفاع مقدس، به‌عنوان الگویی برای نسل‌های آینده یاد کرد و گفت: تاریخ شفاهی فرماندهان دوران دفاع مقدس، الگویی است که در میدان عمل به آن‌ها رسیدیم و الگویی آموزشی و از پیش دست‌یافتنی نبوده است.

 

تاریخ شفاهی فرماندهان دوران دفاع مقدس، الگویی برای نسل‌های آینده
فرمانده دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین (ع):

سردار رضا محمدی‌نیا گفت: امروز در بسیاری از عرصه‌ها به‌ویژه فضای مجازی این شبهه را مطرح می‌کنند که اساسا چرا جنگ کردیم و خیلی از وقایع را به شکل واژگون مطرح می‌کنند. بی‌تردید بهترین افراد برای پاسخ به این شبهات و سؤالات کسانی هستند که در جنگ حضور داشتند و تاریخ شفاهی جنگ این فرصت را ایجاد می‌کند.

فرمانده سپاه سلماس در دوران دفاع مقدس مطرح کرد:

وزیر سپاه در دوران دفاع مقدس بابیان اینکه تحریم در دوران جنگ به‌مراتب بدتر از تحریم امروز بود، با این‌ وجود آن نسل، ایران باور، خداباور و امام باور بود و اکنون همان بچه‌های جنگ، ایران باور، خداباور و رهبری باور هستند ولی خیلی از افرادی که اکنون دست‌اندرکارند متأسفانه آمریکا باور هستند و همواره می‌گویند ما نمی‌توانیم و نگاه به آمریکا دارند.

محسن رفیق‌دوست:

مجری تاریخ شفاهی سردار رودکی با اشاره به اینکه این پروژه از آذر سال 1395 کلید خورده و تاکنون ادامه داشته است، بیان کرد: در این دو سال 28 جلسه به منظور بیان تاریخی شفاهی سردار رودکی برگزارشده و دو جلسه دیگر باقی‌مانده است.

مجری تاریخ شفاهی سردار رودکی خبر داد:

سردار علی عساکره مسئول ادوات و ضد زره سپاه در دوران دفاع مقدس با تأکید بر این که خودکفایی در تولید تجهیزات نظامی از زمان جنگ آغاز شد، گفت: در طول جنگ، به‌خصوص اوایل جنگ، با توجه به کمبودهایی که داشتیم  سلاح‌ها و تجهیزات نظامی تولید و تأمین می­شد و اگر اشکالاتی داشت در صحنه نبرد بررسی و رفع اشکال می‌شد. و تمام تجهیزات در دل عملیات‌ها به دست می‌آمد و ازآنجا به کارخانه‌ها انتقال پیدا می‌کرد و تولیدات شکل گرفت.

مسئول ادوات و ضد زره سپاه در دوران دفاع مقدس:

دکتر سید مسعود خاتمی مسئول بهداری کل سپاه در دوران دفاع مقدس حضور جامعه پزشکی در جنگ و در کنار رزمنده‌ها را هم در تاریخ جنگ‌های دنیا و هم در تاریخ ایران، منحصر به فرد دانست و گفت: این پزشکانی که در کوچه و خیابان می‌بینید و فکر می‌کنید خیلی اهل سختی و مشکل نیستند، به جنگ آمدند به‌طوری‌که بعضی از آن‌ها متخصص بودند و درجاهایی کار درمانی را انجام دادند که ازنظر سطح امنیت در حد صفر بود.

مسئول بهداری کل سپاه در دوران دفاع مقدس:

یکصدوچهل و دومین جلسه تاریخ شفاهی سردار سرلشکر پاسدار دکتر محسن رضایی، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در دوران دفاع مقدس، روز دوشنبه ۲۲ مردادماه در مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه برگزار شد.

مدیر تاریخ شفاهی نظامی مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس از انتشار پنج جلد دیگر از کتاب تاریخ شفاهی سرلشکر دکتر محسن رضایی با عنوان «راه» تا قبل از پایان سال جاری خبر داد.

 

مدیر تاریخ شفاهی نظامی مرکز اسناد خبر داد:

سردار علیرضا مزینانی با اظهار به اینکه مسئولیت تبلیغات در زمان پدافند نسبت به آفند دشوارتر بود، بیان داشت: وقتی عملیات در جبهه‌ها نبود باید برای نیروها، کار تبلیغاتی انجام می‌دادیم و این کار در برخی مواقع سخت بود چون بچه‌های رزمنده علاقه زیادی به انجام عملیات داشتند و در رکود، روحیه رزمندگان شکسته می‌شد، لذا در آن زمان فعالیت‌هایمان را گسترده‌تر انجام می‌دادیم. در زمان آفند هم که عملیات انجام می‌دادیم، فعالیت‌ها متفاوت بود و تلاش و ویژگی خاص خودش را داشت.

معاون تبلیغات قرارگاه خاتم‌الانبیا در دوران دفاع مقدس:

خاطرات صادق آهنگران؛ مداح و حماسه‌سرای دوران هشت سال دفاع مقدس به‌زودی تدوین خواهد شد.

 

در اولین جلسه از مصاحبه با سردار یعقوب زهدی فرمانده توپخانه سپاه پاسداران در دوران دفاع مقدس و از هم‌رزمان شهیدان حسن طهرانی مقدم و حسن شفیع‌زاده در مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس به کلیات نقش توپخانه سپاه پاسداران پرداخته شد.

استراتژی قیام یک استراتژی چندجانبه بود. بخشی از آن از جنگل‌های شمال شروع می‌شد. بخش دیگر از کردستان و یک بخش هم با نیروهای عراقی. منافقین نام این طرح را "قیام آخر" یا "قیام نهایی" گذاشته بودند که به‌ظاهر هم یک طرح حساب‌شده و دقیق بود. البته برای عملیاتی‌کردن این طرح نیاز به زمان داشتند و می‌بایست تعداد زیادی نیرو را در جنگل‌های شمال آموزش داده و سازماندهی می‌کردند.

اختصاصی: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی

سازمان منافقین پیچیده‌ترین سازمانی بود که اطلاعات سپاه با آن مواجه می‌شد، زیرا آنها خودشان را با محیط فرهنگی ایران تطبیق داده بودند، مذهبی‌ها را می‌شناختند و خودشان سال‌ها در میان مذهبی‌ها زندگی کرده بودند. از طرف دیگر، قبل از انقلاب تجربه مبارزه داشتند که این تجارب را بعد از انقلاب به کار می‌گرفتند. مثلاً عادی‌سازی فوق‌العاده‌ای انجام می‌دادند، به‌طوری‌که همسایه‌ها اصلاً به آنها شک نمی‌کردند. آن‌قدر خودشان را عادی‌سازی کرده بودند که تشخیص سوژه از مردم برای پرسنل اطلاعاتی کاربسیار سختی بود.

اختصاصی: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی

به این نتیجه رسیدیم که از پتانسیل فرهنگ در بخش بازجویی استفاده کنیم. برخلاف تصور، کسانی که در سازمان مجاهدین خلق سطح سازمانی‌شان بالاتر بود، خیلی زودتر از رده‌های پایین‌تر می‌بریدند. بعضی وقت‌ها، آدم‌های میانی و پایین‌تر خیلی مقاومت می‌کردند، اما رده‌های بالا خیلی سریع می‌بریدند، چون در بحث ایدئولوژیک کم می‌آوردند و شروع به همکاری می‌کردند.

اختصاصی: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی

طرح منافقین طرح بسیار دقیقی بود. اگر می‌توانستند آن را عملیاتی کنند باتوجه‌به اینکه ما نسبت به آنها عقب‌ماندگی داشتیم و هنوز اشراف اطلاعاتی پیدا نکرده بودیم، واقعاً آسیب جدی وارد می‌شد. آنها عملیات گسترده‌ای را شروع کردند، ولی قبل از اینکه بتوانند آن را به نقطة مدنظر برسانند، ما ازطریق سرنخی که از دادستانی پیدا کردیم، هفت هشت‌تا خانه تیمی را شناسایی کردیم که یکی از این خانه‌ها برای ما خیلی مهم بود.

اختصاصی: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی

دوستان ما صبح 19 بهمن‌ماه سال 1360، آماده عملیات شدند، درحالی‌که همه بی‌سیم‌های تیم‌های عمل‌کننده خاموش بود و بچه‌ها با علامت و طرز خاصی باهم ارتباط برقرار می‌کردند، چون دوستان ما می‌دانستند که منافقین شنود بی‌سیم دارند و گفت‌وگوها را کنترل می‌کنند.این کارها صورت گرفت و تیم‌ها عملیات را شروع کردند و با یک حرکت سریع و دقیق گشت بیرون سازمان را گرفتند و عملیات شروع شد. عملیات علیه هر سه خانه تیمی با یک فاصلة کوتاه از هم انجام شد تا خانه‌ها به همدیگر اطلاع ندهند.

اختصاصی: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی

مسعود رجوی تلاش می‌کرد شورای مرکزی سازمان [مجاهدین خلق] را قانع کند تا وارد درگیری با جمهوری اسلامی شوند.حرف مسعود رجوی این بود؛ باتوجه‌به شرایطی که پیش آمده و می‌توانیم با بنی‌صدر به یک اتحاد استراتژیک برسیم، عملاً قوه مجریه در اختیار ما است. کافی است نهادهای انقلابی و افرادی مثل آیت‌الله بهشتی و آیت‌الله خامنه‌ای و آقای هاشمی و دیگران را از سر راه برداریم و با کمک بنی‌صدر کل کشور را به دست بگیریم. بالاخره رجوی توانست افرادی مثل خیابانی و ابریشم‌چی و دیگران را قانع کند و شورای مرکزی نیز با وی همراهی کرد.

اختصاصی: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی

رجوی به‌دلیل عمل آپاندیس در بیمارستان بستری بود. شما به‌عنوان کسی که واحد اطلاعات سپاه را راه انداختید، چطور سراغ خود رجوی نرفتید؟ اصلاً به این فکر کردید که حکم بگیرید و وی را دستگیر کنید؟ اصلاً این ایده به ذهنتان آمد که سَر قضیه را بزنید؟

اختصاصی: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی

آنها تحلیل می‌کردند، تحلیل‌های خوبی هم می‌کردند، بولتن‌های خوبی تهیه و تنظیم می‌کردند که ما آن را برای مسئولان نظام می‌فرستادیم، امّا عملیات اطلاعاتی انجام نمی‌شد یا اطلاعات مورد نیاز برای اجرای عملیات تهیه نمی‌شد.

اختصاصی: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی

من برای خودم تحلیل می‌کردم که این آشوبی که در شمال ایران ایجاد شده، علی‌رغم اینکه خیلی از اینها جوانان ناآگاه و حتی دانشگاهی و نویسنده هستند، ولی این [حرکت] نمی‌تواند بدون عقبه‌ باشد. این مسئله برای من مهم بود. این عقبه کجا است؟

اختصاصی: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی

منافقین در تشکیلات ما یک فرد نفوذی به نام عباس زریباف داشتند که پانزده دقیقه قبل از اینکه به محل کار من حمله شود، به داخل اتاق آمد و پس از احوالپرسی در را بست و رفت. ربع ساعت بعد، به محل کار من در ساختمان ستاد مرکزی حمله شد. منافقین از دو کوچة بن‌بست منتهی به دیوار ستاد،  با دو وانت و دو تیم عملیاتی مجموعاً نه نفر ـ با آر.پی.جی7 محل اقامت من را از دو نقطه شمال به جنوب و ازسمت غرب به شرق هدف قرار دادند و درمجموع، پنج گلوله آر.پی.جی7 به‌صورت ضربدری به اتاق من شلیک کردند.

اختصاصی: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی

در سال 1360، در مدیریت و سازماندهی و بخش‌های مختلف اطلاعات سپاه تحول روی داد. شیوة ما به‌صورت غلطان بود؛ یعنی از یک کار ساده شروع می‌کردیم و به‌دلیل نوع مدیریت و متدولوژی رفتاری که بین ما بود، روزبه‌روز پیچیده‌تر می‌شدیم؛ یعنی از ساده به پیچیده‌ و از ضعف به قوت میل می‌کردیم.

مدیریت انباشتی و غلطان
اختصاصی: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی

 ما چون هنوز در حال و هوای انقلاب بودیم و فرهنگ تربیتی قبل از انقلاب بر روح و روان دوستان ما حاکم بود، لذا حفظ آبروی انسان‌ها برای ما بسیار مهم بود. یا ورود به مسائل شخصی دغدغه فکری ما بود. همیشه نگران این بودیم که نظر دین و شرع درمورد کارهای ما چیست؟ همیشه این سؤال برای ما مطرح بود که ما به چه قیمتی باید کار اطلاعاتی انجام دهیم؟

اختصاصی: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی

نهاد اطلاعات سپاه براساس نظام یادگیری به وجود آمد. در دنیای امروز، اطلاعات یک فن و یک تخصص است و درحقیقت یک‌ رشته [تخصصی و فنی] به شمار می‌آید. اگر نگوییم کار اطلاعاتی یک صنعت خاص است، بالاخره یک تخصص می‌باشد.

اختصاصی: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی

صفحه‌ها