مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 29 آبان؛

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

یادداشت

اشتراک در RSS - یادداشت

یادداشتی به مناسبت تذکر مهم امیر دریابان شمخانی، درباره جایگاه نظردهندگان درباره دوران جنگ

یک نکته می‌بایست مورد توجه روایتگران و مشتاقان تاریخ آن دوران قرار گیرد و آن، "حوزۀ حضور و اطلاع" کسانی است که به نقل خاطره یا روایت از دفاع مقدس می‌پردازند.

دیده ها را از دیدگاهها جدا کنیم

عملیات نصر با وجود موفقیت اولیه، بر اثر پاتک ارتش عراق، با شکست روبرو شد، در غیر این صورت به عنوان یک نقطه عطف تاریخی در جنگ، روند سیاسی- نظامی جنگ را به سود ایران تغییر می‌داد. صرف‌نظر از اهمیت عملیات به لحاظ اهداف و شرایط سیاسی- نظامی، این پرسش وجود دارد که؛ چرا شکست عملیات نصر، تا این اندازه مورد توجه قرار گرفت و تا سال‌ها مورد مناقشه و بحث و بررسی بود

محمد درودیان: جان تیرمن در حاشیه همایش جهان علیه خشونت به سندی اشاره کرد که یکی از مسئولین وزارت امور خارجه برای وی نقل کرده است. برابر این سند، یکی از معاونین صدام در جولای سال 1980 (تیر و مرداد 1359)، طی نامه‌ای به برژینسکی مشاور وقت امنیت ملی کارتر، نظر وی را درباره حمله به ایران جویا می شود!

محمد درودیان: با وجود نقش و اهمیت اطلاعات لو رفته در عملیات کربلای 4، مسئله اساسی، توانمندی نظامی عراق برای مقابله با این عملیات است که تاکنون به آن توجه نشده است. این موضوع از این جهت اهمیت دارد که نمی‌توان علت شکست عملیات را به یک عامل اطلاعاتی و لو رفتن عملیات محدود کرد.

محمد درودیان: آقا محسن در واکنش به هشیاری دشمن و لو رفتن عملیات گفت: «عملیات از رده بکلی سری لو رفته است». این عبارت را فقط یکبار بکار برد و هیچگاه فرصت نشد از ایشان سؤال شود، چرا به این نتیجه گیری رسیدید؟ علت لو رفتن عملیات چه بود؟  

محمد درودیان: نامگذاری آنچه میان ایران و عراق طی هشت سال روی داده است (جنگ یا دفاع مقدس)، علاوه بر مفهوم‌بندی این تجربه، ساختار ذهنی و شاکله فکری جامعه ایران را در برابر وقایع مشابه در آینده شکل خواهد داد.

شهید تورجی زاده در حال بستن سربند به پیشانی شهید سید رحمان هاشمی

محمد درودیان: از منظر امام، جنگ یک مسئله بود، اما مسئله‌ای که اصلی بود و در اولویت نخست قرار داشت. چنان‌که امام در یک مرحله تأکید کردند: «قضیه جنگ امروز برای ما اهمیتش بیشتر از فروع دین است.»

در آغاز جنگ ایران و عراق در حالی که سپاه درگیر امور سیاسی - امنیتی انقلاب بود و تنها نیروهای سپاه در استان‌های مرزی در غرب کشور، درگیر مسئله جنگ بودند، نگرانی از "تحریف تاریخ جنگ"، موجب طرح ایده ثبت و ضبط تاریخ جنگ در سپاه شد. حاج محمدزاده پیشنهاد این کار را در سمینار فرماندهان، با علی شمخانی، فرمانده وقت سپاه خوزستان در میان گذاشت و به این شکل، تاریخ نگاری جنگ در سپاه، از خرداد سال 60 آغاز شد.

آقای رفسنجانی! با این تصمیم ما، شما به تمام خواسته‌های خود، رسیدید و چیزی نمانده مگر آنکه موافقتنامه‌ها آماده و امضا شود تا هر یک از ما جهت ورود به زندگی جدید، اشراف واضح داشته باشیم.

صفحه‌ها