مرکز اسناد و تحقیقات
دفاع مقدس

رویدادهای 23 دی

 
 
روزشمار اسناد سازمان ملل

تجربیات دفاع مقدس

اشتراک در RSS - تجربیات دفاع مقدس

تجربه گران‌سنگ دفاع مقدس اگرچه به لحاظ نفس دفاع و غیرت و حمیّت ملی، مقدس و افتخارآمیز است؛ اما به لحاظ روند پیدایش تهدید باید به‌طورجدی موردمطالعه محققین و اندیشمندان قرار گیرد. اشتغال و سرگرمی نیروی نظامی به مسائل داخلی، عدم توجه به توان دیپلماسی با شعارهای به‌ظاهر انقلابی، جدی نگرفتن نشانه‌های تهدید، تصور نادرست از قدرت خودی و دشمن، و..؛ در دوران شش‌ماهه اول سال 1359 به‌وفور دیده می‌شود.

پیشنهادی به محققین تاریخ دفاع مقدس

نوعی تشابه و تفاوت در مفهوم و کارکرد جنگ در کشورهای مختلف وجود دارد. بخشی از وجوه جنگ در سایر کشورها قابل تکرار است و بخش دیگری از آن، جنگ را برای آن کشور به عنوان یک پدیده اجتماعی خاص تبدیل می‌کند. نظریه‌پردازی در حوزه جنگ خاص در یک کشور، مانند جنگ ایران و عراق، و تعمیم‌پذیری درس‌های آن دشوار است، درعین‌حال انجام آن ضروری و امکان‌پذیر است...

درحالی‌که جامعه ایران در برابر تهدیدات نظامی قرار دارد و درگیر مسائل نظامی- امنیتی در منطقه است، اما رویکرد تاریخی- فرهنگی به تجربه جنگ با عراق، در چارچوب مفهوم دفاع مقدس، بیشتر با ملاحظات سیاسی- اجتماعی در داخل کشور همخوانی دارد، و چندان با نیازهای سیاسی- راهبردی ایران، هماهنگ نیست و از آن پشتیبانی نمی‌کند.

تاکتیک­‌ها با همۀ اهمیت و ظرافت­هایشان ممکن است بمیرند و تاریخ مصرفشان تمام شود. راهبردها با تغییر دشمن، تغییر اهداف، و تغییر فرصت­ها و تهدیدها، دگرگون می‌شوند. آنچه از هشت سال دفاع مقدس برای ما مهم است و باید در هر جستجو و پژوهشی دنبال آن باشیم، درس‌های دیگری است؛ این درس­ها، تاریخ مصرف ندارند و... .

با توجه به لزوم استفاده از درس‌ها و دستاوردهای دفاع مقدس، تارنمای مرکز اسناد گفت‌وگوی سرلشکر جعفری را به‌عنوان مقدمه‌ای برای ورود به این بحث انتخاب کرده و درصدد پاسخ به این سؤال اساسی است که چگونه و با چه روشی می‌توان از دستاوردهای دوران دفاع مقدس برای رفع نیازهای دفاعی کنونی جامعۀ ایران بهره جست؟